Kyle Samani lại trở lại rồi: Lần này, chúng ta sẽ loại bỏ CEX dựa trên hiệu quả!

_Trong bài viết này:_Kyle Samani

Biên tập｜Odaily Star Daily (@OdailyChina); Người dịch｜Azuma (@azuma_eth)

Lời người biên tập: Người đàn ông nổi tiếng nhất về gọi lệnh Solana, cựu đồng sáng lập của Multicoin Capital từng tuyên bố rút khỏi giới crypto một cách ồn ào gần đây, Kyle Samani đã trở lại!

Tối hôm qua, Kyle Samani đã đăng một bài Thread dài trên tài khoản X cá nhân. Trong bài viết, Kyle Samani tái hiện cách ông vẫn tiếp tục thúc đẩy khả năng gọi lệnh (không mang nghĩa xấu) của mình, lấy điểm đột phá từ hạn chế của câu chuyện phi tập trung dựa trên “hiệu quả”, giải thích chi tiết cách mà PropAMM đang được Solana thúc đẩy hiện nay sẽ cân bằng hoặc thậm chí vượt trội so với các mô hình tập trung truyền thống về mặt hiệu suất, chứng minh rằng PropAMM là một trong những đổi mới quan trọng nhất trong cấu trúc vi mô thị trường trong những năm gần đây hoặc thậm chí hàng thập kỷ.

• Các bài viết liên quan có thể xem: 《Người đàn ông gọi lệnh SOL giỏi nhất, rời khỏi thế giới tiền mã hóa》; 《Rút khỏi giới crypto của Kyle Samani, có ẩn tình gì?》.

Dưới đây là nội dung bài viết gốc của Kyle Samani, do Odaily Star Daily biên dịch.

PropAMM là một trong những đổi mới quan trọng nhất trong cấu trúc vi mô thị trường (market microstructure) trong những năm gần đây, thậm chí có thể là một trong những đổi mới quan trọng nhất trong hàng thập kỷ.

Để giúp mọi người dễ hiểu hơn về kết luận này, trước tiên chúng ta hãy xem cách các nhà tạo lập thị trường (MM, Market Makers) trong các sàn giao dịch tập trung truyền thống (CEX) đưa ra báo giá như thế nào.

Các nhà tạo lập thị trường thường sẽ hợp tác đặt máy chủ vật lý cùng vị trí (co-location) với sàn giao dịch. Mỗi nhà tạo lập thị trường sẽ chạy thuật toán trên một máy chủ, và kết nối với một máy chủ khác qua cáp mạng có chiều dài cố định (ví dụ 50 mét), máy chủ này chạy hệ thống của sàn giao dịch.

Giữa nhà tạo lập thị trường và sàn giao dịch sẽ liên tục gửi đi một lượng lớn dữ liệu. Mỗi khi một nhà tạo lập gửi lệnh đến sàn — dù là lệnh giới hạn, hủy lệnh hay lệnh thị trường — sàn đều phải phát tán thông tin này tới tất cả các nhà tạo lập khác; sau đó các nhà tạo lập sẽ dựa trên thông tin mới để gửi lại lệnh của mình; quá trình này lặp đi lặp lại vô hạn.

Dưới đây là một sơ đồ minh họa đơn giản.

Bây giờ, hãy xem cách hoạt động của propAMM trên mạng chính của Solana.

Điểm tuyệt vời của propAMM trên Solana là blockchain trực tiếp “quản lý” các thuật toán của nhà tạo lập thị trường. Điều này có nghĩa là hệ thống không còn cần gửi đi hàng tỷ tin nhắn qua lại giữa nhà tạo lập và sàn nữa, vì thuật toán tạo lập sẽ chạy trực tiếp trên cùng một phần cứng với sàn giao dịch.

Sơ đồ mới như sau. (Đúng vậy, chỉ cần blockchain của Solana là đủ!)

Trong ngành tiền mã hóa, luôn tồn tại một quan điểm cũ rằng vì hệ thống phi tập trung cần giao tiếp giữa các node toàn cầu, nên chắc chắn sẽ chậm hơn hệ thống tập trung (có độ trễ cao hơn).

Tuy nhiên, nếu hiểu theo một cách khác, thuật toán được lưu trữ trên chuỗi thực ra có thể có độ trễ thấp hơn so với các sàn giao dịch trung tâm truyền thống.

Tại sao lại như vậy? Lý do nằm ở chỗ độ trễ để cập nhật giá của propAMM chỉ liên quan đến việc điện tử di chuyển trong cùng một chip silicon vật lý. Ví dụ, nếu một lệnh thị trường trước đó làm thay đổi giá SOL-USD, thông tin này sẽ ngay lập tức hiển thị với tất cả các propAMM và được dùng để định giá lệnh thị trường tiếp theo. Tất cả diễn ra trong cùng một chip silicon, không còn cần giao tiếp hai chiều giữa các máy chủ nữa.

Lưu ý rằng, propAMM vẫn cần cập nhật oracle thường xuyên, nhưng điều này không phải là vấn đề lớn và không làm thay đổi các luận điểm chính tôi đã đề cập ở trên.

Điều quan trọng nhất vẫn là, khi sàn giao dịch — trong trường hợp này là blockchain của Solana — trực tiếp quản lý thuật toán của propAMM, thì việc định giá của nhà tạo lập thị trường sẽ diễn ra trong cùng một chip silicon vật lý theo thời gian thực.

PropAMM đã trở thành cơ chế chính trong việc định giá SOL-USDC spot trên Solana, với spread hẹp hơn tất cả các sàn CEX lớn. Tôi dự đoán, cấu trúc thị trường này sẽ trở thành mô hình chủ đạo cho giao dịch on-chain trong năm nay, bao gồm cả spot, perpetual, thậm chí là thị trường dự đoán.

Thách thức lớn nhất của propAMM hiện nay là chưa thể đảm bảo taker (người thực hiện lệnh mua/bán) luôn có được thực thi giao dịch tốt nhất (best execution), vì:

• Tất cả các thuật toán của propAMM đều không công khai (điều này hợp lý, vì các thuật toán tạo lập truyền thống cũng là riêng tư);
• Khi thực hiện routing giữa nhiều propAMM, kết quả sẽ mang tính không xác định (non-deterministic).

Tuy nhiên, vấn đề này hoàn toàn có thể giải quyết. Tôi dự đoán trong năm nay, các nhóm tổng hợp (aggregator) liên quan sẽ ra mắt các giải pháp, như Jupiter và dFlow cho phần spot, và Phoenix cho phần hợp đồng.

Hiện tại, các propAMM vẫn chưa được tối ưu hóa đầy đủ và còn bị giới hạn bởi các hạn chế của blockchain Solana. Trong năm nay, Solana sẽ ra mắt một loạt nâng cấp quan trọng, giúp cải thiện đáng kể hiệu năng của propAMM, bao gồm:

1. Tăng giới hạn CU (đơn vị tính toán) cho mỗi giao dịch và quy mô giao dịch lớn hơn;
2. Tăng giới hạn CU cho mỗi block;
3. Alpenglow: giảm thời gian slot từ 400ms xuống còn 100–150ms;
4. DoubleZero: giảm độ trễ mạng toàn cầu;
5. Thực thi kiểm soát bởi ứng dụng (application-controlled execution);
6. Nhiều leader đồng thời (multiple concurrent leaders).

Nếu không có các nâng cấp này, mà propAMM trên mạng chính của Solana đã có thể cung cấp báo giá hẹp hơn tất cả các sàn CEX, thì khi các nâng cấp này dần được triển khai, hiệu suất của chúng sẽ còn mạnh mẽ hơn nữa.