Hiểu về Biểu đồ Cung Cầu và Biểu đồ cung ứng: Chìa khóa để đầu tư phù hợp

Nếu bạn là nhà đầu tư mới bắt đầu, thuật ngữ “cầu” và “cung” có thể nghe như những thuật ngữ thần thánh trong môn kinh tế học. Nhưng thực tế, đồ thị cung (Supply Curve) và đồ thị cầu (Demand Curve) là những công cụ mạnh mẽ để dự đoán biến động giá cổ phiếu và các tài sản tài chính khác. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu cách hoạt động của đồ thị cung và cách sử dụng nó để đưa ra quyết định đầu tư một cách chính xác.

Đồ thị cung và cầu: Sự khác biệt mà nhà đầu tư cần biết

Mọi người thường nhầm lẫn giữa hai khái niệm này, nhưng hiểu rõ sự khác biệt là điều cần thiết.

Cầu (Demand) là mong muốn mua hàng hóa hoặc, trong thị trường chứng khoán, là mong muốn nắm giữ chứng khoán đó. Khi vẽ lượng cầu ở các mức giá khác nhau trên đồ thị, ta sẽ có đường cầu thường dốc xuống từ trên bên trái xuống dưới bên phải, nghĩa là khi giá giảm, người mua sẵn lòng mua nhiều hơn.

Cung (Supply) ngược lại là mong muốn bán hàng hóa. Khi vẽ lượng cung sẵn lòng bán ở các mức giá khác nhau, đồ thị cung (Supply Curve) sẽ dốc lên từ dưới bên trái lên trên bên phải, thể hiện rằng khi giá tăng, người bán sẵn lòng cung cấp nhiều hơn.

Các yếu tố thúc đẩy sự biến đổi của đồ thị cung trong thị trường

Đồ thị cung không cố định, có nhiều yếu tố có thể làm nó dịch chuyển:

Chi phí sản xuất: Khi chi phí sản xuất tăng, như tiền công lao động cao hơn hoặc giá nguyên vật liệu tăng, nhà sản xuất cần giá cao hơn để bán hàng có lãi, làm dịch chuyển đồ thị cung sang trái. Ngược lại, nếu công nghệ mới giúp giảm chi phí, nhà sản xuất sẽ cung cấp nhiều hơn ở cùng mức giá, làm dịch chuyển đồ thị cung sang phải.

Chính sách của công ty: Công ty niêm yết mua lại cổ phiếu sẽ giảm lượng cổ phiếu lưu hành, làm dịch chuyển đồ thị cung sang trái. Ngược lại, phát hành thêm cổ phiếu sẽ làm tăng lượng cung, dịch chuyển đồ thị cung sang phải.

Các quy định pháp luật: Các quy định của thị trường chứng khoán như hạn chế trong giai đoạn im lặng (Silent Period) sau IPO có thể hạn chế việc bán cổ phiếu của các cổ đông lớn, làm thay đổi đồ thị cung.

Cách sử dụng đồ thị cung để phân tích kỹ thuật

Nhà giao dịch sử dụng Price Action thường quan sát đồ thị cung qua các cây nến. Khi xuất hiện cây nến đỏ lớn, đó là tín hiệu có lực bán (cung) mạnh hơn. Ngược lại, cây nến xanh lớn thể hiện lực mua tăng lên.

Tìm Support & Resistance cũng dựa trên nguyên lý của đồ thị cung. Mức kháng cự (Resistance) thường là vùng mà các nhà bán chờ đợi giá đến và sẵn lòng bán ra, tượng trưng cho “cung dày đặc”. Trong khi đó, mức hỗ trợ (Support) là vùng mà các nhà mua chờ đợi giá giảm xuống và sẵn sàng mua vào, tượng trưng cho “cầu mạnh”.

Đọc xu hướng: Nếu giá liên tục tạo các đỉnh mới thấp hơn hoặc đáy mới thấp hơn, điều này cho thấy đồ thị cung vẫn còn mạnh, xu hướng giảm vẫn còn tiếp diễn.

Khu vực Cầu Cung (Demand Supply Zone): Áp dụng đồ thị cung cho giao dịch cổ phiếu

Kỹ thuật Demand Supply Zone được tạo ra để xác định rõ các vùng trên đồ thị có cầu hoặc cung mạnh.

DBR: Khi cổ phiếu giảm sâu rồi bật lên

Khi cổ phiếu giảm nhanh (Drop), thể hiện lực bán mạnh. Sau đó, giá đi ngang (Base) do lực mua vào. Khi các yếu tố tích cực xuất hiện, giá sẽ bật lên (Rally). Nội dung này giúp nhà giao dịch mua vào tại điểm phù hợp.

RBD: Khi cổ phiếu tăng rồi thoát khỏi

Ngược lại, cổ phiếu tăng nhanh (Rally) rồi đi ngang (Base) trước khi giảm mạnh (Drop) do các yếu tố tiêu cực. Nhà giao dịch có thể bán ra tại điểm phù hợp.

RBR và DBD: Xu hướng tiếp diễn

Thường xuyên, xu hướng sẽ tiếp tục theo mô hình RBR (Rally-Base-Rally) cho thấy lực tăng vẫn còn mạnh, hoặc DBD (Drop-Base-Drop) cho thấy lực giảm vẫn chưa dừng lại.

Áp dụng đồ thị cung và cầu trong phân tích cơ bản

Nhà phân tích cơ bản cho rằng, khi có tin tốt về công ty, cầu nắm giữ cổ phiếu sẽ tăng, cung giảm, đẩy giá lên. Ngược lại, tin xấu làm cung tăng, cầu giảm, giá sẽ giảm.

Điều quan trọng là nhà đầu tư có thể dự đoán sự thay đổi của cầu và cung trước khi giá thực sự biến động. Do đó, việc đọc đồ thị cung và theo dõi các tín hiệu cảnh báo về sự thay đổi cung là kỹ năng cực kỳ quan trọng.

Tóm lại: Đồ thị cung là công cụ chứ không phải lý thuyết tuyệt đối

Đồ thị cung và cầu vẫn là nền tảng vững chắc của phân tích giá. Dù bạn là nhà phân tích cơ bản hay nhà giao dịch kỹ thuật, hiểu rõ cách đồ thị cung ảnh hưởng đến giá sẽ giúp bạn tự tin hơn trong quyết định đầu tư.

Khóa học này cần thực hành thực tế, đọc đồ thị giá của các cổ phiếu thực trong thị trường, thử áp dụng các ý tưởng về cung, cầu và cân bằng giá. Việc học về cung, cầu và cân bằng giá là quá trình không bao giờ kết thúc. Càng luyện tập nhiều, bạn sẽ càng đọc chính xác hơn về đồ thị cung và thái độ của thị trường.