Đừng tự trách mình vì “lỡ nhịp thời đại”: Cha của bạn không bỏ lỡ chuyến tàu, mà là chiếc máy chặt thịt

Gần đây, một đoạn văn đã lan truyền trên mạng, khiến nhiều người xúc động:
“Khoảnh khắc này đột nhiên hiểu được sự bất lực của cha tôi ngày xưa.
Ông đứng trong làn sóng cải cách mở cửa, GDP quốc gia tăng gấp trăm lần, vậy tại sao ông lại không bắt kịp chuyến tàu của thời đại đó?
Giờ đây tôi cũng đứng trong làn sóng AI…
Cơ hội rõ ràng ngay trước mắt, nhưng lại không thể nắm bắt được.
Hóa ra, tôi cuối cùng cũng giống như cha tôi, một người bình thường.
Trên sông Tiền Đường, sóng trào đến, hôm nay mới biết tôi là tôi.”
Nhiều blogger cảm xúc và các “người tinh anh” đã lên tiếng bình luận, nói rằng đoạn này tiết lộ căn bệnh chung của người bình thường:
Quá mê mẩn cảm giác an toàn, khả năng nhận thức và khai thác lợi thế bằng kiến thức gần như bằng không, tư duy lệ thuộc vào lối mòn… Đừng tin những lời nói tự mãn này.
Khi bạn hiểu rõ quy luật vận hành thực sự của xã hội, bạn sẽ nhận ra đằng sau câu thở dài đầy thi vị và bất lực này, ẩn chứa một trong những trò lừa đảo nhận thức lớn nhất của thời đại.
Thứ nhất, cha bạn ngày xưa bỏ lỡ không phải là “chuyến tàu của thời đại”, mà là một chiếc “máy chặt thịt” gầm rú.
Chúng ta nhìn quá khứ, luôn mang theo một lớp “lăng kính người sống sót” dày đặc.
Nhìn lại thập niên 90 ngày nay, chúng ta chỉ thấy những ông lớn trong bảng xếp hạng giàu có, và đương nhiên nghĩ rằng:
Thời đó vàng ngập tràn, chỉ cần dám xuống biển làm ăn là có thể kiếm tiền, cha tôi ngày xưa chỉ biết trung thành đi làm, tan sở chơi bài, quá bảo thủ. Nhưng điều này hoàn toàn trái với thực tế.
Bạn chỉ nhìn thấy chiếc máy bay cất cánh, mà không thấy những mảnh vỡ đầy đất.
Trong cái gọi là “Thời kỳ vàng son của dân dã”, bản chất thực sự là gì? Là “nợ tam giác” đã kéo sập vô số gia đình;
Là làn sóng thất nghiệp của hàng chục triệu công nhân doanh nghiệp nhà nước;
Là sự sinh trưởng hoang dã, chỉ cần sơ sẩy là mất hết của cải, thậm chí không giữ nổi mạng sống. Đừng quên câu chuyện của người sáng lập New Oriental, Yu Minhong.
Năm 90, ông kiếm tiền từ việc mở lớp đào tạo ở Bắc Kinh, kết quả bị cướp tấn công, tiêm cho ông liều thuốc mê động vật cực mạnh, lấy đi hơn hai triệu tiền mặt.
Trước đó, cướp đã dùng cùng thủ đoạn để giết chết nhiều người, Yu Minhong sống sót hoàn toàn nhờ thể trạng khác người và may mắn cực kỳ, mới có thể thoát chết kỳ diệu.
Trong thời đó, phần lớn những người lao vào làn sóng đó đều trở thành “đạn pháo” của chu kỳ vĩ mô.
Hôm nay, những ông lớn bạn thấy là kết quả của vô số người phá sản, nợ nần, thậm chí tử vong.
Cha bạn ngày xưa làm việc ổn định, tan sở chơi bài, không vay nặng lãi mở xưởng, không đầu tư vào bất động sản Hainan đang điên cuồng thời đó.
Trong mắt các nhà đào tạo thành công, điều này gọi là “thiếu khả năng khai thác lợi thế nhận thức”.
Nhưng trong thực tế sinh tồn, ông chính là người dùng trực giác đơn giản nhất của người bình thường, giúp gia đình bạn tránh khỏi “thảm họa diệt vong” tàn khốc nhất của thời kỳ hoang dã, giữ vững giới hạn của các bạn.
Điều này không phải là yếu đuối, mà là trí tuệ sinh tồn đỉnh cao.
Thứ hai, làn sóng AI trước mắt bạn thực ra là một “lò đốt vốn”.
Người trong đoạn văn này cảm thấy tuyệt vọng: “Mô hình lớn không ngừng cập nhật, cơ hội rõ ràng ngay trước mắt, nhưng lại không thể nắm bắt”.
Liệu cơ hội có thật sự ngay trước mắt bạn không? Cứ như đứng ngoài nhà máy điện hạt nhân, nhìn vào lưới điện cao áp và nói: “Điện năng rõ ràng ngay trước mắt, sao tôi không thể nắm lấy bằng tay trần?” Mô hình AI lớn là một cuộc đua vũ trang trị giá hàng trăm tỷ USD, là cuộc chiến của các thiên tài hàng đầu và các tập đoàn độc quyền xuyên quốc gia.
Người đầu tiên kiếm tiền luôn là “bán xẻng” (ví dụ như Nvidia bán chip), còn những người bình thường xông vào đào vàng sớm nhất, phần lớn đều trở thành liệt sĩ. Hãy nghĩ về làn sóng “Metaverse” và “Web3.0” chỉ hơn ba năm trước.
Lúc đó, cơ hội có thật sự “ngay trước mắt” không? Rất nhiều người bình thường bị “nâng cấp nhận thức” như một thứ thuốc độc, bỏ hết tiền của để chơi tiền ảo, mua sưu tập số, mua đất ảo, cố gắng bắt kịp chuyến tàu của thời đại.
Hôm nay, những chuyến tàu đó đã đi đâu rồi? Chúng mang theo vốn của người bình thường, lao vào vực sâu vô tận. Làn sóng không bao giờ thuộc về người bình thường, mà là lưỡi hái dùng để thu hoạch sự lo lắng của họ.
Thứ ba, “Hôm nay mới biết tôi là tôi”, không nên là một câu thở dài chấp nhận số phận. Đừng dùng “ lệ thuộc vào lối mòn” để tự lừa dối mình nữa.
Lợi thế lớn nhất của người bình thường chính là thừa nhận mình là người bình thường, rồi kiên quyết từ chối tham gia những “cuộc chơi của thời đại” có xác suất thắng cực thấp và chi phí cực cao.
Bạn không bỏ lỡ chuyến tàu, chỉ là trước máy nghiền đường, kiềm chế được ham muốn nhặt đồng xu đó.
Thay vì lo lắng vì không bắt kịp làn sóng AI, hãy tìm kiếm những “hàng hóa cứng” không bao giờ mất giá trong mọi làn sóng:
Bảo vệ dòng tiền và sức khỏe của bạn:
Đừng vội vàng đầu tư lung tung, rèn luyện thể chất tốt, đó là lớp phòng thủ vật lý cơ bản nhất của chiếc máy này.
Xây dựng “hệ thống kỹ năng cộng dồn”: Đừng tin vào câu “làm cực điểm đến mức tối đa”, vì AI dễ dàng lấy đi tất cả.
Lợi thế thực sự của người bình thường là “cộng dồn kỹ năng”:
Bạn không cần phải trở thành số một toàn quốc trong một lĩnh vực nào đó, chỉ cần trong ba đến bốn lĩnh vực không liên quan, đạt “mức độ đủ 20%” là được.
Ví dụ, bạn hiểu một chút về kỹ năng chuyên môn của công việc chính, biết chút về logic tránh rủi ro tài chính, và có thể viết ra các bản thuyết trình mạch lạc.
Kết hợp ba “mức độ đủ 20%” này, bạn trở thành chiến binh đa diện không dễ bị xô đổ bởi một cuộc cách mạng công nghệ đơn lẻ.
“Trên sông Tiền Đường, sóng trào đến, hôm nay mới biết tôi là tôi.” Câu này không nên đọc một cách bi thương như vậy.
Khi bạn thực sự hiểu rõ bản chất của chiếc máy chặt thịt trong thị trường vốn, câu này nên là tuyên ngôn hùng mạnh sau khi bạn xây dựng được hàng phòng thủ cá nhân: Cút đi chuyến tàu của thời đại đó, tôi tuyệt đối không xuống sân làm nhiên liệu cho các ông.
Hôm nay, tôi đứng bên bờ sông lớn này, nhìn các bạn lên xuống trong dòng thủy triều.