Phân tích xu hướng đồng franc Thụy Sĩ: Triển vọng đầu tư trong bối cảnh môi trường trú ẩn an toàn toàn cầu

Tình hình của đồng franc Thụy Sĩ luôn thu hút sự chú ý của thị trường. Nhờ vào vị thế trung lập của Thụy Sĩ và sự ổn định về chính trị và kinh tế, đồng tiền này (CHF) từ lâu đã được xem là một tài sản trú ẩn an toàn quan trọng. Trong các cuộc khủng hoảng tài chính 2007-2008 và khủng hoảng nợ châu Âu 2011-2012, đồng franc Thụy Sĩ đều thể hiện khả năng chống chịu vượt trội. Vậy trong bối cảnh biến động của nền kinh tế toàn cầu hiện nay, xu hướng của đồng franc Thụy Sĩ sẽ diễn biến như thế nào?

Tại sao đồng franc Thụy Sĩ trở thành lựa chọn hàng đầu để trú ẩn

Vị thế đặc biệt của Thụy Sĩ quyết định tính độc đáo của đồng tiền này. Là một quốc gia trung lập vĩnh viễn, Thụy Sĩ không chỉ tránh xa các tranh chấp chính trị lớn ở châu Âu mà còn có hệ thống quản lý tài chính thận trọng cùng nền tảng kinh tế vững chắc, tạo nền tảng giá trị vững chắc cho CHF.

Khi tâm lý rủi ro toàn cầu giảm xuống, dòng vốn tự nhiên sẽ chảy vào các đồng tiền an toàn như CHF. Đặc biệt trong thời kỳ căng thẳng địa chính trị hoặc gia tăng xung đột thương mại, nhà đầu tư có xu hướng chuyển dòng vốn khỏi các tài sản rủi ro sang các tài sản an toàn, khiến CHF trở thành nơi trú ẩn lý tưởng. Tính chất này quyết định mối quan hệ nghịch đảo giữa xu hướng của đồng franc Thụy Sĩ và tâm lý rủi ro toàn cầu — khi rủi ro tăng cao, CHF mạnh lên; khi tình hình ổn định, CHF chịu áp lực giảm.

Các yếu tố chính thúc đẩy biến động tỷ giá

Vai trò then chốt của chính sách ngân hàng trung ương

Ngân hàng Trung ương Thụy Sĩ (SNB) là yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến tỷ giá CHF. Trong hai năm qua, SNB đã trải qua quá trình chuyển đổi chính sách từ tăng lãi suất sang giảm lãi suất, chủ yếu do áp lực lạm phát giảm và bất ổn kinh tế toàn cầu gia tăng.

Cụ thể, giữa năm ngoái, SNB đã hạ lãi suất chính sách xuống mức 0, đánh dấu lần đầu tiên kể từ khi kết thúc kỳ âm lương vào cuối năm 2022. Việc hạ lãi suất này nhằm giảm áp lực đồng franc Thụy Sĩ tăng giá quá mức — khi CHF quá mạnh, sẽ gây tổn hại đến khả năng cạnh tranh xuất khẩu của Thụy Sĩ, buộc ngân hàng trung ương phải hạ lãi suất để làm giảm giá đồng tiền một cách hợp lý.

Thị trường phản ứng rất nhạy cảm với các chính sách của SNB. Sự kiện CHF tăng giá mạnh hơn 20% trong một ngày vào năm 2015 sau khi SNB tuyên bố chấm dứt chính sách giới hạn tỷ giá với euro đã minh chứng rõ ràng điều này. Sau sự kiện đó, thị trường càng chú ý hơn đến từng bước đi của ngân hàng trung ương Thụy Sĩ.

Trong môi trường thị trường ổn định, SNB thường giữ thái độ thận trọng, tránh can thiệp quá mức. Tuy nhiên, khi tâm lý rủi ro thay đổi rõ rệt và dòng vốn đổ vào quy mô lớn, nhà đầu tư cần sẵn sàng đối mặt với “bàn tay hữu hình” của ngân hàng trung ương.

Ảnh hưởng sâu sắc của tình hình kinh tế toàn cầu

Là một tài sản trú ẩn tự nhiên, giá trị của CHF về bản chất phụ thuộc vào triển vọng kinh tế toàn cầu. Quỹ Tiền tệ Quốc tế dự báo tốc độ tăng trưởng GDP toàn cầu trong các năm tới sẽ chậm lại còn khoảng 2.8%, điều này sẽ làm tăng nhu cầu của nhà đầu tư đối với các tài sản an toàn do đà tăng trưởng yếu hơn.

Chính sách thương mại không chắc chắn là yếu tố gây nhiễu lớn nhất hiện nay. Các chính sách thuế quan gia tăng sẽ trực tiếp làm trầm trọng thêm xung đột thương mại toàn cầu, thúc đẩy dòng vốn chảy vào các tài sản trú ẩn như CHF. Quá trình này tạo thành một vòng tuần hoàn tích cực: căng thẳng thương mại → nhu cầu trú ẩn tăng → CHF tăng giá.

Ảnh hưởng gián tiếp của tình hình chính trị khu vực

CHF đặc biệt nhạy cảm với tình hình chính trị ở châu Âu. Khi khu vực này đối mặt với bất ổn chính trị lớn hoặc cú sốc kinh tế, nhà đầu tư có xu hướng chuyển dòng vốn từ euro sang CHF, làm tăng kỳ vọng đồng tiền này sẽ mạnh lên. Ngược lại, khi tình hình ổn định hơn hoặc dữ liệu kinh tế cải thiện, khả năng CHF tăng giá sẽ bị hạn chế.

Dự báo chính sách của ngân hàng trung ương và các yếu tố kỹ thuật

Triển vọng của USD/CHF

Trong năm qua, tỷ giá USD/CHF đã trải qua điều chỉnh đáng kể. Từ mức cao đầu năm, đồng USD đã giảm xuống mức hiện tại, phản ánh áp lực tăng giá của CHF so với USD. Theo dự đoán của thị trường, trong thời gian tới, USD/CHF có thể tiếp tục chịu áp lực giảm, với kỳ vọng thị trường khá tiêu cực về cặp tỷ giá này.

Trong bối cảnh đó, nếu tâm lý rủi ro toàn cầu tiếp tục xấu đi, USD/CHF có thể giảm sâu hơn nữa. Tuy nhiên, mọi thay đổi trong chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng có thể làm thay đổi dự báo này.

Cân bằng động của EUR/CHF

Tình hình của EUR/CHF phức tạp hơn do liên quan đến hai yếu tố: sức mạnh của euro và mức tăng giá của CHF.

Trong giai đoạn ổn định, dữ liệu kinh tế khả quan của khu vực euro (như lạm phát tăng trở lại) và việc Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) giảm bớt việc hạ lãi suất thường sẽ thúc đẩy euro, đẩy tỷ giá EUR/CHF tăng. Tuy nhiên, nếu nhu cầu trú ẩn của CHF tăng mạnh hoặc xuất hiện các rủi ro mới toàn cầu, EUR/CHF có thể phá vỡ mức hỗ trợ 0.90, thậm chí giảm xuống thấp hơn.

Điều cốt lõi là: EUR/CHF phản ánh nhiều hơn sự so sánh sức mạnh tương đối của khu vực chứ không phải xu hướng tuyệt đối.

Mối quan hệ song song giữa CHF và vàng

Là hai tài sản trú ẩn có tính chất phòng ngừa rủi ro, CHF và vàng thường được nhà đầu tư so sánh cùng nhau. Về mặt cơ bản, dự trữ vàng của Thụy Sĩ khoảng 1.040 tấn, nằm trong nhóm cao nhất thế giới, và theo tính bình quân đầu người, còn đặc biệt hơn nữa.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ rằng vàng là kim loại quý, có tính thực vật và hàng hóa; còn CHF thuần túy là một tài sản tiền tệ. Chính vì vậy, dù đều có đặc tính trú ẩn, chúng không thể hoàn toàn thay thế nhau.

Trong các giai đoạn bình thường, CHF thường biến động theo các đồng tiền phi USD khác, ít liên quan đến giá vàng. Nhưng trong môi trường thị trường hoảng loạn, CHF và vàng thể hiện mối liên hệ chặt chẽ hơn — trong những năm sau khủng hoảng tài chính, cả hai đều có xu hướng tăng rõ rệt, và đỉnh điểm cùng vào khoảng năm 2011.

Điều này cho thấy trong các giai đoạn tâm lý rủi ro yếu, vàng và CHF đều trở thành lựa chọn hàng đầu của dòng vốn thị trường để trú ẩn, mặc dù cơ chế thúc đẩy của chúng khác nhau.

So sánh xu hướng của các cặp tỷ giá khác nhau

Xu hướng dài hạn của USD/CHF

Trong năm qua, đồng CHF đã tăng giá hơn 10% so với USD, phản ánh sức mạnh của đồng tiền này trong bối cảnh tâm lý rủi ro toàn cầu tăng cao. Đợt tăng giá này chủ yếu diễn ra vào mùa xuân, khi căng thẳng thương mại quốc tế leo thang, dòng vốn đổ mạnh vào các tài sản trú ẩn.

Theo nhận định của thị trường, trong tương lai, cặp tỷ giá này vẫn đối mặt với áp lực giảm, chủ yếu phụ thuộc vào việc tâm lý rủi ro toàn cầu có tiếp tục xấu đi hay không.

Diễn biến phức tạp của EUR/CHF

EUR/CHF có xu hướng biến động phức tạp hơn. Khi Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) thể hiện thái độ diều hâu (dự kiến giảm lãi suất) hoặc dữ liệu kinh tế khu vực euro xấu đi, euro sẽ yếu đi, kéo theo tỷ giá EUR/CHF giảm. Ngược lại, các can thiệp của SNB và tâm lý rủi ro toàn cầu sẽ quyết định khả năng CHF tăng giá.

Hiện tại, thị trường dự đoán rằng nếu dữ liệu kinh tế khu vực euro có sự cải thiện vượt mong đợi (đặc biệt là số liệu lạm phát), euro có thể được hỗ trợ tăng giá. Ngược lại, nếu nhu cầu trú ẩn của CHF tăng mạnh hoặc xuất hiện các rủi ro toàn cầu mới, tỷ giá này có thể tiếp tục giảm.

Các kênh đầu tư dành cho nhà đầu tư cá nhân

Đối với nhà đầu tư nhỏ lẻ, tham gia vào thị trường CHF có nhiều lựa chọn, mỗi phương thức đều có ưu nhược điểm:

Ngân hàng là cách truyền thống nhất, gồm đổi tiền mặt và gửi tiết kiệm ngoại tệ. Tuy nhiên, chi phí chênh lệch giá cao, tính thanh khoản thấp, phù hợp hơn với các khoản đầu tư dài hạn.

Giao dịch hợp đồng tương lai (futures) mang lại hiệu quả cao hơn. Thông qua các sàn giao dịch hợp đồng tương lai lớn nhất thế giới, nhà đầu tư có thể sử dụng đòn bẩy, thực hiện các chiến lược mua bán hai chiều. Tuy nhiên, hợp đồng tương lai có ngày giao hàng cố định, việc duy trì vị thế dài hạn đòi hỏi phải gia hạn hợp đồng, gây ra chi phí và phức tạp.

Giao dịch ngoại hối CFD (Contract For Difference) là phương thức phổ biến nhất trong 10 năm qua của nhà đầu tư nhỏ lẻ. So với hợp đồng tương lai, CFD yêu cầu ký quỹ thấp hơn, gần như không giới hạn thời gian giữ vị thế (không cần gia hạn), linh hoạt trong thời gian giao dịch. Dù là các cặp chính như USD/CHF hay EUR/CHF, nhà đầu tư đều có thể tự do lựa chọn.

Quản lý rủi ro là yếu tố bắt buộc

Đầu tư vào CHF không phải không có rủi ro. Các thay đổi đột ngột trong chính sách của ngân hàng trung ương (như sự kiện black swan năm 2015) có thể gây biến động mạnh; thanh khoản toàn cầu đột ngột cạn kiệt cũng ảnh hưởng đến tỷ giá; tình hình chính trị khu vực diễn biến nhanh chóng có thể làm tăng độ biến động.

Vì vậy, dù theo phương thức nào, nhà đầu tư cần:

• Đặt mức dừng lỗ hợp lý
• Tránh sử dụng đòn bẩy quá cao
• Theo dõi sát sao các diễn biến của ngân hàng trung ương
• Điều chỉnh vị thế dựa trên lịch kinh tế toàn cầu

Triển vọng tổng thể

Xu hướng của đồng franc Thụy Sĩ phản ánh rõ ràng tâm lý rủi ro toàn cầu. Trong vài năm tới, với dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm lại, căng thẳng địa chính trị gia tăng, chính sách của các ngân hàng trung ương có thể trở nên bất định hơn, vai trò của CHF như một công cụ phòng hộ sẽ càng trở nên quan trọng hơn.

Việc lựa chọn đầu tư vào CHF về bản chất là chọn một phương thức quản lý rủi ro, giúp nhà đầu tư bảo vệ tài sản trong thời kỳ biến động. Nếu giữ thái độ thận trọng đối với các xu hướng lớn, CHF nên trở thành một phần không thể thiếu trong danh mục đầu tư. Đồng thời, nhà đầu tư cần lựa chọn kênh tham gia phù hợp với khả năng chịu đựng rủi ro của bản thân và luôn cảnh giác để ứng phó với các biến động thị trường có thể xảy ra.