Cung cầu là - Cân bằng giá mà nhà đầu tư cần hiểu

Cung cầu là một trong những khái niệm kinh tế mạnh mẽ nhất từng có trên thị trường tài chính và là nền tảng để hiểu cách giá cổ phiếu và các tài sản khác di chuyển từ những xung đột liên tục của lực lượng mua và bán trên thị trường. Dù bạn là người mới bắt đầu hay là một nhà giao dịch chuyên nghiệp, việc kiểm soát khái niệm này sẽ là chìa khóa giúp bạn đưa ra các quyết định đầu tư thông minh và hiệu quả hơn.

Cung cầu là phần cơ bản của hành động giá.

Cung cầu không phức tạp như bạn nghĩ, mà là sự kết hợp của hai lực lượng đối lập: nhu cầu mua và nhu cầu bán. Khi chúng ta hiểu rằng cung cầu thực chất là cuộc đấu tranh để duy trì sự cân bằng giữa người mua và người bán, việc đọc hiểu thị trường sẽ trở nên dễ dàng hơn nhiều.

Nhu cầu (Demand) - Sức mua đẩy giá lên.

Nhu cầu là mức độ mong muốn mua một sản phẩm hoặc cổ phiếu ở các mức giá khác nhau. Khi nhìn vào đường cầu (Demand Curve), ta thấy rằng ở mức giá thấp, người mua sẵn sàng mua nhiều hơn. Ngược lại, khi giá cao hơn, lượng người muốn mua sẽ giảm đi.

Quy luật chính của nhu cầu nói rằng giá cả và khối lượng mua có mối quan hệ nghịch đảo, được gây ra bởi hai yếu tố:

Hiệu ứng thu nhập - Khi giá giảm, giá trị thực của tiền của người mua tăng lên, giúp họ mua được nhiều hơn.

Hiệu ứng thay thế - Khi cổ phiếu này rẻ hơn so với các cổ phiếu khác, người mua sẽ tập trung mua vào cổ phiếu này nhiều hơn.

Các yếu tố quyết định nhu cầu không chỉ dừng lại ở giá cả, mà còn bao gồm thu nhập của nhà đầu tư, giá của các cổ phiếu liên quan, tâm lý thị trường, tin tức và các sự kiện bất ngờ.

Nguồn cung (Supply) - Áp lực bán đẩy giá xuống.

Nguồn cung là mức độ mong muốn bán hàng hóa hoặc cổ phiếu ở các mức giá khác nhau. Khác với cầu, cung có mối quan hệ trực tiếp với giá cả: khi giá cao, người bán sẵn sàng bán nhiều hơn; khi giá thấp, họ sẽ ít muốn bán hơn.

Quy luật cung cho biết rằng giá cao hơn thường kích thích người bán cung cấp nhiều khối lượng hơn, vì họ nhận thấy cơ hội kiếm lợi nhuận lớn hơn.

Các yếu tố ảnh hưởng đến cung gồm chi phí sản xuất, công nghệ, số lượng đối thủ cạnh tranh, chính sách thuế, và các dự báo của nhà sản xuất về giá trong tương lai.

Cân bằng (Equilibrium) - Điểm mà giá dừng lại.

Cung cầu tạo ra điểm cân bằng, là nơi đường cầu cắt đường cung. Tại điểm này, lượng người mua muốn mua bằng với lượng người bán muốn bán, và giá có xu hướng tạm thời ổn định.

Khi giá vượt quá điểm cân bằng, nhà bán hàng có lợi thế hơn nhà mua, dẫn đến tồn kho và buộc giá giảm xuống. Ngược lại, khi giá thấp hơn điểm cân bằng, nhà mua chiếm ưu thế, gây ra thiếu hụt và đẩy giá lên.

Cung cầu là yếu tố thúc đẩy thị trường tài chính.

Trên thị trường tài chính và chứng khoán, cung cầu chính là lực lượng đằng sau mọi biến động giá, dù là tăng hay giảm của cổ phiếu.

Các yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu trên thị trường tài chính

Yếu tố vĩ mô - Khi lãi suất thấp, nhà đầu tư sẽ tìm kiếm lợi nhuận cao hơn từ thị trường chứng khoán, làm tăng nhu cầu.

Thanh khoản hệ thống - Khi dòng tiền chảy vào thị trường nhiều, nhà đầu tư có đủ vốn để đầu tư.

Tâm lý thị trường - Khi có tin tốt, kỳ vọng tăng cao, nhà đầu tư sẽ sẵn sàng mua vào nhiều hơn.

Các yếu tố ảnh hưởng đến cung trên thị trường tài chính

Chính sách của công ty - Việc phát hành thêm cổ phiếu (IPO) hoặc mua lại cổ phiếu sẽ ảnh hưởng đến lượng chứng khoán lưu hành.

Quy định pháp luật - Các hạn chế về pháp lý và quy định có thể làm giảm nguồn cung.

Thông tin nội bộ - Các nhà đầu tư lớn dự đoán giá sẽ giảm có thể bán ra, làm tăng cung.

Cung cầu là công thức để phân tích giá cổ phiếu.

Ứng dụng trong phân tích cơ bản

Cung cầu không chỉ là một khái niệm lý thuyết mà còn là công cụ thực tế để dự đoán giá. Khi công ty có tin tốt, như lợi nhuận vượt kỳ vọng, nhu cầu mua sẽ tăng lên (cầu mạnh), khiến giá cổ phiếu tăng. Ngược lại, khi có tin xấu, dự đoán công ty gặp vấn đề, nhà đầu tư sẽ chần chừ hoặc bán ra (cung tăng), đẩy giá xuống.

Ứng dụng trong phân tích kỹ thuật

Nhà giao dịch sử dụng phân tích kỹ thuật thường tìm kiếm các điểm mà cung cầu mất cân bằng:

1. Nến (Candlestick) - Phản ánh lực đấu tranh

• Nến xanh (tăng) cho thấy lực mua thắng thế trong khoảng thời gian đó (cầu mạnh).
• Nến đỏ (giảm) cho thấy lực bán thắng thế (cung mạnh).
• Nến Doji thể hiện hai lực cân bằng, không bên nào chiếm ưu thế.

2. Xu hướng thị trường - Tín hiệu hướng đi

• Nếu giá liên tục tạo đỉnh mới, cầu vẫn còn mạnh (xu hướng tăng).
• Nếu giá liên tục tạo đáy mới, cung vẫn còn lớn (xu hướng giảm).

3. Hỗ trợ và kháng cự - Vùng cung cầu

• Vùng hỗ trợ là nơi có nhiều nhà mua chờ mua vào.
• Vùng kháng cự là nơi có nhiều nhà bán chờ bán ra.

Kỹ thuật vùng cung cầu - Tìm kiếm nhịp điệu chung

Cung cầu trong thực tế thường được khai thác qua kỹ thuật gọi là Vùng cung cầu, tập trung vào việc xác định điểm mất cân bằng của giá.

Đảo chiều (Reversal)

Vùng cầu - Drop Base Rally (DBR) Giá giảm nhanh do dư cung. Sau đó, khi lực mua mạnh lên, giá sẽ đảo chiều tăng trở lại (Rally).

Vùng cung - Rally Base Drop (RBD) Giá tăng nhanh do cầu vượt quá cung, rồi đi vào vùng cơ sở (Base). Khi lực bán mạnh lên, giá đảo chiều giảm (Drop).

Tiếp diễn xu hướng (Continuation)

Vùng cầu - Rally Base Rally (RBR) Xu hướng tăng tiếp tục: giá tăng (Rally), rồi điều chỉnh về vùng cơ sở, sau đó tiếp tục tăng vì cầu vẫn còn mạnh.

Vùng cung - Drop Base Drop (DBD) Xu hướng giảm tiếp diễn: giá giảm, rồi điều chỉnh về vùng cơ sở, sau đó tiếp tục giảm vì cung vẫn còn lớn.

Tóm lại: Cung cầu là ngôn ngữ của thị trường.

Cung cầu không chỉ là khái niệm kinh tế, mà còn là ngôn ngữ mà thị trường dùng để giao tiếp với nhà đầu tư. Khi chúng ta thực sự hiểu rõ rằng cung cầu là yếu tố then chốt, ta có thể “lắng nghe tiếng nói của thị trường” và đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả hơn.

Dù là nhà giao dịch kỹ thuật hay nhà đầu tư phân tích cơ bản, thuật ngữ “cung cầu” vẫn là cốt lõi để hiểu các chuyển động của mọi tài sản trên thị trường. Việc luyện tập và thử nghiệm áp dụng khái niệm này vào giá thực sẽ giúp bạn ngày càng hiểu sâu hơn về thị trường mỗi ngày.