Mua vàng như thế nào là tiết kiệm nhất? Phân tích so sánh 5 phương thức đầu tư

Rủi ro địa chính trị gia tăng, áp lực lạm phát kéo dài, vàng lại một lần nữa trở thành tài sản trú ẩn được nhà đầu tư chú ý. Nhưng làm thế nào để mua vàng, và làm thế nào để thu lợi từ đầu tư vàng? Thực ra, ngoài phương thức mua vàng vật chất truyền thống, hiện nay đã có nhiều cách đầu tư vàng hiệu quả cao khác nhau. Bài viết này so sánh chi tiết các kênh đầu tư vàng khác nhau, giúp bạn lựa chọn phương án phù hợp nhất dựa trên phong cách giao dịch của mình.

Bây giờ mua vàng để kiếm lời như thế nào? Phân tích giá trị đầu tư

Giá vàng đã trải qua những biến động mạnh trong vài năm gần đây. Trong khoảng thời gian 2022-2023, giá vàng dao động giữa mức cao 2000 USD và thấp 1700 USD, chủ yếu chịu ảnh hưởng bởi xung đột địa chính trị và chính sách tăng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Tuy nhiên, bắt đầu từ năm 2024, giá vàng rõ ràng đã có giá trị đầu tư tăng lên đáng kể.

Trong năm 2024, giá vàng liên tục phá đỉnh lịch sử, đà tăng này chủ yếu bắt nguồn từ kỳ vọng giảm lãi suất của Mỹ gia tăng, rủi ro địa chính trị leo thang, cùng với việc các ngân hàng trung ương toàn cầu liên tục mua vàng. Dữ liệu cho thấy, trong năm 2024, các ngân hàng trung ương toàn cầu đã mua ròng 1045 tấn vàng, liên tục vượt ngưỡng nghìn tấn trong ba năm liên tiếp, trực tiếp đẩy giá vàng vượt mốc 2700 USD. Đến năm 2025, lợi nhuận từ đầu tư vàng còn rõ rệt hơn, cả năm tăng tới 64,72%, lập kỷ lục mới trong lịch sử.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng giá vàng chịu tác động của nhiều yếu tố, xu hướng ngắn hạn rất khó dự đoán. Vậy làm thế nào để mua vàng để sinh lời, điều then chốt là phải dựa vào mục tiêu đầu tư của bạn:

Chiến lược giữ giá dài hạn: Tập trung vào việc tìm điểm vào phù hợp, chứ không chờ giá tăng mới mua vào. Phù hợp để mua vàng vật chất, sổ tiết kiệm vàng hoặc ETF vàng, để đổi thời gian lấy giá trị gia tăng.

Chiến lược chốt lời ngắn hạn: Nếu có khả năng chịu rủi ro và có kỹ năng phân tích thị trường, bạn có thể xem xét hợp đồng tương lai vàng hoặc hợp đồng chênh lệch vàng (CFD), để kiếm lợi từ biến động giá. Hai loại công cụ này đều theo dõi giá vàng quốc tế, nếu nắm vững phân tích, bạn có thể kiếm lời bằng cách mua hoặc bán khống.

Các cách mua vàng: So sánh toàn diện 5 phương thức

Làm thế nào để mua vàng tiết kiệm nhất? Chìa khóa là: Mục đích đầu tư của bạn là giữ giá hay kiếm chênh lệch? Thời gian đầu tư dài hạn hay ngắn hạn?

Phương thức 1: Vàng vật chất — Lựa chọn truyền thống để giữ giá

Vàng vật chất gồm vàng thỏi, vàng miếng, trang sức vàng và tiền xu kỷ niệm, có thể mua tại ngân hàng hoặc tiệm vàng.

Ưu điểm: Rủi ro thấp, dễ mua, vàng thật rõ ràng

Nhược điểm: Giá cao, cần lưu trữ, phí phát sinh nhiều, tính thanh khoản trung bình

Nếu muốn mua vàng an toàn nhất để giữ giá, vàng vật chất là lựa chọn đáng cân nhắc. Tuy nhiên, cần tránh một số rủi ro: vàng tiền xu và trang sức có phí gia công, khi bán ra còn phải trả phí hoa hồng và hao mòn, tổng chi phí không hợp lý. Nên mua vàng thỏi lớn, qua các kênh ngân hàng chính thống hoặc các tổ chức có chứng nhận LBMA, đảm bảo an toàn tối đa.

Vàng vật chất phù hợp để tích trữ lâu dài và phòng tránh rủi ro, đặc biệt trong các tình huống kinh tế cực đoan, nó là đồng tiền cứng cuối cùng. Nhưng nếu muốn kiếm lời nhanh, vàng vật chất không phải là lựa chọn lý tưởng vì không sinh lợi, còn cần thiết bị lưu trữ chuyên nghiệp.

Mua ở đâu? Các ngân hàng lớn như Maybank, CIMB, Public Bank ở Malaysia cung cấp dịch vụ mua vàng uy tín. Ở Mỹ, có thể mua qua JPMorgan Chase, Bank of America. Ở Hong Kong, có HSBC, Hang Seng Bank.

Phương thức 2: Sổ tiết kiệm vàng — Tiện lợi của vàng giấy

Sổ tiết kiệm vàng còn gọi là “vàng giấy”, là hình thức bạn mua vàng nhưng ngân hàng giữ hộ, không cần sở hữu vật chất. Giao dịch qua sổ, tiện lợi hơn nhiều so với mua vàng thỏi.

Ưu điểm: Rủi ro thấp, giao dịch nhỏ lẻ, có thể đổi lấy vàng vật chất, thao tác dễ dàng

Nhược điểm: Chỉ mua bán theo giá chênh lệch, có chi phí đổi ngoại tệ, thời gian giao dịch hạn chế

Nhiều ngân hàng lớn như Maybank, Public Bank, HSBC, RHB Bank đều cung cấp dịch vụ sổ tiết kiệm vàng. Nhưng để tiết kiệm chi phí khi mua vàng, cần chú ý:

Nếu mua bằng đồng Ringgit Malaysia, sẽ phải đối mặt với rủi ro tỷ giá (giá vàng quốc tế tính bằng USD). Mua bằng ngoại tệ sẽ phát sinh chi phí đổi ngoại tệ. Dù thế nào, chi phí trung bình cũng ở mức vừa phải. Giao dịch nhiều lần sẽ tích tụ phí cao hơn, nên sổ tiết kiệm vàng phù hợp với nhà đầu tư ít giao dịch, không nên giao dịch quá thường xuyên.

Về thuế, nếu hoạt động mua bán của bạn bị coi là hoạt động thương mại (giao dịch nhiều), cần khai báo là thu nhập kinh doanh và nộp thuế thu nhập cá nhân.

Phương thức 3: ETF vàng — Đầu tư theo chỉ số, dễ tiếp cận

ETF vàng chính là quỹ đầu tư theo chỉ số vàng. Vì là quỹ, nên có phí quản lý. Có thể đầu tư ETF vàng Malaysia (0828EA), ETF vàng Mỹ (GLD/IAU)…

Chi phí:

• ETF Malaysia: Phí quản lý (1%/năm) + phí giao dịch (0.1%-0.5%) + phí đổi ngoại tệ (0.3%-1%)
• ETF Mỹ GLD: Phí quản lý (0.4%/năm) + phí giao dịch (0-0.1%) + phí đổi ngoại tệ (0.32%)
• ETF IAU: Phí quản lý (0.25%/năm) + phí giao dịch (0-0.1%) + phí đổi ngoại tệ (0.32%)

Ưu điểm: Giao dịch dễ dàng, đầu tư thấp, thanh khoản tốt

Nhược điểm: Phí quản lý hàng năm, chỉ mua bán theo chiều tăng giá, thời gian giao dịch có hạn

Với người mới, ETF vàng là lựa chọn phù hợp nhất. Đầu tư rất dễ, chỉ cần mở tài khoản chứng khoán là có thể tham gia, thanh khoản cao, phù hợp cho đầu tư dài hạn của nhà đầu tư nhỏ lẻ. Tuy nhiên, mỗi lần giao dịch đều mất phí, nếu giữ lâu dài thì còn phải trả phí quản lý hàng năm.

Mua ở đâu? Ở Malaysia, có thể mua qua các sàn chứng khoán nội địa hoặc mở tài khoản quốc tế để mua ETF Mỹ. ETF GLD và IAU là lớn nhất, thanh khoản cao nhất. Ở Hong Kong, có thể chọn ETF HSI Gold (7800), ETF vàng của China Asset Management.

Phương thức 4: Hợp đồng tương lai vàng — Lựa chọn của nhà đầu tư chuyên nghiệp

Hợp đồng tương lai vàng là hợp đồng dựa trên giá vàng quốc tế trong một thời điểm nhất định, có thể giao dịch hai chiều (mua hoặc bán khống), dùng ký quỹ để đòn bẩy.

Ưu điểm: Giao dịch T+0 24/24, linh hoạt mua bán hai chiều, đòn bẩy tối đa hóa vốn

Nhược điểm: Rủi ro cao do đòn bẩy, cần thực hiện giao hàng, hợp đồng cần đổi vị thế

Muốn kiếm lời ngắn hạn từ vàng, hợp đồng tương lai là công cụ tốt, nhưng đòi hỏi kiến thức chuyên sâu. Giao dịch hợp đồng tương lai có thể nhân đôi lợi nhuận, nhưng cũng nhân đôi rủi ro, cần quản lý rủi ro chặt chẽ. Hợp đồng có ngày đáo hạn, phải đổi vị thế, sẽ phát sinh chi phí.

Nơi giao dịch: Sở Giao dịch Hợp đồng Tương lai Malaysia (Bursa Malaysia Derivatives) cung cấp hợp đồng vàng, nhưng thời gian hạn chế. Các nhà môi giới quốc tế như CME (Mỹ) với hợp đồng GC (Gold Futures) có thanh khoản cao, phí chênh lệch nhỏ. Hong Kong cũng có hợp đồng vàng trên HKEX, thời gian giao dịch tập trung (09:15-12:00 sáng, 13:00-16:30 chiều, 17:15-23:30 tối).

Phương thức 5: Hợp đồng chênh lệch vàng (CFD) — Công cụ linh hoạt, hiệu quả ngắn hạn

CFD là hợp đồng theo dõi giá vàng giao ngay, có thể mua hoặc bán khống, không cần sở hữu vật chất.

Ưu điểm: Giao dịch nhỏ lẻ, đòn bẩy cao, T+0 24/24, mở tài khoản dễ dàng

Nhược điểm: Rủi ro cao do đòn bẩy, cần kỹ năng giao dịch, phí qua đêm

Muốn vào thị trường nhanh nhất, CFD vàng chính là cách tối ưu. So với hợp đồng tương lai, CFD có nhiều lợi thế:

• Tính linh hoạt của hợp đồng: Hợp đồng tương lai có quy mô cố định, vốn lớn; CFD cho phép mở vị thế nhỏ, ký quỹ thấp
• Linh hoạt về thời hạn: Hợp đồng tương lai có ngày đáo hạn, CFD không có giới hạn
• Chi phí: Hợp đồng tương lai tính phí giao dịch và thuế hợp đồng, CFD chủ yếu tính phí chênh lệch và phí qua đêm

CFD vàng phù hợp với nhà đầu tư có kinh nghiệm về sản phẩm phái sinh, muốn tham gia nhanh, vốn nhỏ. Chỉ cần khoảng 50 USD là có thể bắt đầu, tỷ lệ sử dụng vốn cao. Nhưng cần nhớ: đòn bẩy là con dao hai lưỡi, có thể làm lợi nhuận tăng gấp nhiều lần hoặc gây thua lỗ lớn, nên dùng đòn bẩy thấp hoặc thử nghiệm trên tài khoản ảo trước.

Nền tảng giao dịch: Thị trường CFD do các nhà môi giới quốc tế điều hành. Các nền tảng uy tín như IG Markets, Plus500, eToro đều có giấy phép của các tổ chức tài chính quốc tế, phí minh bạch, giao dịch an toàn. Ở Mỹ, do bị kiểm soát chặt chẽ bởi SEC và CFTC, CFD không phổ biến. Ở Hong Kong, CFD được chấp nhận rộng rãi hơn, có các nhà môi giới như Dukascopy, Saxo Capital Markets, Futu Securities.

Làm thế nào để mua vàng phù hợp nhất với bản thân?

• Nếu bạn là nhà đầu tư giữ giá: Ưu tiên vàng vật chất hoặc sổ tiết kiệm vàng, an toàn nhất, nhưng cần chuẩn bị tâm lý giữ lâu dài, lợi nhuận ngắn hạn hạn chế.
• Nếu bạn là nhà đầu tư rủi ro thấp: ETF vàng là lựa chọn lý tưởng, vốn đầu tư thấp, thanh khoản cao, phù hợp đầu tư định kỳ.
• Nếu bạn có khả năng chịu rủi ro cao: Có thể xem xét hợp đồng tương lai vàng hoặc CFD vàng. Cả hai đều có đòn bẩy và giao dịch hai chiều, đòi hỏi kỹ năng phân tích thị trường và quản lý rủi ro. CFD linh hoạt hơn, vốn nhỏ, phù hợp cho người mới bắt đầu.

Sau khi chọn phương thức đầu tư vàng phù hợp, lời khuyên cuối cùng là: Dù mua vàng theo cách nào, bạn cũng cần xác định rõ mục tiêu đầu tư và khả năng chịu rủi ro của mình. Đầu tư dài hạn cần chọn điểm vào phù hợp, không nên mua theo đuổi đỉnh. Giao dịch ngắn hạn cần biết cắt lỗ và kiểm soát đòn bẩy. Dù là tài sản trú ẩn, mỗi phương thức mua vàng đều có rủi ro riêng, chọn đúng sẽ giúp bạn thực sự hưởng lợi từ đầu tư vàng.