Ngày nào có thể mua được? Phân tích xu hướng tỷ giá yên Nhật và thời điểm đầu tư năm 2026

Gần đây, nhiều nhà đầu tư đều đang đặt câu hỏi giống nhau: Mức giá nào của yên Nhật là hợp lý để mua vào? Câu hỏi này phản ánh sự quan tâm của nhà đầu tư đối với thị trường tiền tệ Nhật Bản. Khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản giữ nguyên lãi suất chính sách vào đầu năm 2026, tỷ giá USD/JPY lại tiếp tục chịu áp lực, đồng USD đã từng chạm mức 158.61 JPY, chỉ còn cách ngưỡng 160 chưa đầy một bước. Trong bối cảnh thị trường như vậy, việc hiểu rõ thời điểm mua yên Nhật và xu hướng tỷ giá là vô cùng quan trọng.

Nguyên nhân căn bản khiến yên Nhật tiếp tục mất giá

Lý do khiến đồng yên Nhật rơi vào tình trạng yếu dài hạn chủ yếu xuất phát từ một số yếu tố sâu xa sau:

Sự mở rộng chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật gây áp lực chênh lệch lợi nhuận liên tục. Dù Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã nâng lãi suất chính sách lên 0.75% vào tháng 12 năm 2025, mức cao nhất kể từ năm 1995 trong vòng gần 30 năm, nhưng so với lãi suất Mỹ, Nhật Bản vẫn duy trì môi trường lãi suất cực thấp. Chênh lệch này thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước vay mượn đồng yên với lãi suất thấp, sau đó đầu tư vào các tài sản sinh lợi cao hơn như USD, tạo ra áp lực bán ra lớn. Dù Ngân hàng trung ương có tăng lãi suất, kỳ vọng về chính sách trong tương lai vẫn còn thận trọng, khiến thị trường khó lòng đảo chiều tâm lý bán tháo.

Chính sách mở rộng tài chính của chính phủ mới Nhật Bản làm gia tăng kỳ vọng giảm giá đồng yên. Thủ tướng Sanae Takaichi lên nắm quyền từ tháng 10 năm 2025, tiếp tục theo đuổi chính sách “Abenomics” với các gói kích thích tài chính quy mô lớn. Dù về ngắn hạn có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nhưng việc phát hành trái phiếu tăng cao và rủi ro thâm hụt ngân sách khiến thị trường lo ngại về khả năng bền vững của tài chính Nhật, từ đó gây áp lực giảm giá dài hạn đối với đồng yên.

Sức mạnh của kinh tế Mỹ và chính sách của Trump hỗ trợ USD mạnh. Kinh tế Mỹ duy trì đà tăng trưởng ổn định, lạm phát vẫn còn dai dẳng, cộng thêm chính sách đồng USD mạnh mẽ và các biện pháp thuế quan của chính quyền Trump, chỉ số USD vẫn giữ vững đà tăng. Trong khi đó, yên Nhật, là đồng tiền có lợi suất thấp, dễ bị bán tháo khi tâm lý rủi ro toàn cầu tăng cao.

Kết cấu nền kinh tế nội địa Nhật Bản vẫn còn yếu. Tiêu dùng trong nước tăng trưởng chậm, GDP có thời điểm rơi vào giảm trưởng, lạm phát nhập khẩu đẩy giá cả tăng cao, dù tiền lương có tăng nhưng sức mua thực tế vẫn bị kìm hãm. Điều này khiến Ngân hàng Trung ương Nhật Bản duy trì thái độ thận trọng trong việc nâng lãi suất, lo ngại việc thắt chặt quá mức sẽ gây tổn hại đến phục hồi kinh tế, qua đó duy trì xu hướng yếu của đồng yên.

Mức giá nào của yên Nhật là phù hợp để mua? Đánh giá thời điểm đầu tư

Trước bối cảnh tỷ giá hiện tại, nhiều nhà đầu tư đang cân nhắc: Mức giá nào của yên Nhật là điểm vào hợp lý? Điều này phụ thuộc vào mục tiêu đầu tư và khung thời gian của từng người.

Trong ngắn hạn (3-6 tháng), khả năng yên Nhật có phản ứng bật tăng rõ rệt là rất thấp. Các dự báo cho thấy USD/JPY có thể dao động quanh mức 160, thậm chí có thể chạm mức 164. Nếu bạn có kế hoạch du lịch hoặc tiêu dùng Nhật Bản trong thời gian tới, việc mua yên Nhật theo từng đợt sẽ hợp lý hơn là mua một lần với số lượng lớn, nhằm giảm thiểu rủi ro tỷ giá. Khuyên bạn phân bổ đều hàng tháng hoặc hàng quý một tỷ lệ vốn nhất định để mua yên Nhật, trung bình giá sẽ hợp lý hơn.

Trong trung hạn (6-12 tháng), các biến số then chốt nằm ở mức độ tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản và kỳ vọng giảm lãi suất của Fed. Nếu trong vài tháng tới, Ngân hàng Nhật có thể nhanh chóng nâng lãi suất lên trên 1%, đồng thời Fed bắt đầu giảm lãi suất rõ ràng, chênh lệch lợi nhuận Mỹ-Nhật sẽ thu hẹp, khi đó sức hấp dẫn của yên Nhật sẽ tăng lên. Tuy nhiên, theo dự báo phổ biến hiện nay, sự đảo chiều này có thể phải đến nửa cuối năm 2026 mới dần rõ nét.

Trong dài hạn (trên 12 tháng), kinh nghiệm lịch sử cho thấy đồng yên cuối cùng sẽ trở về mức giá phù hợp của nó. Nhật Bản, với tư cách là nền kinh tế lớn thứ ba toàn cầu, vẫn còn nền tảng hỗ trợ vững chắc cho đồng yên. Dù tỷ giá hiện tại có biến động thế nào, yên Nhật vẫn có giá trị chiến lược như một công cụ phân tán rủi ro danh mục đầu tư. Những nhà đầu tư có nhu cầu phân bổ dài hạn có thể không quá bận tâm về biến động ngắn hạn, mà lựa chọn mua theo từng đợt phù hợp.

Dự đoán xu hướng yên Nhật năm 2026 và khuyến nghị mua vào

Các tổ chức dự báo hàng đầu thị trường đều tỏ ra bi quan về tương lai của đồng yên. Giám đốc chiến lược của JPMorgan, Junya Tanase, cho rằng đến cuối năm 2026, đồng yên có thể mất giá tới mức 164, phản ánh những thách thức dài hạn về nền tảng của Nhật Bản. Nhà chiến lược Parisha Saimbi của Ngân hàng Paris (Pháp) dự đoán tỷ giá sẽ tìm đáy quanh mức 160, đồng thời nhấn mạnh rằng môi trường vĩ mô toàn cầu dự kiến vẫn còn hỗ trợ tâm lý rủi ro, tạo điều kiện cho các hoạt động chênh lệch tỷ giá tiếp tục duy trì.

Hãng Citigroup Nhật Bản, do ông Hoshino Akira đứng đầu, có phân tích sâu sắc hơn: bản chất yếu của đồng yên thực chất do lợi suất thực âm gây ra. Hiện tại, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản liên tục thấp hơn mức lạm phát, tạo ra môi trường lợi suất thực âm. Để đảo ngược xu hướng mất giá của yên, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản không còn lựa chọn nào khác ngoài việc giải quyết vấn đề này.

Dựa trên các phân tích trên, khuyến nghị các nhà đầu tư áp dụng các chiến lược mua vào sau:

Giai đoạn 1 (hiện tại đến tháng 3): Nếu có nhu cầu tiêu dùng, có thể mua từng phần nhỏ. Tỷ giá trong khoảng 158-160, không cần quá theo đuổi đỉnh, cứ theo xu hướng là được.

Giai đoạn 2 (tháng 4-6): Theo dõi tín hiệu chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật và Fed. Nếu ngân hàng Nhật có ý định tăng lãi suất nhanh hơn hoặc Fed bắt đầu giảm lãi suất rõ ràng, có thể cân nhắc tăng lượng mua vào phù hợp.

Giai đoạn 3 (tháng 7-12): Khi chênh lệch lợi nhuận Mỹ-Nhật rõ ràng thu hẹp, đồng yên bắt đầu có tín hiệu tăng giá, đây là thời điểm tốt để mở vị thế. Dù tỷ giá có thể tăng lên, lợi nhuận dài hạn vẫn hấp dẫn.

4 yếu tố chính ảnh hưởng đến tỷ giá yên Nhật

Để nắm bắt chính xác thời điểm mua yên Nhật, nhà đầu tư cần theo dõi sát sao bốn yếu tố ảnh hưởng chính sau:

1. Xu hướng dữ liệu lạm phát (CPI)

Mức độ tăng giá trực tiếp ảnh hưởng đến chính sách của ngân hàng trung ương. Nếu lạm phát toàn cầu tiếp tục tăng, Ngân hàng Nhật Bản sẽ có động thái thúc đẩy tăng lãi suất nhanh hơn, điều này sẽ hỗ trợ đồng yên tăng giá; ngược lại, nếu lạm phát giảm rõ rệt, kỳ vọng tăng lãi suất của ngân hàng sẽ bị trì hoãn, yên Nhật sẽ tiếp tục chịu áp lực giảm giá. Hiện tại, tỷ lệ lạm phát của Nhật vẫn còn thấp so với thế giới, đây là một trong những lý do chính khiến khả năng Ngân hàng Nhật Bản nâng lãi suất còn hạn chế.

2. Dữ liệu tăng trưởng kinh tế (GDP và PMI)

GDP và chỉ số nhà quản lý mua hàng (PMI) phản ánh chính xác tình hình kinh tế nội địa Nhật Bản. Nếu các số liệu tiếp tục cải thiện, ngân hàng trung ương có lý do mạnh mẽ hơn để thực hiện chính sách thắt chặt, từ đó đẩy giá yên lên. Ngược lại, nếu tăng trưởng chậm lại, ngân hàng sẽ duy trì chính sách nới lỏng, yên Nhật khó có khả năng tăng giá. Hiện tại, tăng trưởng kinh tế Nhật Bản ổn định trong nhóm các nước G7, nhưng chưa có dấu hiệu tăng tốc rõ ràng.

3. Chính sách và phát ngôn của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản

Các phát biểu của Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, ông Ueda Kazuo, đều có thể bị thị trường phân tích và phản ứng mạnh trong ngắn hạn, ảnh hưởng lớn đến tỷ giá yên. Nếu ngân hàng phát đi tín hiệu hawkish, cho thấy khả năng tăng lãi suất thêm, đồng yên sẽ tăng giá theo phản ứng. Hiện tại, ngân hàng đã duy trì lãi suất chính sách ở mức 0.75%, các kỳ vọng về tăng lãi suất trong thời gian tới sẽ là tâm điểm của thị trường.

4. Các yếu tố quốc tế, chính sách của các ngân hàng trung ương khác

Trong phạm vi tỷ giá đối sánh, nếu các ngân hàng trung ương khác, đặc biệt Fed, bắt đầu giảm lãi suất rõ ràng, đồng yên sẽ có xu hướng tăng giá; ngược lại, yên sẽ giảm giá. Ngoài ra, yên Nhật còn có tính chất trú ẩn an toàn truyền thống, khi tình hình quốc tế căng thẳng hoặc thị trường tài chính biến động, dòng vốn thường chảy vào yên để trú ẩn, tạm thời đẩy giá yên tăng.

Quá trình chuyển đổi chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản trong 4 năm

Để hiểu rõ tình hình hiện tại của đồng yên, cần nhìn lại quá trình điều chỉnh chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản trong 4 năm qua:

Giai đoạn bước ngoặt đầu năm 2024. Ngày 19 tháng 3 năm 2024, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã kết thúc chính sách lãi suất âm kéo dài 17 năm, nâng lãi suất cơ bản từ -0.1% lên trong phạm vi 0-0.1%. Sau đợt tăng lãi suất này, thị trường kỳ vọng đồng yên sẽ mạnh lên, nhưng thực tế, yên Nhật lại tiếp tục giảm giá do chênh lệch lợi nhuận Mỹ-Nhật mở rộng, lần đầu tiên cho thấy chênh lệch lãi suất không còn là yếu tố quyết định duy nhất của xu hướng yên.

Vào ngày 31 tháng 7 cùng năm, Ngân hàng Nhật Bản quyết định tăng lãi thêm 15 điểm cơ bản lên 0.25%, vượt xa dự đoán của thị trường là 10 điểm. Quyết định này gây chấn động thị trường tài chính toàn cầu, chỉ số Nikkei 225 giảm tới 12.4% vào ngày 5 tháng 8, phản ánh rõ ràng phản ứng của các hoạt động chênh lệch lợi nhuận lớn. Sau đó, yên Nhật tạm thời hồi phục rồi lại bắt đầu suy yếu, cho thấy thị trường đã dần tiêu hóa kỳ vọng tăng lãi.

Điều chỉnh nhanh trong năm 2025. Ngày 24 tháng 1 năm 2025, Ngân hàng Nhật Bản quyết định nâng lãi suất chính sách lên 0.5%, mức tăng lớn nhất kể từ năm 2007, chính thức chấm dứt thời kỳ chính sách tiền tệ siêu nới lỏng. CPI cốt lõi tăng 3.2% so với cùng kỳ, cùng với các cuộc đàm phán lương mùa thu đạt mức tăng 2.7%, tạo nền tảng cho chính sách chuyển hướng.

Trong khoảng từ tháng 6 đến tháng 10, Ngân hàng Nhật Bản giữ nguyên lãi suất trong 6 lần quyết định, duy trì ở mức 0.5% – mức thấp kỷ lục mới. Trong khi đó, tỷ giá yên liên tục yếu đi, USD/JPY vượt qua mốc 150, phản ánh sự thiếu tin tưởng của thị trường vào khả năng điều chỉnh chính sách tiếp theo của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản.

Vào ngày 19 tháng 12 năm 2025, ngân hàng lại nâng lãi thêm 0.25% lên 0.75%, là bước quan trọng thúc đẩy quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ. Dù ngân hàng nhấn mạnh kinh tế duy trì đà phục hồi nhẹ nhàng, lợi suất thực vẫn còn rõ rệt âm, cam kết sẽ tăng lãi suất dần dần khi tình hình kinh tế và giá cả cải thiện, nhưng phản ứng của thị trường khá lạnh nhạt, tỷ giá yên vẫn tiếp tục chịu áp lực.

Chiến lược dài hạn và thực tế ngắn hạn của đầu tư yên Nhật

Tổng hợp các phân tích trên, nhà đầu tư khi quyết định mức giá nào của yên Nhật để mua vào cần hiểu rõ sự khác biệt giữa lý luận dài hạn và thực tế ngắn hạn.

Lý luận dài hạn: Nhật Bản, với tư cách là nền kinh tế lớn thứ ba thế giới, cuối cùng đồng yên sẽ trở về mức giá phù hợp của nó. Trong lịch sử, yên đã trải qua nhiều lần mất giá mạnh rồi phục hồi, hiện tượng này không phải là không thể đảo ngược. Khi Ngân hàng Trung ương Nhật dần bình thường hóa chính sách tiền tệ, lợi suất thực dần trở lại dương, các yếu tố nền tảng kinh tế tiềm năng được khai thác, đồng yên sẽ lấy lại sức hấp dẫn vốn có của nó.

Thực tế ngắn hạn: Trong vòng 6-12 tháng tới, chênh lệch lợi nhuận Mỹ-Nhật vẫn có thể duy trì ở mức cao, môi trường rủi ro toàn cầu không thuận lợi cho các đồng tiền có lợi suất thấp. Trong quá trình này, áp lực giảm giá của yên Nhật là điều hoàn toàn có thể dự đoán. Do đó, nhà đầu tư không nên kỳ vọng có phản ứng V-shaped trong ngắn hạn, mà nên áp dụng chiến lược mua từng phần, có kỷ luật.

Với những người có nhu cầu du lịch, có thể mua từng phần để đáp ứng nhu cầu sau này; còn các nhà đầu tư muốn kiếm lợi từ giao dịch ngoại hối cần dựa trên dự báo thị trường và khả năng chịu rủi ro của bản thân, đồng thời phân bổ vốn hợp lý, có thể tham khảo ý kiến chuyên gia.

Tổng thể, câu hỏi yên Nhật bao nhiêu là phù hợp để mua không có câu trả lời tuyệt đối, mà phụ thuộc vào khung thời gian, quy mô vốn và mức độ chấp nhận rủi ro của từng người. Dù tỷ giá ở mức 158, 160 hay 164, nếu tuân thủ nguyên tắc mua từng phần, giữ lâu dài, thì đều có cơ hội thu lợi khi đồng yên cuối cùng trở về mức giá hợp lý của nó.