Chính sách tiền tệ hawkish hawkish: Giải thích cách quyết định của ngân hàng trung ương thúc đẩy thị trường ngoại hối

Ngân hàng trung ương mỗi lần chuyển hướng chính sách đều gây ra những biến động trong thị trường tài chính. Cuộc tranh luận giữa lập trường chính sách diều hâu và ôn hòa đã trở thành lực lượng trung tâm ảnh hưởng đến biến động của thị trường ngoại hối. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu sâu về hai tư duy hoàn toàn khác biệt của ngân hàng trung ương cũng như cách chúng định hình lại cấu trúc tiền tệ toàn cầu.

Nhìn nhận sự khác biệt giữa chính sách của ngân hàng trung ương qua quyết định lãi suất

Ngân hàng trung ương đối mặt với một tình thế khó khăn vĩnh viễn: ưu tiên kiểm soát lạm phát hay thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và việc làm? Sự lựa chọn này chính là nền tảng phân biệt giữa lập trường diều hâu và ôn hòa.

Lập trường diều hâu đại diện cho những người cứng rắn trong việc kiểm soát lạm phát. Khi các quan chức ngân hàng trung ương dùng từ ngữ kiên quyết cảnh báo rủi ro lạm phát, bàn luận về việc cần nâng lãi suất, họ đang thể hiện thái độ diều hâu. Năm 2022, lạm phát của Mỹ đạt mức cao nhất trong 40 năm, Cục Dự trữ Liên bang đã ngay lập tức theo đuổi chính sách diều hâu, tăng lãi suất để kiềm chế áp lực tăng giá, đây là một quá trình quyết định điển hình của lập trường này.

Lập trường ôn hòa lại đại diện cho những người bảo vệ tăng trưởng kinh tế. Các nhà hoạch định chính sách này chú trọng hơn vào dữ liệu việc làm và mở rộng kinh tế, sẵn sàng chấp nhận mức lạm phát cao hơn để đổi lấy động lực kinh tế. Năm 2020, tác động của đại dịch COVID-19 gây ảnh hưởng toàn cầu, các ngân hàng trung ương các quốc gia đã chuyển sang chính sách ôn hòa — giảm lãi suất và bơm tiền để hỗ trợ nền kinh tế đang gặp khó khăn.

Điều đáng chú ý là, lập trường chính sách của ngân hàng trung ương không cố định mãi mãi. Theo diễn biến của tình hình kinh tế, các nhà hoạch định chính sách có thể linh hoạt chuyển đổi giữa diều hâu và ôn hòa để ứng phó với các chu kỳ kinh tế khác nhau.

Chính sách nới lỏng vs thắt chặt — cốt lõi của hai chiến lược tiền tệ

Để hiểu rõ cách hoạt động thực tế của lập trường diều hâu và ôn hòa, trước tiên cần nắm vững hai công cụ chính sách tiền tệ cơ bản.

Chính sách nới lỏng là phương pháp ngân hàng trung ương thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Khi kinh tế rơi vào suy thoái hoặc tốc độ tăng trưởng chậm lại, ngân hàng trung ương sẽ hạ lãi suất, làm giảm chi phí vay mượn, đồng thời tăng cung tiền trong hệ thống tài chính. Mục đích rõ ràng là khuyến khích doanh nghiệp và cá nhân chi tiêu, đầu tư nhiều hơn, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Chính sách nới lỏng làm cho việc tiết kiệm trở nên kém hấp dẫn hơn, nhưng lại làm cho tiêu dùng và đầu tư trở nên hấp dẫn hơn.

Chính sách thắt chặt chính là việc ngân hàng trung ương nhấn ga phanh. Khi kinh tế quá nóng, giá cả tăng vọt, ngân hàng trung ương sẽ nâng lãi suất, tăng chi phí vay mượn, đồng thời giảm cung tiền. Quá trình này sẽ khiến người tiêu dùng và doanh nghiệp giảm chi tiêu, làm dịu đi sự quá nóng của nền kinh tế, ổn định giá cả.

Nói ngắn gọn, chính sách nới lỏng nhằm “kích thích”, còn chính sách thắt chặt nhằm “hạ nhiệt”. Và lập trường diều hâu thường thiên về thắt chặt, còn ôn hòa thì thiên về nới lỏng.

Chính sách của ngân hàng trung ương ảnh hưởng thế nào đến cung cầu tiền tệ và xu hướng ngoại hối

Hiểu rõ các công cụ chính sách rồi, ta cần xem chúng tác động ra sao đến thị trường ngoại hối. Giá trị của đồng tiền do cung cầu quyết định, còn quyền kiểm soát cung tiền thuộc về ngân hàng trung ương.

Khi ngân hàng trung ương thực hiện chính sách nới lỏng mở rộng, phản ứng dây chuyền sẽ là: triển vọng tăng trưởng kinh tế ảm đạm → nhà đầu tư nước ngoài giảm quan tâm đến tài sản của quốc gia đó → nhu cầu đối với đồng tiền của quốc gia đó giảm. Đồng thời, chính sách nới lỏng đồng nghĩa với việc lượng tiền lưu hành trong thị trường tăng lên. Cung tăng, cầu giảm, kết quả tất yếu là đồng tiền của quốc gia đó mất giá.

Ngược lại, khi ngân hàng trung ương thực hiện chính sách thắt chặt: tăng trưởng kinh tế nhanh hơn → nhà đầu tư nước ngoài tranh nhau vào thị trường của quốc gia đó → nhu cầu đối với đồng tiền tăng lên. Đồng thời, chính sách thắt chặt giảm lượng tiền lưu thông. Cầu tăng, cung giảm, đồng tiền của quốc gia đó sẽ tăng giá.

Đây chính là lý do tại sao quyết định lãi suất lại tác động trực tiếp đến thị trường ngoại hối — nó ảnh hưởng đồng thời đến cả cung và cầu.

Thị trường diễn giải thế nào về các tín hiệu diều hâu và ôn hòa

Các quan chức ngân hàng trung ương luôn bị thị trường soi xét kỹ lưỡng. Đánh giá về triển vọng kinh tế, quan điểm về lạm phát, các gợi ý về chính sách tương lai đều truyền tải nhanh chóng đến thị trường ngoại hối.

Các nhà giao dịch ngoại hối thường theo dõi sát sao các phát biểu của quan chức ngân hàng trung ương và các buổi họp báo, đặc biệt là các thông tin liên quan đến thay đổi lãi suất và dự báo tăng trưởng kinh tế. Họ phân tích sắc thái ngôn ngữ — liệu có xu hướng diều hâu hơn (tăng cường ngôn ngữ nâng lãi suất) hay ôn hòa hơn (tăng cường ngôn ngữ giảm lãi suất), để dự đoán xu hướng chính sách trong tương lai.

Khoảng cách giữa tín hiệu chính sách mà ngân hàng trung ương truyền tải và kỳ vọng của thị trường càng lớn, phản ứng của thị trường càng dữ dội. Khi kỳ vọng tăng lãi suất đột ngột sớm hơn dự kiến, hoặc kỳ vọng giảm lãi suất bị trì hoãn bất ngờ, tỷ giá của các đồng tiền liên quan thường biến động mạnh.

Ý nghĩa thực chiến của chuyển đổi chính sách diều hâu và ôn hòa

Hiểu rõ cốt lõi của chính sách diều hâu và ôn hòa giúp dự đoán xu hướng thị trường sớm hơn. Khi ngân hàng trung ương từ ôn hòa chuyển dần sang diều hâu, thường có nghĩa là:

• Chu kỳ tăng lãi suất bắt đầu
• Đồng tiền liên quan dự kiến sẽ tăng giá
• Thời điểm mua vào đồng tiền đó phù hợp

Ngược lại, khi ngân hàng trung ương chuyển từ diều hâu sang ôn hòa:

• Chu kỳ giảm lãi suất bắt đầu
• Đồng tiền liên quan dự kiến sẽ giảm giá
• Thời điểm giảm vị thế hoặc mở vị thế bán ra

Các nhà giao dịch cần liên tục theo dõi các phát ngôn của quan chức ngân hàng trung ương, đặc biệt là các tín hiệu chuyển đổi chính sách diều hâu và ôn hòa. Khi thay đổi lãi suất không phù hợp với kỳ vọng thị trường, thị trường ngoại hối thường biến động mạnh, vừa là rủi ro, vừa là cơ hội. Nắm bắt đúng các điểm chuyển đổi này chính là chìa khóa thành công trong giao dịch.

Tổng quan so sánh giữa chính sách diều hâu và ôn hòa

Sự phân biệt chính sách của ngân hàng trung ương theo kiểu diều hâu hay ôn hòa phản ánh khác biệt trong ưu tiên về kinh tế. Nắm vững khung này chính là chìa khóa để hiểu rõ quy luật vận hành của thị trường tài chính toàn cầu. Trong thế giới ngoại hối biến động không ngừng, chuyển đổi chính sách diều hâu và ôn hòa chính là ngọn đèn dẫn đường đáng tin cậy nhất.