Quốc hội thông qua luật đầu tiên về tài sản số và AI - Đây là những điểm quan trọng

Ngày 14/6/2025, Quốc hội chính thức thông qua Luật Công nghiệp công nghệ số, đánh dấu cột mốc quan trọng trong tiến trình xây dựng khung pháp lý cho kỷ nguyên số, đặc biệt trong lĩnh vực tài sản số và trí tuệ nhân tạo (AI). Đây là đạo luật chuyên ngành đầu tiên trên thế giới về công nghiệp công nghệ số, mở đường cho việc quản lý, phát triển và đầu tư vào tài sản kỹ thuật số một cách minh bạch, an toàn và hiệu quả.

Luật hóa hoạt động tạo lập, sở hữu và giao dịch tài sản số

Luật xác định rõ tài sản số là một loại tài sản hợp pháp theo Bộ luật Dân sự, được thể hiện dưới dạng dữ liệu số và được tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao thông qua công nghệ số trên môi trường điện tử.

Tài sản số được phân thành ba nhóm chính:

• Tài sản ảo: Có thể được sử dụng để trao đổi hoặc đầu tư, nhưng không bao gồm chứng khoán, tiền pháp định số và các tài sản tài chính khác.
• Tài sản mã hóa: Sử dụng công nghệ mã hóa hoặc công nghệ số tương tự trong quá trình tạo lập, lưu trữ và chuyển giao. Cũng loại trừ các loại tài sản tài chính như chứng khoán hoặc tiền pháp định số.
• Các loại tài sản số khác theo quy định chi tiết của Chính phủ.

Luật quy định các nguyên tắc quản lý Nhà nước đối với tài sản số, bao gồm:

• Tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao, xác lập quyền sở hữu tài sản số.
• Quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan.
• Biện pháp đảm bảo an toàn thông tin, an ninh mạng.
• Phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
• Thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm.
• Điều kiện kinh doanh đối với dịch vụ tài sản mã hóa.

Chính phủ sẽ ban hành các quy định chi tiết về phân loại tài sản số, cơ chế quản lý, giám sát và quản trị rủi ro, đảm bảo phù hợp với thực tiễn và thông lệ quốc tế.

Thiết lập khung pháp lý cho dịch vụ tài sản mã hóa

Luật lần đầu tiên luật hóa điều kiện kinh doanh đối với hoạt động cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa tại Việt Nam. Việc cung cấp dịch vụ trong lĩnh vực này phải tuân thủ các quy định về:

• An ninh mạng và an toàn dữ liệu.
• Trách nhiệm pháp lý, giải quyết tranh chấp.
• Cơ chế kiểm tra, giám sát và tuân thủ pháp luật phòng chống rửa tiền, tài trợ khủng bố.
• Bảo vệ quyền sở hữu và quyền tài sản của người dùng.

Đây được xem là nền tảng pháp lý đầu tiên mang tính hệ thống và rõ ràng cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tài sản số tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh thị trường tài sản mã hóa đang phát triển mạnh mẽ và cần khung pháp lý để bảo vệ nhà đầu tư, hạn chế rủi ro và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Luật Công nghiệp công nghệ số đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái với 150.000 doanh nghiệp vào năm 2035 thông qua các chính sách hỗ trợ toàn diện. Doanh nghiệp vừa và nhỏ được ưu tiên về đầu tư hạ tầng, đào tạo nhân lực và tham gia đấu thầu công. Nhà nước hỗ trợ vốn, đổi mới công nghệ, ưu đãi thuế như tại vùng khó khăn và thu hút đầu tư nước ngoài. Các khu công nghiệp công nghệ số sẽ được phát triển với nhiều chính sách hấp dẫn nhằm thúc đẩy khởi nghiệp và tăng năng lực cạnh tranh.

Thạch Sanh