Forex Lot là gì? Hiểu về kích thước hợp đồng mà nhà giao dịch cần biết

Trong giao dịch Forex, có một lỗi phổ biến mà người mới thường mắc phải đó là đoán kích thước Lot mà không có kế hoạch rõ ràng. Một số người luôn chọn 0.01 Lot, số khác lại chọn 1.0 Lot vì muốn tài khoản tăng nhanh. Nhưng thực tế, việc chọn Lot không phải dựa vào sự tự tin mà dựa trên “quản lý rủi ro”. Hôm nay, chúng ta sẽ hiểu rõ về Forex Lot là gì và học công thức tính mà các nhà giao dịch chuyên nghiệp trên toàn thế giới sử dụng.

Tại sao Forex Lot lại được tạo ra?

Nếu bạn từng cảm thấy khó khăn khi mua 1 cổ phiếu hoặc 1 quả trứng, thì hãy nghĩ đến Forex Lot cũng tương tự.

Trong thị trường Forex, chúng ta mua bán tỷ giá hối đoái của các đồng tiền. Khi bạn giao dịch cặp tiền như EUR/USD, sự biến động của giá rất nhỏ, được đo bằng đơn vị nhỏ gọi là “Pip” (Percentage in Point).

Ví dụ, nếu cặp EUR/USD di chuyển từ 1.0850 lên 1.0851, đó là 1 Pip, giá trị chỉ khoảng $0.0001. Nghĩa là, nếu bạn giao dịch 1 Euro, dù giá có di chuyển 100 Pips, lợi nhuận chỉ là $0.01.

Vì tình hình này, thị trường và các nhà môi giới đã tạo ra hệ thống “đơn vị hợp đồng tiêu chuẩn” (Standardized Contract Unit) để gom các giao dịch nhỏ thành một khối lớn hơn, đủ để tạo lợi nhuận hoặc thua lỗ đáng kể. Đó chính là Lot.

Forex Lot là gì? Định nghĩa và ý nghĩa

Lot trong thị trường Forex là đơn vị đo kích thước hợp đồng (Contract Size) mà bạn mua hoặc bán trong giao dịch. Nó xác định bạn đang kiểm soát số lượng tài sản đó bao nhiêu.

Thị trường Forex có quy tắc quốc tế chuẩn: 1 Standard Lot = 100,000 đơn vị (Units) của đồng tiền cơ sở (Base Currency).

• “Đồng tiền cơ sở” (Base Currency) luôn đứng phía trước của cặp tiền.

Ví dụ:

• Khi bạn giao dịch 1 Lot của EUR/USD → bạn kiểm soát 100,000 Euro (EUR), không phải đô la.
• Khi bạn giao dịch 1 Lot của USD/JPY → bạn kiểm soát 100,000 USD.
• Khi bạn giao dịch 1 Lot của GBP/USD → bạn kiểm soát 100,000 GBP.

Hiểu rõ điểm này là chìa khóa đầu tiên để quản lý rủi ro đúng cách.

Các loại kích thước Lot mà nhà giao dịch thường dùng

Vì 1 Standard Lot yêu cầu vốn lớn, thị trường Forex đã chia nhỏ Lot thành nhiều kích cỡ để nhà đầu tư nhỏ lẻ có thể tham gia và kiểm soát rủi ro tốt hơn.

Thông thường các loại Lot gồm:

Hiện tại, đa số nhà môi giới quốc tế đã chọn Micro Lot (0.01) làm kích thước nhỏ nhất, vì nó tạo ra áp lực tâm lý phù hợp, giúp trader cảm thấy đầu tư nghiêm túc nhưng vẫn kiểm soát rủi ro.

Kích thước Lot ảnh hưởng thế nào đến lợi nhuận và thua lỗ?

Đây là phần cốt lõi: kích thước Lot chính là giá trị mỗi Pip. Nói cách khác, Lot như chiếc cần gạt của chiếc xe của bạn. Thậm chí, chỉ cần tăng Lot lên, lợi nhuận hoặc thua lỗ cũng tăng theo.

Ví dụ:

• Với cặp EUR/USD:
  • Giao dịch 1.0 Lot → 1 Pip = khoảng $10
  • Giao dịch 0.1 Lot → 1 Pip = khoảng $1
  • Giao dịch 0.01 Lot → 1 Pip = khoảng $0.10

Ví dụ thực tế

Giả sử ông A (giao dịch cẩn thận) và ông B (không có kế hoạch), cả hai đều có vốn ban đầu $1,000 và dự đoán EUR/USD sẽ tăng, cùng đặt Stop Loss cách giá vào 50 Pips.

Quyết định khác nhau:

• Ông A: Giao 0.01 Micro Lot (giá trị $0.10 mỗi Pip)
• Ông B: Giao 1.0 Standard Lot (giá trị $10 mỗi Pip)

Khi dự đoán đúng (giá tăng 50 Pips):

• Ông A: Lợi nhuận = 50 Pips × $0.10 = $5 (+0.5% vốn)
• Ông B: Lợi nhuận = 50 Pips × $10 = $500 (+50% vốn)

Khi dự đoán sai (giá giảm 50 Pips):

• Ông A: Thua = 50 Pips × $0.10 = $5 (-0.5% vốn)
• Ông B: Thua = 50 Pips × $10 = $500 (-50% vốn)

Nhiều người nghĩ rằng ông B lợi hơn vì lợi nhuận lớn hơn, nhưng thực tế, nếu thua, ông B mất 50% vốn trong một lần, còn ông A mất chưa đến 1%. Nếu thua liên tiếp, ông B dễ bị “lỗ sạch” nhanh hơn.

Điều này chứng minh rằng chọn Lot quá lớn (Overtrade) là con đường nhanh nhất để phá sản tài khoản, bất kể chiến lược của bạn có tốt đến đâu.

Cách tính Lot phù hợp mà các chuyên gia dùng

Sau khi hiểu rõ việc chọn Lot ngẫu nhiên là nguy hiểm, câu hỏi đặt ra là: “Làm thế nào để tính Lot phù hợp?”

Các nhà giao dịch chuyên nghiệp không đoán mò, họ tính toán chính xác từng lần. Mục tiêu của họ là “xác định mức thua lỗ chấp nhận trước” như: “Tôi không muốn mất quá 2% vốn trong mỗi lệnh, bất kể Stop Loss là bao nhiêu Pips.”

3 yếu tố cần xác định trước

1. Tài khoản (Account Equity): Ví dụ $10,000
2. Tỷ lệ rủi ro (Risk Percentage): Ví dụ 2% ($200)
3. Khoảng cách Stop Loss (Stop Loss in Pips): Ví dụ 50 Pips

Công thức chung

Lot Size = (Tài khoản × Tỷ lệ rủi ro) ÷ (Stop Loss Pips × Giá trị mỗi Pip)

Công thức này nghe có vẻ phức tạp, nhưng nó giúp bạn chuyển từ tâm lý “đoán” sang “tính toán” chuyên nghiệp.

• Người mới: “Tôi nên giao Lot bao nhiêu?”
• Người chuyên nghiệp: “Tôi chấp nhận mất bao nhiêu trong mỗi lệnh? Và Lot phù hợp sẽ ra sao dựa trên đó?”

Ví dụ tính toán: EUR/USD

Thông số:

• Tài khoản: $10,000
• Rủi ro: 2% = $200
• Stop Loss: 50 Pips
• Giá trị mỗi Pip (cho 1 Lot chuẩn): $10

Tính Lot: Lot = $200 ÷ (50 Pips × $10) = $200 ÷ $500 = 0.4 Lot

Kết luận: Bạn nên giao 0.4 Lot (hoặc 4 Mini Lots) để không vượt quá mức rủi ro 2% khi Stop Loss 50 Pips.

Ví dụ khác: Giao dịch vàng (XAUUSD)

Vì tính chất khác biệt, cần hiểu “Point” thay vì “Pip”:

• 1 Standard Lot vàng = 100 ounces
• Giá trị mỗi Point (khoảng $0.01): $1
• Khi giá vàng biến động 1.00 USD, đó là 100 Points, giá trị thay đổi là $100.

Thông số:

• Tài khoản: $5,000
• Rủi ro: 2% = $100
• Stop Loss: 500 Points (tương đương $5)
• Point value: $1

Tính Lot: Lot = $100 ÷ (500 Points × $1) = $0.2 Lot

Các loại Lot khác nhau trong các thị trường khác

Không phải tất cả các thị trường đều dùng “Lot” như nhau. Nhiều người nghĩ rằng 0.1 Lot trong Forex bằng 0.1 Lot trong vàng hay dầu, nhưng thực tế khác xa.

Ví dụ:

• 0.1 Lot EUR/USD = kiểm soát 10,000 EUR
• 0.1 Lot vàng (XAUUSD) = kiểm soát 10 ounces vàng
• 0.1 Lot dầu (WTI) = kiểm soát 100 thùng dầu

Giá trị và rủi ro của các loại Lot này khác nhau hoàn toàn. Việc dùng cùng một kích thước Lot trong các thị trường khác nhau mà không hiểu rõ sẽ dẫn đến rủi ro lớn.

Tóm lại: Lot là công cụ quản lý rủi ro

Lot không chỉ là con số để điền vào ô Volume. Nó là công cụ ảnh hưởng trực tiếp đến số phận của tài khoản của bạn. Chọn Lot phù hợp quan trọng hơn nhiều so với việc tìm điểm vào đẹp hay không.

Hôm nay, hãy thay đổi tư duy: đừng hỏi “Tôi nên giao Lot bao nhiêu để có lợi nhuận lớn?” mà hãy hỏi “Nếu tôi sai lầm trong lệnh này, tôi nên giao Lot bao nhiêu để không bị tổn thất quá nặng và vẫn còn cơ hội giao dịch tiếp?”

Đây chính là sự khác biệt giữa những trader sống sót và những người dễ bị phá sản.