Trong sáu ngày qua, lượng xuất khẩu dầu mỏ của Iran còn nhiều hơn cả trước chiến tranh!

Mặc dù eo biển Hormuz bị phong tỏa, xuất khẩu dầu của Iran lại không giảm mà còn tăng lên, tạo nên sự đối lập rõ rệt với các quốc gia láng giềng vùng Vịnh buộc phải giảm cung.

Ngày 11 tháng 3, theo dữ liệu của công ty theo dõi tàu dầu Kpler, trong sáu ngày qua, lượng dầu thô trung bình mỗi ngày của Iran đã tăng lên 2,1 triệu thùng, cao hơn mức 2 triệu thùng của tháng 2 (trước khi xảy ra xung đột Mỹ-Iran). Trong khi đó, Các quốc gia sản xuất dầu vùng Vịnh như Saudi Arabia, Iraq phải cắt giảm nguồn cung do tuyến đường bị phong tỏa và phải tìm kiếm các tuyến đường thay thế khẩn cấp, sự phân hóa trong chuỗi cung ứng do xung đột địa chính trị đang ngày càng rõ nét.

Giá dầu biến động mạnh do tình hình Mỹ-Iran. Thứ Hai, tâm lý hoảng loạn của thị trường đã đẩy giá dầu Brent tăng gần 120 USD, mức cao nhất trong bốn năm; sau đó, nhờ tín hiệu của Tổng thống Trump về việc “chiến tranh sẽ sớm kết thúc,” giá dầu nhanh chóng giảm trở lại.

Hiện tại, lo ngại về gián đoạn nguồn cung vẫn chưa lắng xuống. Ngân hàng JP Morgan ước tính, nếu phong tỏa eo biển kéo dài hai tuần, khu vực Vịnh sẽ giảm khoảng 3,8 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương hơn 3% tổng sản lượng toàn cầu. Theo các nguồn tin truyền thông, nhóm G7 đang khẩn trương thảo luận về kế hoạch giải phóng dự trữ chiến lược dầu mỏ lớn nhất trong lịch sử để ứng phó với các tác động tiềm tàng.

Bóng đen bao phủ eo biển Hormuz, kênh xuất khẩu của Iran vẫn hoạt động

Theo dữ liệu của công ty theo dõi tàu dầu Kpler, kể từ khi xung đột bùng phát, đã có bảy tàu dầu hoàn tất việc chở dầu gần bờ Iran, trong đó ít nhất hai tàu mới nhất hoạt động trong Vịnh Ba Tư. Mặc dù tình hình an ninh eo biển Hormuz ngày càng xấu đi, các kênh xuất khẩu dầu của Iran vẫn duy trì hoạt động.

Kể từ khi liên quân Mỹ-Israel phát động các cuộc không kích, Iran nhiều lần đe dọa tấn công các tàu đi qua eo biển, dẫn đến nhiều tàu thương mại phải vòng tránh hoặc bị mắc kẹt. Theo thống kê của Tổ chức Hàng hải Quốc tế, chưa đầy hai tuần sau khi xung đột nổ ra, đã có ít nhất mười tàu gần eo biển Hormuz bị tấn công bởi phía Iran, gây thiệt hại ít nhất bảy thủy thủ.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran cảnh báo trong cuộc phỏng vấn CNBC rằng, các tàu dầu đi qua eo biển Hormuz “phải cực kỳ cẩn thận.” Trước đó, Tổng thống Trump trả lời trong cuộc phỏng vấn của Fox News rằng, các tàu bị mắc kẹt nên “dũng cảm mà vượt qua,” và khẳng định “không có gì phải sợ, họ không có hải quân, chúng tôi đã đánh chìm tất cả tàu của họ.”

Iran tìm kiếm các phương án xuất khẩu thay thế đi vòng

Theo CNBC, Iran đã khởi động lại hoạt động chở dầu tại cảng dầu khí Jask nằm phía nam eo biển Hormuz, ven bờ Vịnh Oman. Động thái này được xem là tín hiệu của Tehran trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị hiện nay, nhằm tìm cách tránh eo biển và khám phá các tuyến xuất khẩu thay thế.

Cảng Jask là tuyến đường duy nhất của Iran để xuất khẩu dầu trực tiếp ra biển Oman mà không cần đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, hiệu quả hoạt động của cảng này thấp hơn nhiều so với trung tâm xuất khẩu chính của Iran — cảng Hormoz, gần đảo Hormuz.

Samir Madani, đồng sáng lập của tổ chức theo dõi tàu dầu TankerTrackers, cho biết hiện có một tàu Iran đang chở khoảng 2 triệu thùng dầu tại Jask, đây là lần thứ năm trong vòng năm năm qua địa điểm này thực hiện hoạt động này. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý, việc hoàn tất bốc xếp cho một tàu dầu siêu lớn (VLCC) tại Jask có thể mất tới 10 ngày, trong khi tại Hormoz chỉ mất từ một đến hai ngày.

Nhà phân tích của Kpler, Nhway Khin Soe, nhận định rằng, việc tái hoạt động của Jask cho thấy Tehran đang đánh giá các tuyến đường thay thế, nhưng khả năng trở thành một kênh xuất khẩu bền vững vẫn còn nhiều nghi vấn. Madani thẳng thắn cho biết, cơ sở này “có giá trị tuyên truyền trong nội bộ, nhưng lợi thế về logistics là rất hạn chế.”

Tình hình căng thẳng tại eo biển Hormuz chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, thị trường năng lượng toàn cầu vẫn đối mặt với rủi ro nguồn cung liên tục. Các phân tích cho rằng, hướng phát triển của xung đột địa chính trị vẫn là yếu tố chủ đạo quyết định xu hướng giá dầu trong tương lai.

Cảnh báo rủi ro và điều khoản miễn trừ trách nhiệm

Thị trường có rủi ro, đầu tư cần thận trọng. Bài viết này không phải là lời khuyên đầu tư cá nhân, cũng chưa xem xét các mục tiêu, tình hình tài chính hoặc nhu cầu đặc thù của từng người dùng. Người đọc cần cân nhắc xem các ý kiến, quan điểm hoặc kết luận trong bài có phù hợp với tình hình của mình hay không. Đầu tư theo đó, chịu trách nhiệm về quyết định của mình.