Xu hướng giá dầu giữa áp lực cung vượt quá và cầu yếu

Trong những tuần gần đây, giá dầu mỏ đã trải qua làn sóng không ổn định, chịu ảnh hưởng bởi tình trạng dư cung gia tăng và giảm nhu cầu toàn cầu, kèm theo áp lực địa chính trị và tích tụ kho dự trữ ngày càng nhiều. Giá dầu hiện tại chủ yếu dựa vào sự cân bằng chính xác giữa nguồn cung của thị trường và nhu cầu tiêu thụ, hai yếu tố quyết định hướng đi của giá, lên hoặc xuống. Mặc dù đã từng xảy ra các đợt giảm giá trước đó, nhưng các đợt phục hồi gần đây đặt ra những câu hỏi thực sự về xu hướng của giá dầu trong ngắn hạn và trung hạn.

Bối cảnh kinh tế xác định dự báo giá dầu

Kinh tế toàn cầu, đặc biệt là Trung Quốc, đóng vai trò chủ đạo trong việc định hướng giá dầu trong giai đoạn này. Kinh tế Trung Quốc đã chậm lại rõ rệt kể từ khi bùng phát khủng hoảng bất động sản năm 2022, và kể từ tháng 10 năm 2023, nước này chưa thể vượt qua mức tăng trưởng trên 6%, với mức cao nhất chỉ đạt 5.4%, phản ánh sự suy giảm lớn so với các mức trung bình lịch sử.

Các dữ liệu mới nhất của Trung Quốc cho thấy nền kinh tế vẫn còn yếu, khi tốc độ tăng trưởng quý của năm ngoái giảm xuống còn 4.8%, thấp nhất kể từ quý 4 năm 2024. Đồng thời, doanh số bán lẻ cũng giảm mạnh, tốc độ tăng trưởng từ 6.4% tháng 5 chỉ còn 3% trong tháng 9, kéo dài trong bốn tháng liên tiếp.

Chỉ số giá tiêu dùng của Trung Quốc cũng phản ánh bức tranh ảm đạm, khi chỉ số CPI giảm 0.3%, còn chỉ số giá sản phẩm giảm 2.3%, thể hiện áp lực giảm giá kéo dài. Chỉ số PMI ngành chế tạo cũng không vượt qua mức 50 điểm trong sáu tháng liên tiếp, cho thấy tình trạng suy thoái kinh tế vẫn tiếp diễn.

Sự yếu kém của kinh tế Trung Quốc trực tiếp ảnh hưởng đến nhu cầu toàn cầu về dầu mỏ, đặc biệt vì Trung Quốc tiêu thụ khoảng 14% sản lượng dầu toàn cầu. Do đó, bất kỳ sự suy giảm nào trong hoạt động kinh tế của Trung Quốc đều đồng nghĩa với giảm nhu cầu nhiên liệu, tạo áp lực giảm giá dầu.

Suy giảm nhu cầu toàn cầu gây áp lực lên giá dầu

Cơ quan Năng lượng Quốc tế dự báo rằng nhu cầu dầu mỏ năm 2025 sẽ chỉ tăng trưởng nhẹ, khoảng 710 nghìn thùng mỗi ngày, thấp hơn mức tăng trưởng bình thường và dự kiến theo lịch sử. Những dự báo này cho thấy rằng mức tăng tiêu thụ có thể không đủ để hấp thụ lượng cung bổ sung gia nhập thị trường, kéo theo áp lực giảm giá dầu tiếp tục duy trì.

Sự tăng trưởng chậm của nhu cầu toàn cầu xuất phát từ nhiều nguyên nhân cùng lúc. Thứ nhất, tăng trưởng kinh tế yếu ở các nước công nghiệp lớn như Liên minh châu Âu, Mỹ và Nhật Bản. Thứ hai, quá trình chuyển đổi dần sang các nguồn năng lượng sạch và tái tạo, gây áp lực ngày càng lớn lên nhu cầu truyền thống về dầu. Thứ ba, hiệu quả sử dụng nhiên liệu dầu trong các ngành công nghiệp đã được cải thiện.

Dữ liệu cho thấy rõ sự khác biệt về mức tiêu thụ giữa các khu vực địa lý. Trong khi dự kiến tiêu thụ dầu thô tại các quốc gia ngoài OECD sẽ tăng khoảng 1.2 triệu thùng/ngày, thì tiêu thụ tại các nước OECD dự kiến giảm khoảng 0.1 triệu thùng/ngày. Sự khác biệt này phản ánh nhu cầu yếu tiếp tục từ các nước phát triển.

Tăng cung liên tục làm sâu thêm khủng hoảng dư thừa

Về phía cung, nguồn cung dầu toàn cầu vẫn tiếp tục tăng. Nhóm OPEC+ đã công bố kế hoạch tăng sản lượng 137 nghìn thùng/ngày bắt đầu từ tháng 11 năm ngoái. Dựa trên các kế hoạch này, Cơ quan Năng lượng Quốc tế dự báo tổng cung toàn cầu sẽ đạt khoảng 106.1 triệu thùng/ngày, tăng khoảng 3 triệu thùng/ngày so với các dự báo trước đó.

Các mức tăng này của OPEC+ thực chất là sự thoái lui khỏi chính sách cắt giảm tự nguyện mà tổ chức này đã thực hiện từ năm 2023. Sự thay đổi này xuất phát từ việc thị phần của các thành viên trong liên minh bắt đầu bị thu hẹp do các đợt cắt giảm, đặc biệt là Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Bên cạnh các mức tăng từ OPEC+, Cơ quan Năng lượng Quốc tế dự kiến các quốc gia ngoài liên minh cũng sẽ bổ sung khoảng 2 triệu thùng/ngày vào thị trường. Mỹ đã ghi nhận sản lượng kỷ lục 13.6 triệu thùng/ngày vào tháng 7 năm ngoái, cho thấy sự tiếp tục tăng trưởng mạnh của sản xuất ngoài OPEC.

Hệ quả tất yếu của dư cung ngày càng lớn là tích tụ kho dự trữ toàn cầu. Các báo cáo của IEA cho thấy kho dự trữ đã đạt mức cao kỷ lục, bao gồm cả “dầu trên mặt nước” (các tàu chở dầu đang chờ giao hàng hoặc bán). Sự tích tụ này phản ánh rõ ràng rằng nguồn cung vượt quá cầu một cách đáng kể.

Các diễn biến chính trị và tiền tệ cố gắng cân đối

Nỗ lực của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ trong việc giảm lãi suất nhằm hỗ trợ nền kinh tế và kích thích nhu cầu dầu. Lãi suất Mỹ hiện ở mức 4.25%, dự kiến sẽ còn giảm thêm 25 điểm cơ bản trong các cuộc họp tới. Trong điều kiện bình thường, giảm lãi suất thường đi kèm với tăng cầu dầu do kích thích hoạt động kinh tế và công nghiệp.

Tuy nhiên, tác động tích cực của việc giảm lãi suất bị cản trở phần nào bởi căng thẳng chiến tranh thương mại Mỹ-Trung gia tăng. Gần đây đã có thỏa thuận tạm thời đình chỉ thuế quan 100% đối với hàng hóa Trung Quốc đổi lấy cam kết của Trung Quốc tăng mua đậu nành Mỹ. Thỏa thuận này đã thúc đẩy giá dầu trong vài tuần qua, khi giá dầu thô từ 61.25 USD tăng lên 65.68 USD, tăng hơn 7.1%.

Tuy nhiên, các nhà giao dịch vẫn giữ thái độ thận trọng về khả năng duy trì các thỏa thuận này, đặc biệt sau các lời đe dọa liên tục của Mỹ về áp thuế rồi lại rút lại. Sự biến động chính trị này khiến thị trường luôn trong trạng thái bất ổn về tương lai nhu cầu.

Các kịch bản dự báo giá dầu

Kết hợp các yếu tố cung cầu, dự báo của IEA cho thấy khả năng dư thừa cung trong thị trường có thể lên tới khoảng 4 triệu thùng/ngày vào năm 2026. Con số này cao hơn nhiều so với các dự báo trước, phản ánh áp lực giảm giá liên tục.

Với dư thừa này, dự báo giá dầu Brent trung bình sẽ ở mức 62 USD/thùng trong quý cuối năm 2025, có khả năng giảm xuống còn 52 USD vào năm 2026. Các mức này phản ánh áp lực giảm giá liên tục.

Trong khi đó, OPEC dự báo tích cực hơn, kỳ vọng nhu cầu sẽ ổn định và tăng khoảng 1.38 triệu thùng/ngày vào năm 2026, đồng thời dự kiến cân bằng cung cầu trong năm 2025 và 2026.

Các tổ chức tài chính lớn đưa ra các dự báo khác nhau. JP Morgan dự đoán giá Brent sẽ ổn định quanh mức 66 USD vào cuối 2025, trong khi Morgan Stanley dự báo khoảng 60 USD/thùng cùng kỳ. Sự khác biệt này phản ánh sự không chắc chắn đang bao trùm thị trường.

Phân tích kỹ thuật cho thấy khả năng phục hồi tạm thời trong xu hướng giảm rộng hơn

Về mặt kỹ thuật, giá Brent hiện quanh mức 65.44 USD, vẫn trong xu hướng giảm trung hạn với một số tín hiệu có thể cho thấy khả năng phục hồi ngắn hạn. Giá đang bị kẹp trong một kênh giảm rõ rệt, gần trung tâm của kênh này.

Kênh giảm xác nhận áp lực bán vẫn chi phối xu hướng chung từ quý 3 năm 2024, khi giá liên tục thất bại trong việc vượt các đỉnh thấp hơn đỉnh trước. Mô hình này cho thấy cấu trúc yếu của giá.

Các dải Bollinger cho thấy giá đã bật từ đáy gần 59.9 USD, một mức hỗ trợ mạnh, và đã vượt qua đường trung bình của dải. Điều này có thể báo hiệu khả năng tiếp tục đi lên hướng tới đỉnh của kênh tại 67.6 USD, một mức kháng cự kỹ thuật quan trọng, đồng thời trùng với đỉnh của kênh giảm rộng hơn.

Chỉ báo MACD cho thấy đã có sự giao cắt tích cực giữa đường giá và đường tín hiệu, cung cấp tín hiệu tích cực về việc tăng tốc của đà tăng sau một thời gian yếu đi rõ rệt. Điều này hỗ trợ khả năng giá sẽ phục hồi kỹ thuật trong vài tuần tới.

Tuy nhiên, xu hướng chung vẫn còn tiêu cực nếu giá chưa vượt qua mức 70.8 USD, mức kháng cự kỹ thuật quan trọng phân định giữa tiếp tục giảm hoặc bắt đầu xu hướng tăng thực sự.

Tổng thể, giá Brent hiện đang trong giai đoạn điều chỉnh ngắn hạn trong xu hướng giảm rộng hơn. Mục tiêu có thể là các mức 67.6 và 70.8 USD trước khi gặp áp lực bán mới. Phá xuống dưới 59.8 USD sẽ xác nhận tiếp tục xu hướng giảm về các mức hỗ trợ sâu hơn quanh 58.5 USD.

Trong kịch bản tăng giá, nếu giá vượt qua mức 70.8 USD một cách chắc chắn, có thể hướng tới mục tiêu 73.6 USD vào cuối 2025 và hướng tới 74.9 USD đầu 2026. Ngược lại, nếu không duy trì đà tăng mạnh, giá có thể hướng về 61.1 USD cuối năm nay và sau đó là 58.5 USD đầu 2026.

Cách tận dụng biến động giá dầu

Khác với vàng và các hàng hóa khác có thể mua trực tiếp, dầu mỏ không thể sở hữu trực tiếp bởi nhà đầu tư cá nhân do phức tạp trong logistics vận chuyển và lưu trữ. Thay vào đó, các nhà giao dịch đầu tư vào dầu qua nhiều hình thức: thứ nhất, mua hợp đồng tương lai dầu và bán lại trước ngày giao hàng; thứ hai, giao dịch hợp đồng chênh lệch (CFDs), là phương thức dễ dàng hơn cho nhà đầu tư cá nhân.

Hợp đồng chênh lệch mang lại cơ hội lợi nhuận cao mặc dù đi kèm rủi ro lớn. Việc chọn nền tảng giao dịch uy tín và chuyên nghiệp là yếu tố quyết định để đạt hiệu quả tốt. Các nền tảng này thường cung cấp công cụ phân tích nâng cao, giá theo thời gian thực, lịch kinh tế các sự kiện quan trọng, cảnh báo tin tức ảnh hưởng thị trường, tất cả đều cần thiết cho nhà giao dịch muốn tận dụng biến động giá dầu.

Phát triển kỹ năng giao dịch đòi hỏi tham gia các chương trình đào tạo có hệ thống, từ cơ bản đến nâng cao. Các nền tảng chuyên nghiệp thường cung cấp tài nguyên học tập toàn diện giúp nhà giao dịch hiểu rõ hơn về thị trường và xây dựng chiến lược phù hợp với điều kiện của mình.

Kết luận

Giá dầu hiện tại đang dao động mạnh dưới áp lực dư cung từ phía cung và nhu cầu yếu từ phía cầu. Áp lực ngày càng tăng từ nền kinh tế Trung Quốc yếu và tích tụ kho dự trữ, trong khi kỳ vọng vào sự cải thiện của các điều kiện thương mại và chính sách tiền tệ vẫn còn đó.

Dự báo cho thấy giá dầu có thể dao động trong khoảng 60 đến 70 USD/thùng trong năm 2025 và 2026, với xu hướng chung nghiêng về phía thấp hơn của phạm vi này. Phân tích kỹ thuật cho thấy khả năng phục hồi ngắn hạn, nhưng xu hướng chính vẫn là giảm trừ khi giá vượt qua mức 70.8 USD một cách ổn định.

Cuối cùng, xu hướng thực sự của giá dầu sẽ phụ thuộc vào diễn biến của các yếu tố lớn: Liệu các nỗ lực kích thích kinh tế toàn cầu có thành công? Chiến tranh thương mại có tiếp tục leo thang hay ổn định? Năng lượng sạch có thể giảm nhu cầu nhanh hơn dự kiến? Những câu trả lời này sẽ quyết định hướng đi của giá dầu trong những tháng tới.