Các yếu tố xác định cung cầu gồm những gì mà nhà đầu tư cần biết

Các yếu tố quyết định cung cầu không đơn giản như bạn nghĩ, vì thực tế có nhiều yếu tố hoạt động phía sau sự biến động giá của các tài sản tài chính như cổ phiếu, tiền tệ hay hàng hóa. Những nhà đầu tư hiểu rõ các yếu tố này một cách sâu sắc sẽ có lợi thế trong việc dự đoán xu hướng giá và bắt đúng nhịp mua bán chính xác hơn.

Cung (Supply) và cầu (Demand) là những lực chính thúc đẩy thị trường, nhưng ít người nhận ra rằng phía sau của hai lực này còn có nhiều yếu tố khác ẩn chứa. Những yếu tố này trở thành chìa khóa giúp mở rộng hiểu biết về thị trường một cách sâu sắc hơn.

Các yếu tố ảnh hưởng đến cầu gồm những gì

Nhu cầu mua của nhà đầu tư và người tiêu dùng không xuất phát từ quyết định tùy tiện mà chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố. Các yếu tố chính bao gồm:

Yếu tố vĩ mô kinh tế như lãi suất do ngân hàng trung ương đặt ra, tỷ lệ lạm phát, tốc độ tăng trưởng kinh tế. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng và sự sẵn lòng đầu tư của mọi người. Khi lãi suất thấp, nhà đầu tư thường tìm kiếm lợi nhuận từ thị trường chứng khoán và thị trường vốn nhiều hơn, làm tăng cầu.

Thanh khoản trong hệ thống tài chính cũng đóng vai trò quan trọng. Khi có nhiều tiền được bơm ra thị trường, nhà đầu tư sẽ có nhiều tiền để đầu tư vào các tài sản rủi ro cao hơn, đẩy cầu trên thị trường chứng khoán và các loại tài sản khác tăng lên.

Niềm tin của nhà đầu tư là yếu tố tâm lý thường bị bỏ qua. Khi nhà đầu tư dự đoán rằng nền kinh tế sẽ phát triển, lợi nhuận của các công ty sẽ tăng, hoặc tình hình chính trị ổn định, họ sẽ sẵn sàng đầu tư nhiều hơn. Ngược lại, lo lắng hoặc hoảng loạn sẽ làm giảm cầu nhanh chóng.

Ngoài ra còn có các yếu tố khác như sở thích và thị hiếu cá nhân, số lượng người tiêu dùng, mùa vụ ảnh hưởng đến nhu cầu của một số loại hàng hóa, thậm chí là dự đoán về biến động giá trong tương lai.

Các yếu tố ảnh hưởng đến cung gồm những gì

Với phía người bán hoặc nhà sản xuất, các yếu tố ảnh hưởng đến cung cũng phức tạp không kém. Các yếu tố chính quyết định sự sẵn lòng cung cấp hàng hóa gồm:

Chi phí sản xuất là yếu tố đầu tiên nhà sản xuất xem xét. Khi chi phí giảm, họ sẵn lòng mở rộng sản xuất và cung cấp nhiều hơn. Ngược lại, khi chi phí tăng, cung sẽ giảm.

Chính sách của công ty niêm yết ảnh hưởng lớn đến lượng cổ phiếu trên thị trường. Việc tăng vốn (Capital Increase) sẽ làm tăng cung cổ phiếu, còn mua lại cổ phiếu (Share Buyback) sẽ giảm số lượng cổ phiếu lưu hành.

Việc doanh nghiệp đăng ký mới qua IPO sẽ làm tăng cung các chứng khoán mới trên thị trường, có thể ảnh hưởng đến giá trong ngắn hạn.

Công nghệ và hiệu quả sản xuất cũng đóng vai trò quan trọng. Khi công nghệ mới được phát triển, chi phí giảm, cung sẽ tăng.

Điều kiện khí hậu và các tình huống bên ngoài như thiên tai, chính sách thuế, tỷ giá hối đoái, khả năng tiếp cận nguồn vốn đều ảnh hưởng đến năng lực sản xuất và sự sẵn lòng bán hàng.

Các yếu tố ảnh hưởng đến cung cầu hoạt động như thế nào

Các yếu tố này không hoạt động riêng lẻ mà phối hợp với nhau, tác động lẫn nhau. Ví dụ, khi nền kinh tế phát triển tốt (yếu tố cầu), có thể thu hút các công ty mới đăng ký niêm yết trên sàn chứng khoán (yếu tố cung). Hoặc khi chi phí sản xuất tăng do biến động tỷ giá, cung sẽ giảm, đẩy giá lên, từ đó có thể làm giảm cầu.

Hiểu rõ mối quan hệ này rất quan trọng trong phân tích thị trường.

Các yếu tố ảnh hưởng đến cung cầu và biến động giá

Việc sử dụng các yếu tố này để phân tích giá tài sản có thể theo hai hướng chính:

Phân tích cơ bản

Theo cách này, giá cổ phiếu biến động do dự đoán về khả năng sinh lợi của công ty thay đổi. Khi các nhà phân tích đưa ra dự báo rằng lợi nhuận của công ty sẽ tăng, phía mua (cầu) sẽ tăng lên, còn phía bán sẽ chần chừ bán ra, đẩy giá lên. Ngược lại, thông tin tiêu cực sẽ làm cầu giảm, cung tăng, giá giảm.

Phân tích kỹ thuật

Các nhà giao dịch sử dụng các công cụ để đo lường cân bằng giữa lực mua và lực bán:

Xem biểu đồ nến (Candlestick Analysis) cho biết lực nào thắng trong khoảng thời gian xác định. Nến xanh (đóng cửa cao hơn mở cửa) thể hiện lực mua mạnh, còn nến đỏ (đóng cửa thấp hơn mở cửa) thể hiện lực bán thắng.

Theo dõi xu hướng (Trend Analysis) giúp nhận biết lực cầu hoặc cung nào mạnh hơn. Khi giá liên tục tạo đỉnh mới, thể hiện cầu còn mạnh. Ngược lại, các đáy mới thấp hơn cho thấy cung chiếm ưu thế.

Tìm điểm hỗ trợ và kháng cự (Support & Resistance) thể hiện các mức giá mà nhà đầu tư cho là hợp lý. Hỗ trợ là điểm cầu chờ mua, kháng cự là điểm cung chờ bán.

Các yếu tố ảnh hưởng đến cung cầu trong giao dịch Demand Supply Zone

Kỹ thuật Demand Supply Zone là cách áp dụng các yếu tố này bằng cách tìm kiếm các điểm mất cân bằng giá và có xu hướng điều chỉnh để tìm ra trạng thái cân bằng mới.

Giao dịch đảo chiều (Reversal)

Demand Zone - Drop Base Rally (DBR) xảy ra khi có lực bán quá lớn (cung vượt quá), đẩy giá giảm mạnh. Sau đó, lực mua bắt đầu hình thành, giá dừng lại trong phạm vi hẹp, và khi có yếu tố mới, giá phá vỡ lên trên. Nhà giao dịch có thể vào lệnh mua, đặt Stop Loss dưới đáy vùng.

Supply Zone - Rally Base Drop (RBD) là tình huống ngược lại. Lực mua quá lớn đẩy giá đi lên, nhưng sau đó lực bán mạnh trở lại, kéo giá giảm, phá vỡ xuống dưới. Nhà giao dịch có thể vào lệnh bán, đặt Stop Loss trên đỉnh vùng.

Giao dịch theo xu hướng tiếp diễn (Continuation)

Demand Zone - Rally Base Rally (RBR) trong xu hướng tăng, giá tăng nhanh rồi tạm dừng. Khi lực mua quay trở lại, giá tiếp tục tăng.

Supply Zone - Drop Base Drop (DBD) trong xu hướng giảm, giá giảm mạnh, tạm dừng rồi tiếp tục giảm khi lực bán mạnh trở lại.

Tóm lại

Các yếu tố quyết định cung cầu không đơn giản, mà phức tạp và liên kết chặt chẽ. Nhà đầu tư hiểu rõ các yếu tố này có thể áp dụng trong phân tích cơ bản và kỹ thuật. Việc học hỏi đòi hỏi liên tục, thực hành thực tế để nắm bắt rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến cung cầu và giá cả thị trường.