Hướng dẫn nâng cao cho người mới bắt đầu đầu tư ngoại tệ: Nắm vững bí quyết kiếm lời từ chênh lệch tỷ giá và lãi suất

Nhiều người biết đầu tư ngoại tệ có thể sinh lợi, nhưng không rõ cách thực hiện cụ thể như thế nào. Thực ra, ngoại tệ giống như các sản phẩm tài chính khác, lợi nhuận đến từ “chênh lệch tỷ giá” (biến động tỷ giá) và “chênh lệch lãi suất” (khác biệt lãi suất giữa các quốc gia), và thành công trong đầu tư ngoại tệ phụ thuộc vào việc hiểu thị trường, đánh giá rủi ro và xây dựng chiến lược phù hợp.

Tiếng Đài Loan là đồng Đài tệ, ngoài ra các loại tiền tệ khác gọi chung là ngoại tệ. Đô la Mỹ luôn là lựa chọn phổ biến nhất của nhà đầu tư Đài Loan, nhưng AUD, JPY cũng rất được ưa chuộng. Trong môi trường lãi suất thấp hiện nay, lãi suất gửi tiết kiệm ngân hàng Đài tệ chỉ khoảng 1.7%, đầu tư ngoại tệ trở thành lựa chọn của nhiều người để tìm kiếm lợi nhuận cao hơn.

Hiểu các khái niệm cốt lõi về đầu tư ngoại tệ

Phân biệt giữa đầu tư ngoại tệ và giao dịch ngoại hối

“Ngoại tệ” và “ngoại hối” là hai khái niệm dễ bị nhầm lẫn. Ngoại tệ chỉ các loại tiền tệ nước ngoài khác ngoài đồng tiền quốc gia, là một dạng của ngoại hối. Trong khi đó, ngoại hối bao gồm phạm vi rộng hơn, gồm tiền gửi ngân hàng, trái phiếu chính phủ và các loại tài sản bằng ngoại tệ khác. Nói cách khác, mua bán ngoại tệ là một hình thức của giao dịch ngoại hối.

Rủi ro chính của đầu tư ngoại tệ đến từ biến động tỷ giá. Nhiều người mới nghĩ rằng phân bổ các loại tiền tệ khác nhau có thể giảm thiểu rủi ro, nhưng thực tế, quản lý rủi ro quan trọng là hiểu nguyên nhân biến động tỷ giá và dựa vào đó xây dựng chiến lược đầu tư.

Lợi nhuận từ đầu tư ngoại tệ: chênh lệch lãi suất và chênh lệch tỷ giá

Lợi nhuận từ đầu tư ngoại tệ chủ yếu đến từ hai phần. Thứ nhất là “chênh lệch lãi suất” — ví dụ, lãi suất gửi tiết kiệm Đài tệ là 2% còn Mỹ là 5%, thì chênh lệch 3% là lợi nhuận tiềm năng. Thứ hai là “chênh lệch tỷ giá” — lợi nhuận từ mua bán ngoại tệ dựa trên sự khác biệt tỷ giá khi giao dịch.

Tuy nhiên, hai phần lợi nhuận này không phải lúc nào cũng cùng chiều. Giả sử bạn đổi 33 Đài tệ lấy 1 USD, dù có thu được lãi 5% từ USD, nhưng nếu cuối cùng chỉ đổi lại được 30 Đài tệ, tổng thể vẫn lỗ. Đây chính là rủi ro “lãi chênh lệch nhưng mất tỷ giá”. Vì vậy, trước khi đầu tư ngoại tệ, cần rõ mục tiêu — bạn muốn hưởng lợi từ chênh lệch lãi suất trong thời gian nắm giữ, hay tìm kiếm cơ hội chênh lệch tỷ giá ngắn hạn.

Ba con đường chính để kiếm lợi từ đầu tư ngoại tệ

Nhà đầu tư tại Đài Loan có thể chọn 3 phương thức chính để đầu tư ngoại tệ, mỗi phương thức có đặc điểm riêng:

1. Gửi tiết kiệm ngoại tệ — lợi nhuận ổn định từ chênh lệch lãi suất

Phương thức phù hợp nhất cho người mới bắt đầu. Nhà đầu tư chỉ cần mở tài khoản ngoại tệ tại ngân hàng (đủ 20 tuổi trở lên), gửi tiền để lấy lãi. Nhược điểm là tính thanh khoản thấp — nếu tỷ giá đạt mục tiêu nhưng kỳ hạn gửi chưa đến, rút sớm sẽ bị trừ lãi. Để cân bằng giữa thanh khoản và lợi nhuận, nhiều người kết hợp với quỹ ngoại tệ.

2. Quỹ ngoại tệ — linh hoạt phân bổ và cân đối lợi nhuận

Quỹ ngoại tệ không cần cam kết, có thể mua bán bất cứ lúc nào, lợi nhuận nằm giữa tiền gửi tiết kiệm và gửi có kỳ hạn, phù hợp với nhà đầu tư cần linh hoạt vốn. Nhà đầu tư không cần tự đổi ngoại tệ, chỉ cần dùng đồng Đài tệ để đầu tư, quỹ thay mặt quản lý. Các lựa chọn phổ biến gồm quỹ thị trường tiền tệ (ví dụ, quỹ USD của UBS, phí quản lý khoảng 0.5%) và ETF tiền tệ (ví dụ, quỹ ETF chỉ số USD của Yuanta, phí khoảng 0.6%).

3. Giao dịch ngoại hối ký quỹ — đòn bẩy cao, lợi nhuận chênh lệch tỷ giá

Phương thức dành cho người có kinh nghiệm. Giao dịch ngoại hối ký quỹ không lấy lãi, chỉ hướng tới chênh lệch tỷ giá. Do tỷ lệ biến động của ngoại tệ thấp, thường dùng đòn bẩy từ 50 đến 200 lần. Ưu điểm là giao dịch 24h, cơ chế T+0, vào lệnh dễ dàng, nhưng rủi ro cũng cao. Cơ quan quản lý tài chính Úc khuyến cáo, các cặp tiền chính nên đòn bẩy dưới 30 lần để tránh rủi ro quá cao.

Phân loại tiền tệ và logic lựa chọn ngoại tệ đầu tư

Ngân hàng Đài Loan thường cung cấp 12 loại ngoại tệ để đầu tư: USD, EUR, JPY, AUD, CAD, GBP, CHF, HKD, NZD, SGD, ZAR, SEK. Các loại tiền này có thể chia thành 4 nhóm chính:

Tiền tệ chính sách (USD, EUR) — tỷ giá chủ yếu chịu ảnh hưởng từ chính sách của ngân hàng trung ương. Khi ngân hàng nới lỏng chính sách, tỷ giá thường giảm; khi thắt chặt, tỷ giá tăng. Đầu tư vào các loại tiền này cần chú ý thời điểm công bố chính sách của ngân hàng trung ương.

Tiền tệ trú ẩn an toàn (JPY, CHF) — các quốc gia này ổn định chính trị, phát triển kinh tế, chính sách ngân hàng trung ương khá thận trọng. Khi tình hình bất ổn, nhà đầu tư thường mua các loại tiền này để tránh rủi ro, thậm chí vay mượn để thực hiện chiến lược carry trade.

Tiền tệ hàng hóa (AUD, CAD) — các quốc gia này xuất khẩu chủ yếu hàng hóa lớn. Khi giá hàng hóa tăng, nhu cầu ngoại tệ của họ tăng, tỷ giá tăng; khi giảm, tỷ giá giảm. Ví dụ, Úc là nhà xuất khẩu quặng sắt lớn nhất thế giới, từ 2021 đến 2024, giá quặng sắt giảm, đồng AUD cũng yếu đi. Với người mới, các loại tiền này dễ theo dõi hơn.

Tiền tệ thị trường mới nổi (CNY, ZAR) — các quốc gia này có lãi suất cao hơn, nhưng chính trị bất ổn, biến động tỷ giá lớn, thanh khoản quốc tế thấp, rủi ro cao hơn.

Lời khuyên chọn ngoại tệ đầu tư cho người mới — ưu tiên các loại tiền trú ẩn an toàn và hàng hóa, kết hợp cả hai để giảm rủi ro và dễ nắm bắt xu hướng. Các đồng tiền chính như USD, EUR, AUD có tính thanh khoản tốt, tỷ giá ổn định hơn nên được ưa chuộng hơn.

Xu hướng các cặp tiền chính và cơ hội đầu tư

EUR/USD

Liên minh châu Âu và Mỹ là hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, EUR/USD là cặp tiền có khối lượng giao dịch lớn nhất. Từ cuối 2024, Fed bắt đầu chu kỳ giảm lãi suất, trong khi ECB duy trì ổn định, đẩy đồng euro mạnh lên so với đô la. Thị trường dự đoán, chính sách của Fed có nhiều bất ổn hơn, còn ECB độc lập hơn, nên euro dần trở thành lựa chọn an toàn hơn.

USD/JPY

Yên Nhật thường dùng để carry trade, nhà đầu tư vay mượn yên để mua các đồng có lãi suất cao hơn. Ngân hàng Nhật tạm dừng tăng lãi suất để đánh giá tác động của chính sách Mỹ, nhưng nhiều dự đoán cuối năm sẽ tăng thêm 0.25%. Chính sách lãi suất phân hóa giữa Mỹ và Nhật làm tăng kỳ vọng về thu hẹp chênh lệch lãi suất, đồng yên có thể dao động trong biên độ.

GBP/USD

Năm nay, đồng bảng Anh mạnh lên chủ yếu do đô la yếu đi, chứ không phải do nền kinh tế Anh tốt hơn. Với tăng trưởng chậm, dự kiến giảm lãi suất, khả năng đồng bảng duy trì dao động trong biên độ hơn là tăng mạnh.

USD/CHF

CHF là đồng tiền trú ẩn an toàn phổ biến. Khi tính chất trú ẩn của USD bị thách thức, giá trị CHF tăng lên. Dòng vốn quốc tế đổ vào mạnh thúc đẩy đồng tiền này tăng giá. Trong trung và dài hạn, môi trường Mỹ chậm lại, Fed giảm lãi, USD yếu đi sẽ tiếp tục hỗ trợ CHF.

5 yếu tố ảnh hưởng đến tỷ giá

Hiểu rõ các yếu tố này giúp dự đoán biến động tỷ giá:

Lạm phát — quốc gia có lạm phát thấp thường đồng tiền mạnh hơn, vì giá hàng hóa và dịch vụ tăng chậm, sức mua của tiền tệ cao hơn.

Lãi suất — lãi suất cao thu hút dòng vốn ngoại, đẩy tỷ giá lên.

Nợ chính phủ — quốc gia nợ nhiều khó thu hút vốn, tỷ giá dễ giảm.

Điều kiện thương mại — xuất khẩu tăng giá nhanh hơn nhập khẩu, thặng dư thương mại, nhu cầu ngoại tệ tăng, tỷ giá tăng.

Ổn định chính trị — chính trị ổn định thu hút đầu tư, đồng tiền mạnh; bất ổn làm giảm giá trị tiền tệ.

Phương pháp thực chiến cho người mới đầu tư ngoại tệ

Sau khi hiểu các khái niệm, làm thế nào để bắt đầu thực hiện?

Nguyên lý chính là “mua thấp bán cao”, nhưng thị trường ngoại hối hỗ trợ cả hai chiều. Bạn có thể mua vào các đồng tiền bạn dự đoán sẽ tăng giá (long), hoặc bán ra các đồng dự đoán sẽ giảm (short). Ví dụ, nếu dự đoán EUR/USD giảm, bạn có thể bán EUR/USD, chờ đồng euro giảm rồi mua vào để hưởng lợi.

Các bước thành công trong đầu tư ngoại tệ:

Bước 1: Chọn mục tiêu — dựa trên phân tích chính sách và cơ bản

Nghiên cứu chính sách của ngân hàng trung ương, lãi suất, dữ liệu kinh tế và các biến đổi về xuất khẩu của cặp tiền bạn định giao dịch. Đây là bước quyết định chính. Ví dụ, dự đoán Mỹ sẽ giảm lãi suất trong năm nay còn Nhật không thay đổi, có thể mua vào JPY/USD. Nội dung các cuộc họp của Fed rất quan trọng trong quyết định này.

Bước 2: Xây dựng chiến lược — phù hợp khả năng chịu rủi ro

Dựa vào kinh nghiệm cá nhân, khả năng rủi ro và tình hình thị trường, xác định điểm vào, điểm dừng lỗ, chốt lời. Cần tính đến chi phí giao dịch và rủi ro.

Bước 3: Chờ thời điểm vào lệnh — đợi xu hướng rõ ràng

Không theo đuổi mua đuổi giá hoặc bán tháo, mà cần có kế hoạch rõ ràng. Thường thì đợi xu hướng hình thành, có thể mất 5 phút hoặc lâu hơn. Khi xu hướng rõ ràng, có thể bắt đầu vào lệnh. Các nhà giao dịch có phong cách khác nhau có thể chọn khung thời gian phù hợp.

Bước 4: Giữ tâm lý ổn định — tránh giao dịch cảm xúc

Thị trường biến động là chuyện bình thường, nhà đầu tư cần giữ bình tĩnh, không thay đổi chiến lược dựa trên cảm xúc ngắn hạn. Học hỏi và thực hành liên tục là cách tích lũy kinh nghiệm.

Bước 5: Chọn nền tảng phù hợp — đảm bảo an toàn và chi phí thấp

Nền tảng giao dịch cần an toàn, phí thấp, công cụ đa dạng, nhiều loại sản phẩm. Đánh giá nhiều yếu tố để chọn nền tảng phù hợp.

7 lời khuyên cần biết khi đầu tư ngoại tệ

1. Chỉ đầu tư vào các đồng tiền quen thuộc — ngoại tệ rất đa dạng, người mới nên tập trung vào các cặp chính như USD, JPY, vì khối lượng lớn, thông tin đầy đủ, biến động dễ kiểm soát.

2. Liên tục theo dõi biến động tỷ giá — tỷ giá chịu ảnh hưởng từ thị trường, kinh tế, tin tức. Nên theo dõi các nguồn như CNBC, Bloomberg để cập nhật thông tin.

3. Phân bổ danh mục — đa dạng hóa — có thể giữ đồng USD gửi tiết kiệm và quỹ AUD để giảm rủi ro. Sau khi chọn đúng tỷ lệ, không cần giao dịch quá nhiều lần.

4. Học cách đặt lệnh dừng lỗ, chốt lời — đặc biệt trong giao dịch ký quỹ, việc đặt lệnh dừng lỗ đúng vị trí giúp tránh mất vốn lớn. Nên tối đa 2 lần giao dịch mỗi ngày.

5. Chọn thời điểm vào lệnh phù hợp — lập kế hoạch rõ ràng, khi đến thời điểm thì vào lệnh, còn không thì chờ đợi. Thường thì đợi xu hướng rõ ràng rồi mới vào.

6. Đánh giá định kỳ rủi ro và lợi nhuận — kiểm tra danh mục, dự đoán lợi nhuận và rủi ro, điều chỉnh chiến lược phù hợp với thị trường.

7. Tận dụng mô phỏng giao dịch — thử nghiệm chiến lược trước khi dùng tiền thật

Chưa có kinh nghiệm, nên dùng tài khoản ảo để thực hành, đánh giá khả năng kiểm soát rủi ro và kỹ năng thực tế.

Đầu tư ngoại tệ không có con đường tắt, quan trọng là kết hợp giữa lý thuyết và thực hành. Ban đầu nên bắt đầu từ các sản phẩm có rủi ro thấp như gửi tiết kiệm, rồi dần dần chuyển sang quỹ và giao dịch ký quỹ. Chỉ khi hiểu rõ thị trường, tôn trọng rủi ro và kiên trì thực hiện, bạn mới có thể đi xa trên con đường đầu tư ngoại tệ.