Hiểu về ký hiệu CA và XM mà nhà đầu tư cần biết

Khi bạn truy cập vào ứng dụng giao dịch, có thể bạn sẽ nhận thấy các ký hiệu viết tắt lạ phía sau tên cổ phiếu như CA, XM, XD, XN và nhiều hơn nữa. Nhưng bạn có biết những biểu tượng này có ý nghĩa gì và tại sao chúng lại quan trọng đối với quyết định đầu tư của bạn không? Các ký hiệu CA và XM là những chỉ báo cho nhà đầu tư biết rằng sẽ có các sự kiện quan trọng xảy ra với cổ phiếu. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về ý nghĩa của từng ký hiệu và cách chuẩn bị ứng phó phù hợp với các tình huống khác nhau.

CA là Corporate Action - Dấu hiệu cảnh báo dành cho nhà đầu tư

CA viết tắt của Corporate Action có nghĩa là “Hành động của công ty”. Khi cổ phiếu có ký hiệu CA đằng sau, điều đó có nghĩa là “Công ty sẽ có các hoạt động quan trọng trong vòng 7 ngày tới.”

Đối với nhà đầu tư, CA là tín hiệu cảnh báo cần theo dõi thông tin. Bạn có thể xem chi tiết về hoạt động đó bằng cách nhấn vào ký hiệu CA, hệ thống sẽ hiển thị các thông tin về sự kiện sắp diễn ra, thời điểm và loại hình qua các ký hiệu khác như XD, XM, T1, T2 hoặc SP.

Việc hiểu rõ ý nghĩa của từng ký hiệu là điều cần thiết cho nhà đầu tư vì những biểu tượng này sẽ cho bạn biết:

• Bạn sẽ mất quyền lợi gì
• Có hạn chế nào trong việc mua bán không
• Các rủi ro hoặc vấn đề liên quan là gì

Các ký tự X trong nhóm - Mất quyền lợi

Chữ X theo sau là các ký hiệu khác bắt nguồn từ từ “Excluding” nghĩa là “Không bao gồm” hoặc “Không có”. Điều này có nghĩa là nếu bạn mua cổ phiếu trong giai đoạn có ký hiệu X đằng sau, bạn sẽ không nhận được một số quyền lợi nhất định.

XM là Excluding Meetings - Không tham dự họp cổ đông

XM viết tắt của Excluding Meetings là một trong những ký hiệu quan trọng mà nhà đầu tư cần hiểu. Khi cổ phiếu có ký hiệu XM, nghĩa là:

• Nếu bạn mua cổ phiếu lúc đó, bạn sẽ không có quyền tham dự cuộc họp cổ đông.

Họp cổ đông là cuộc họp nơi các chủ sở hữu công ty có cơ hội trình bày ý kiến và bỏ phiếu về các vấn đề quan trọng như:

• Bổ nhiệm ban điều hành
• Phê duyệt báo cáo tài chính
• Trả cổ tức
• Quyết định hướng đi của doanh nghiệp

Nếu bạn quyết định giữ cổ phiếu lâu dài và không mua trong giai đoạn XM, bạn vẫn có thể tham dự các cuộc họp cổ đông của các kỳ tiếp theo.

XD là Excluding Dividend - Không nhận cổ tức

XD viết tắt của Excluding Dividend. Nếu bạn mua cổ phiếu vừa mới lên XD, bạn sẽ không nhận cổ tức kỳ này. Tuy nhiên, nếu bạn giữ cổ phiếu tiếp tục, trong kỳ chia cổ tức tiếp theo, khi cổ phiếu lên XD lần nữa, bạn sẽ có quyền nhận cổ tức.

Những điều nhà đầu tư cần biết:

• Phải sở hữu cổ phiếu trước ngày XD 1 ngày để được nhận cổ tức
• Dù mua cổ phiếu sớm hay muộn, miễn là trước ngày XD, mọi người đều sẽ nhận cổ tức theo tỷ lệ chung
• Cổ tức là phần chia lợi nhuận của công ty. Nếu công ty có lợi nhuận, cổ đông sẽ hưởng lợi.

Các ký hiệu X khác mà nhà đầu tư cần chú ý

• XW (Excluding Warrant) - Nếu mua cổ phiếu khi có ký hiệu XW, bạn sẽ không được quyền mua quyền mua cổ phiếu kèm theo (Warrant), giúp bạn mua cổ phiếu chính với giá thấp hơn thị trường.

• XS (Excluding Short-term Warrant) - Không có quyền mua Warrant ngắn hạn.

• XR (Excluding Right) - Không có quyền đăng ký mua cổ phần phát hành thêm. Công ty thường phát hành thêm để huy động vốn mở rộng kinh doanh, và cổ đông cũ có quyền mua trước.

• XT (Excluding Transferable Subscription Right) - Không có quyền nhận quyền mua cổ phần phát hành thêm có thể chuyển nhượng.

• XI (Excluding Interest) - Không nhận lãi.

• XP (Excluding Principal) - Không nhận lại gốc theo thông báo của công ty.

• XA (Excluding All) - Mất tất cả các quyền. Bạn có thể xem thêm chi tiết về các quyền lợi bị mất này.

• XE (Excluding Exercise) - Không có quyền chuyển đổi chứng khoán quyền thành cổ phiếu.

• XN (Excluding Capital Return) - Không nhận lại phần vốn giảm do công ty điều chỉnh giảm vốn để xử lý lỗ lũy kế.

• XB (Excluding Other Benefit) - Không nhận các quyền lợi khác mà công ty có thể cung cấp như cổ phiếu ưu đãi hoặc các chứng khoán khác.

T1, T2, T3 - Hệ thống cảnh báo mức giá cổ phiếu

Khi giá cổ phiếu tăng nhanh, Sở Giao dịch sẽ gắn ký hiệu T nhằm hạn chế đà tăng của giá, gọi là Trading Alert gồm 3 cấp độ.

T1 - Cảnh báo cấp 1 (Trading Alert Level 1)

T1 nghĩa là cổ phiếu này chỉ được mua bằng tiền mặt (Cash Balance), không thể dùng vay để mua. Ký hiệu này sẽ duy trì trong vòng 3 tuần.

T2 - Cảnh báo cấp 2 (Trading Alert Level 2)

T2 là mức cảnh báo cao hơn. Nếu cổ phiếu có T1 vẫn tiếp tục tăng giá nhanh và nằm trong danh sách cảnh báo, hệ thống sẽ nâng lên T2:

• Chỉ được mua bằng tiền mặt
• Không được dùng cổ phiếu làm tài sản đảm bảo trong bất kỳ tài khoản nào
• Thời gian duy trì T2 là 3 tuần

T3 - Cảnh báo cấp 3 (Trading Alert Level 3)

T3 là mức cao nhất. Nếu cổ phiếu vẫn tiếp tục tăng giá, sẽ bị nâng lên T3 với các hạn chế bổ sung:

• Chỉ được mua bằng tiền mặt
• Không được dùng làm tài sản đảm bảo
• Không được thực hiện Settlement (bù trừ). Nghĩa là, nếu bạn mua cổ phiếu bằng 10.000 đồng rồi bán ra, thông thường số tiền sẽ về tài khoản ngay lập tức. Nhưng khi cổ phiếu bị T3, bạn phải chờ đến ngày hôm sau, khiến việc mua bán trong cùng ngày không thể thực hiện.

Tài khoản Cash Balance phù hợp cho nhà đầu tư mới, giúp kiểm soát rủi ro tốt hơn vì chỉ dùng số tiền có sẵn để đầu tư.

Các ký hiệu cảnh báo khác - H, SP, NC và các biểu tượng cần chú ý

Ngoài các ký hiệu CA, XM, T, còn có các biểu tượng cảnh báo khác quan trọng.

H - Ngưng giao dịch tạm thời (Trading Halt)

H viết tắt của Trading Halt. Khi cổ phiếu có ký hiệu H, nghĩa là:

• Ngưng giao dịch trong vòng 1 phiên (một ngày có 2 phiên: sáng và chiều).

Điều này xảy ra khi:

• Có tin tức quan trọng rò rỉ nhưng chưa được công bố chính thức
• Công ty cần làm rõ thông tin với nhà đầu tư

SP - Tạm ngưng giao dịch dài hơn 1 phiên (Trading Suspension)

SP là tạm ngưng giao dịch lâu hơn H, có thể do các lý do như:

• Có tin tức quan trọng nhưng chưa báo cáo chính thức
• Công ty không nộp báo cáo tài chính

NP và NR - Thông báo đang chờ xử lý / Đã nhận thông báo

• NP (Notice Pending) - Công ty có vấn đề quan trọng cần báo cáo, sau khi báo cáo sẽ chuyển sang NR.
• NR (Notice Received) - Thông báo đã được nhận và xử lý.

NC - Không tuân thủ quy định (Non-Compliance)

NC cho biết công ty có thể bị huỷ niêm yết do:

• Thua lỗ kéo dài
• Không nộp báo cáo tài chính trong thời gian dài

Khi bị NC, công ty có 1 năm để khắc phục, như nộp đầy đủ báo cáo hoặc xử lý thua lỗ.

ST - Ổn định giá (Stabilization)

ST nghĩa là công ty đang cố gắng giữ ổn định giá cổ phiếu, thường xảy ra khi:

• Công ty mới IPO ra thị trường
• Thực hiện “Greenshoe” (phát hành vượt số lượng dự kiến) để giữ giá.

C - Cảnh báo (Caution)

C là tín hiệu cảnh báo, nhắc nhà đầu tư cẩn trọng. Công ty có thể gặp các vấn đề tài chính hoặc pháp lý lớn. Các điều kiện đi kèm:

• Vốn chủ sở hữu dưới 50% vốn điều lệ đã nộp
• Có đơn xin phá sản hoặc giải thể đã được tòa chấp thuận
• Cơ quan quản lý yêu cầu sửa đổi tình hình tài chính hoặc tạm ngưng hoạt động

Về tài chính:

• Không có ý kiến kiểm toán hoặc ý kiến tiêu cực
• Cơ quan quản lý yêu cầu sửa đổi báo cáo tài chính

Về hoạt động:

• Công ty trở thành “Cash Company” (chỉ còn tiền mặt, bán hết tài sản)

Tầm quan trọng của việc hiểu rõ CA và XM đối với nhà đầu tư

Các ký hiệu CA và XM chỉ là một phần trong hàng loạt ký hiệu bạn sẽ gặp trên thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, chúng là những biểu tượng cần hiểu rõ vì chúng giúp bạn:

• Ra quyết định đầu tư sáng suốt - biết rõ quyền lợi mình sẽ mất
• Quản lý rủi ro tốt hơn - biết các hạn chế trong giao dịch
• Tránh mất quyền lợi không đáng có khi cổ phiếu có các cảnh báo quan trọng.

Lần tới khi thấy ký hiệu CA hoặc XM đằng sau cổ phiếu bạn quan tâm, đừng quên nhấn vào để xem chi tiết. Hệ thống sẽ cung cấp cho bạn thông tin về các sự kiện sắp tới, thời điểm và ảnh hưởng của chúng đến quyết định đầu tư của bạn. Hiểu rõ những điều này sẽ giúp bạn trở thành nhà đầu tư tỉnh táo, cẩn trọng hơn.