Biểu đồ cung cầu: Tầm quan trọng và ứng dụng trong đầu tư

Nhà đầu tư thành công thường có hiểu biết sâu sắc về biểu đồ cung cầu vì đó là nền tảng để hiểu cách giá tài sản biến động. Dù bạn là nhà giao dịch chuyên nghiệp hay nhà đầu tư dài hạn, việc nghiên cứu này sẽ giúp bạn dự đoán xu hướng thị trường chính xác hơn.

Tại sao nhà đầu tư cần hiểu về cung cầu

Trước khi nói về biểu đồ cung cầu, hãy tưởng tượng tình huống cơ bản: khi hàng hóa khan hiếm và nhiều người muốn mua, giá sẽ tăng. Ngược lại, khi có nhiều hàng hóa nhưng ít người muốn mua, giá sẽ giảm. Nguyên tắc này áp dụng cho thị trường chứng khoán và các loại tài sản khác.

Biểu đồ cung cầu là gì

Cung (Supply)

Cung là lượng hàng hóa hoặc dịch vụ sẵn sàng bán ở các mức giá khác nhau. Khi vẽ biểu đồ thể hiện mối quan hệ giữa giá và lượng cung, ta sẽ có đường cung (Supply Curve) dốc lên từ trái sang phải.

Luật cung cho biết rằng lượng cung tăng khi giá tăng: nếu giá cao hơn, nhà cung cấp sẽ muốn bán nhiều hơn; nếu giá thấp hơn, họ sẽ bán ít đi.

Các yếu tố ảnh hưởng đến cung gồm:

• Chi phí sản xuất
• Công nghệ sản xuất
• Giá các hàng hóa thay thế
• Sự kỳ vọng về giá trong tương lai
• Số lượng nhà cung cấp trên thị trường

Cầu (Demand)

Cầu là lượng hàng hóa hoặc dịch vụ mà người tiêu dùng muốn mua ở các mức giá khác nhau. Khi vẽ biểu đồ thể hiện mối quan hệ giữa giá và lượng cầu, ta sẽ có đường cầu (Demand Curve) dốc xuống từ trái sang phải.

Luật cầu cho biết rằng lượng cầu giảm khi giá tăng: nếu giá cao hơn, người tiêu dùng sẽ mua ít hơn; nếu giá thấp hơn, họ sẽ mua nhiều hơn.

Các yếu tố ảnh hưởng đến cầu gồm:

• Thu nhập của người tiêu dùng
• Sở thích và nhu cầu
• Giá của hàng thay thế
• Kỳ vọng về giá trong tương lai
• Số lượng người mua trên thị trường

Điểm cân bằng: nơi cung và cầu gặp nhau

Ý nghĩa thực sự của biểu đồ cung cầu là điểm giao nhau của đường cung và đường cầu, gọi là điểm cân bằng (Equilibrium Point).

Tại điểm này, lượng người mua muốn mua bằng với lượng người bán muốn bán. Giá và lượng giao dịch sẽ ổn định và có xu hướng không thay đổi.

Tại sao lại như vậy:

• Nếu giá cao hơn điểm cân bằng, nhà bán muốn bán nhiều hơn, còn người mua muốn mua ít đi, dẫn đến dư thừa hàng hóa và giá sẽ giảm trở lại điểm cân bằng.
• Nếu giá thấp hơn điểm cân bằng, người mua muốn mua nhiều hơn, còn nhà bán muốn bán ít đi, dẫn đến thiếu hàng và giá sẽ tăng trở lại điểm cân bằng.

Các yếu tố làm thay đổi biểu đồ cung cầu

Biểu đồ cung cầu không cố định; các yếu tố có thể dịch chuyển đường cung hoặc đường cầu.

Yếu tố kinh tế vĩ mô

• Lạm phát và lãi suất thay đổi
• Tăng trưởng hoặc suy thoái kinh tế
• Thanh khoản trong hệ thống tài chính

Yếu tố tâm lý thị trường

• Niềm tin của người tiêu dùng và nhà đầu tư
• Tin tức và thông tin tác động đến thị trường
• Kỳ vọng về tương lai của nền kinh tế và doanh nghiệp

Yếu tố chính sách và quy định

• Chính sách của chính phủ
• Thay đổi trong luật pháp và quy định thuế

Phân tích biểu đồ cung cầu để giao dịch thành công

Đọc tín hiệu từ giá

Nến xanh (Price Action tăng) Cho thấy lực mua (cầu) mạnh hơn lực bán (cung). Giá đóng cửa cao hơn giá mở cửa, thể hiện quyền lực của người mua.

Nến đỏ (Price Action giảm) Cho thấy lực bán (cung) mạnh hơn lực mua (cầu). Giá đóng cửa thấp hơn giá mở cửa.

Nến Doji Lực mua và lực bán cân bằng, phản ánh sự không chắc chắn trên thị trường.

Nhìn xu hướng giá

Khi giá liên tục tạo đỉnh mới (Higher Highs), biểu thị biểu đồ cung cầu đang đi lên, nhu cầu mua vẫn còn mạnh.

Khi giá liên tục tạo đáy mới (Lower Lows), biểu thị biểu đồ cung cầu đi xuống, lực bán chiếm ưu thế.

Khu vực cung cầu (Demand Supply Zone): kỹ thuật bắt điểm bằng biểu đồ cung cầu

Kỹ thuật này dựa trên nguyên tắc của biểu đồ cung cầu để xác định các “khu vực” mà giá có khả năng đảo chiều hoặc tiếp tục di chuyển theo hướng cũ.

1. Giao dịch tại điểm đảo chiều (Reversal)

DBR (Demand Zone Drop Base Rally)

• Giá giảm nhanh (cho thấy cung dư thừa)
• Sau đó giá tạm dừng và tạo nền
• Khi lực mua trở lại mạnh, giá vượt qua nền và đảo chiều tăng

RBD (Supply Zone Rally Base Drop)

• Giá tăng nhanh (cho thấy cầu dư thừa)
• Sau đó giá tạm dừng và tạo nền
• Khi lực bán trở lại mạnh, giá vượt qua nền và đảo chiều giảm

2. Giao dịch theo xu hướng (Continuation)

RBR (Rally Base Rally) - trong xu hướng tăng

• Giá tăng thể hiện cầu mạnh
• Tạm dừng một chút, lực bán vào
• Khi lực mua trở lại mạnh, giá tiếp tục tăng

DBD (Drop Base Drop) - trong xu hướng giảm

• Giá giảm thể hiện cung mạnh
• Tạm dừng, lực mua vào
• Khi lực bán mạnh trở lại, giá tiếp tục giảm

Tóm lại

Biểu đồ cung cầu không chỉ là hình ảnh tĩnh trên giấy mà là công cụ mạnh mẽ giúp giải thích tại sao giá biến động và dự đoán hướng đi tiếp theo. Hiểu rõ nguyên lý của biểu đồ cung cầu, phân tích xu hướng giá và ứng dụng kỹ thuật Demand Supply Zone sẽ giúp nhà đầu tư và nhà giao dịch ra quyết định mua bán có hệ thống, giảm thiểu rủi ro.

Nội dung về biểu đồ cung cầu đòi hỏi sự thực hành và nghiên cứu liên tục để bạn có thể nhận diện các mẫu hình biến động giá và áp dụng vào quyết định đầu tư thực tế.