Năm chiến lược và kỹ thuật nâng cao để kiếm lợi từ chênh lệch tỷ giá trong giao dịch ngoại tệ

Trong thị trường tài chính đương đại, mặc dù các công cụ đầu tư như cổ phiếu, vàng, trái phiếu nhận được nhiều sự chú ý, nhưng sản phẩm tài chính có khối lượng giao dịch lớn nhất toàn cầu lại chính là ngoại hối. Giao dịch đổi ngoại tệ giữa các quốc gia không chỉ quy mô khổng lồ mà còn có những biến động rõ rệt ngay cả trong các thị trường trưởng thành trong những năm gần đây. Đối với nhà đầu tư phổ thông, ngoại hối không chỉ là công cụ đầu tư mà còn là nhu cầu thường xuyên trong cuộc sống—đi du lịch nước ngoài, mua sắm qua mạng, thương mại quốc tế đều không thể thiếu việc đổi ngoại tệ. Vì vậy, học cách kiếm lợi từ chênh lệch tỷ giá qua giao dịch ngoại tệ ngày càng trở thành lựa chọn của nhiều người hơn. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết nguyên lý cốt lõi của việc mua bán ngoại tệ và chia sẻ các chiến lược giao dịch thực chiến.

Ba cấp độ phân tích lợi nhuận chênh lệch tỷ giá—từ gửi tiết kiệm ngân hàng đến giao dịch ký quỹ

Chênh lệch tỷ giá là gì và cách tính

Chênh lệch tỷ giá về bản chất là “khác biệt” giữa giá quy đổi cùng một loại tiền tệ tại các thời điểm khác nhau hoặc qua các kênh khác nhau. Đây là hình thức giao dịch ngoại tệ phổ biến nhất của thị trường. Nhà đầu tư dự đoán xu hướng tương lai của tỷ giá giữa hai đồng tiền (tỷ giá hối đoái) để thực hiện các thao tác “mua thấp bán cao” hoặc “bán cao mua thấp”, từ đó thu lợi nhuận từ chênh lệch giá.

Cách tính rất đơn giản: Lợi nhuận chênh lệch = (giá đóng vị thế - giá mở vị thế) × số lượng giao dịch

Ví dụ, nếu nhà đầu tư dự đoán đồng euro sẽ tăng giá so với đô la Mỹ, họ mua 1 lô tiêu chuẩn (100.000 đơn vị) euro/USD tại mức 1.0800. Khi tỷ giá tăng đúng như dự đoán lên 1.0900, họ đóng vị thế, lợi nhuận chênh lệch tỷ giá là: (1.0900 - 1.0800) × 100.000 = 1.000 USD. Chỉ biến động 100 điểm cơ bản nhưng có thể mang lại lợi nhuận bốn chữ số.

Gửi tiết kiệm ngoại tệ—phương thức sinh lợi rủi ro thấp nhất

Gửi tiết kiệm ngoại tệ tại ngân hàng là hình thức ít rủi ro nhất trong giao dịch ngoại hối và cũng có mức đầu tư tối thiểu thấp nhất. Chỉ cần mở tài khoản ngoại tệ tại ngân hàng, dựa theo tỷ giá niêm yết của ngân hàng để đổi tiền và gửi tiết kiệm. Các nhà đầu tư tại Đài Loan ưa chuộng nhất là gửi USD (vì lãi suất cao hơn và sử dụng phổ biến) hoặc rand Nam Phi (lãi suất cao hơn nhiều so với đồng Đài tệ).

Ưu điểm của phương thức này là: chủ yếu kiếm lợi từ lãi suất. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng khi Mỹ bước vào chu kỳ giảm lãi suất, USD có thể mất giá, không nên mua dài hạn USD vào thời điểm này để tránh bị mất lợi nhuận do chênh lệch tỷ giá. Ngoài ra, tính thanh khoản của gửi tiết kiệm hạn chế—rút trước hạn sẽ mất lãi, không linh hoạt trong việc bán khống, do đó nếu mục tiêu là kiếm lợi từ chênh lệch tỷ giá chứ không phải lãi suất, gửi tiết kiệm không phải là lựa chọn tối ưu.

Quỹ ngoại tệ—đầu tư kết hợp mức độ rủi ro trung bình

Quỹ ngoại tệ là hình thức đầu tư rủi ro trung bình, kết hợp mua bán ngoại tệ với các công cụ đầu tư khác. Thông thường, các quỹ này hướng tới trái phiếu hoặc thị trường chứng khoán của một quốc gia cụ thể, do đó ngoài lợi nhuận từ chênh lệch tỷ giá, giá trị của tài sản đầu tư còn tăng lên giúp sinh lợi.

Ví dụ, nếu nhà đầu tư kỳ vọng đồng yên Nhật sẽ tăng giá và thị trường chứng khoán Nhật Bản có khả năng tăng, họ mua quỹ đầu tư tính theo yên Nhật để vừa hưởng lợi từ sự tăng giá của đồng tiền vừa từ sự tăng giá của cổ phiếu Nhật Bản, tạo ra “lợi nhuận kép”.

Giao dịch ký quỹ ngoại hối—công cụ nâng cao lợi nhuận cao

Cơ chế chính và đặc điểm đòn bẩy

Giao dịch ký quỹ ngoại hối là hình thức rủi ro cao. Thực hiện qua các nhà môi giới (có thể là ngân hàng, công ty chứng khoán hoặc nền tảng CFD) cung cấp hợp đồng để giao dịch. Vì bản chất của việc kiếm lợi từ chênh lệch tỷ giá là dựa vào biến động giá, nên giao dịch ký quỹ chính là công cụ được thiết kế để tận dụng điều này.

Điểm đặc trưng là: nhà đầu tư không cần sở hữu hàng hóa vật chất, chỉ cần gửi một phần tiền ký quỹ nhất định để mở vị thế lớn gấp nhiều lần số vốn thực có. Đây chính là tác dụng của đòn bẩy. Thị trường ngoại hối thường cung cấp đòn bẩy từ vài chục đến vài trăm lần, có nền tảng còn cung cấp đòn bẩy tới 200 lần. Ví dụ, nếu dự đoán USD/JPY sẽ tăng mạnh từ 161 xuống 141, nhà đầu tư dùng đòn bẩy có thể thu lợi gấp nhiều lần.

Nguy cơ cao cũng bắt nguồn từ đòn bẩy—nếu dự đoán đúng, lợi nhuận sẽ nhân lên; nếu sai, vốn sẽ nhanh chóng cạn kiệt.

Chi phí và lợi thế của giao dịch ký quỹ ngoại hối

So với việc đổi ngoại tệ trực tiếp tại ngân hàng, giao dịch ký quỹ có chi phí thấp hơn rõ rệt. Các khoản phí chính gồm spread (chênh lệch giá mua và bán) và phí qua đêm (swap). Spread là chênh lệch giữa giá mua (Bid) và giá bán (Ask).

Tại Đài Loan, chênh lệch mua bán USD/NTD thường lên tới 0.47%, ít nhất cũng khoảng 0.3%. Trong khi đó, các nền tảng giao dịch ngoại hối thường có spread rất nhỏ, chỉ khoảng vài phần mười nghìn. Ví dụ, một nền tảng cung cấp tỷ giá EUR/USD mua vào 1.09896 và bán ra 1.09887, spread chỉ khoảng 0.00009 (khoảng 0.0082%), và thường không tính phí giao dịch riêng.

Do đó, ngay cả không dùng đòn bẩy, việc mua bán ngắn hạn qua nền tảng ký quỹ ngoại hối vẫn mang lại lợi nhuận cao hơn nhiều so với ngân hàng, vì ngân hàng sẽ thu phí trực tiếp khoảng 0.3%. Trong khi đó, biến động lãi suất ngắn hạn thường không đủ để bù đắp khoản phí này. Hầu hết các nền tảng đều hỗ trợ tùy chọn không dùng đòn bẩy, chỉ cần nạp đủ tiền là có thể mở vị thế, rủi ro cũng dễ kiểm soát hơn.

Cơ chế giao dịch T+0 hai chiều

Giao dịch ký quỹ ngoại hối hỗ trợ giao dịch trong ngày không giới hạn số lần (T+0) và có thể thực hiện hai chiều. Nhà đầu tư dựa theo dự đoán thị trường, có thể mua vào một cặp tiền tệ (dự đoán tăng) hoặc bán ra (dự đoán giảm), đều có cơ hội sinh lợi. Ví dụ, dự đoán USD sẽ tăng giá thì mua USD/NDT, dự đoán NDT sẽ tăng giá thì bán USD/NDT.

Năm chiến lược giao dịch ngoại tệ chính—tìm ra phương pháp phù hợp để kiếm lợi chênh lệch tỷ giá

Chiến lược 1: Giao dịch trong phạm vi (Range trading)

Phù hợp khi tỷ giá không có xu hướng rõ ràng, biến động nhỏ hoặc thị trường không rõ chiều hướng. Nhà giao dịch xác định các mức hỗ trợ và kháng cự, thực hiện mua bán tại các điểm này.

Ví dụ tiêu biểu là cặp EUR/CHF từ 2011 đến 2015. Ngân hàng trung ương Thụy Sỹ tuyên bố giữ mức trần 1.2000 cho EUR/CHF, khiến nhiều nhà đầu tư liên tục mua bán trong phạm vi 1.2000 đến 1.2500, giá dao động trong phạm vi này nhiều năm.

Các nhà giao dịch thường dùng các chỉ số dao động như RSI, CCI để xác định điểm mua bán, đồng thời đặt stop-loss hợp lý ở hai đầu phạm vi. Giao dịch trong phạm vi có nhiều cơ hội nhưng rủi ro lớn nếu bị phá vỡ, vì sau đó giá có thể giảm mạnh hoặc tăng vọt.

Kinh nghiệm: Giao dịch trong phạm vi cần phải chặt chẽ trong việc đặt stop-loss, tránh để bị phá vỡ gây thiệt hại lớn.

Chiến lược 2: Giao dịch theo xu hướng (Trend trading)

Dựa vào động lượng thị trường để kiếm lợi, khi xuất hiện xu hướng mạnh, nhà đầu tư sẽ theo xu hướng đó. Thường có chu kỳ dài từ trung hạn đến dài hạn.

Chẳng hạn, cặp EUR/USD từ tháng 5/2021 bắt đầu giảm mạnh do Cục Dự trữ Liên bang Mỹ kiên quyết tăng lãi suất, trong khi Ngân hàng Trung ương châu Âu còn do dự, dòng vốn đổ vào USD khiến EUR/USD giảm liên tục từ tháng 5/2021 đến tháng 10/2022. Đây là cơ hội theo xu hướng rõ ràng.

Trong chiến lược này, điểm mua được xác định qua các chỉ số dao động, điểm bán dựa trên tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận hợp lý. Quan trọng là đặt stop-loss phù hợp để bảo vệ lợi nhuận.

Kinh nghiệm: Khi xu hướng đã hình thành, rất khó để đảo chiều, đó là điểm mạnh của chiến lược này.

Chiến lược 3: Giao dịch trong ngày (Day trading)

Phù hợp với nhà đầu tư thích giao dịch ngắn hạn. Thông tin quan trọng nhất là các tin tức mới. Các quyết định về lãi suất, chính sách tỷ giá, các sự kiện ảnh hưởng lớn có thể gây biến động đột ngột trên thị trường ngoại hối.

Chẳng hạn, EUR/USD trong giai đoạn từ tháng 5/2021 đến tháng 10/2022, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) liên tục tăng lãi suất, mức tăng có thể tới 4 điểm phần trăm (100 điểm cơ bản), tạo ra tốc độ tăng lãi suất nhanh nhất trong gần 30 năm. Nhà giao dịch trong ngày có thể tận dụng các thời điểm này để kiếm lợi trong vòng 1-2 ngày.

Kinh nghiệm: Giao dịch trong ngày đòi hỏi quyết đoán nhanh, tránh để “đêm dài lắm mộng”, nếu không lợi nhuận ngắn hạn sẽ biến thành dài hạn và dễ thua lỗ.

Chiến lược 4: Giao dịch theo sóng (Swing trading)

Giao dịch theo sóng nằm giữa giao dịch trong ngày và theo xu hướng, là chiến lược trung hạn đến ngắn hạn. Kết hợp phân tích kỹ thuật và phân tích cơ bản, đặc biệt chú trọng yếu tố cơ bản. Nhà giao dịch cần chọn các loại tiền biến động lớn và xác định chính xác 4 tín hiệu kích hoạt: vượt qua mức kháng cự, phá vỡ mức hỗ trợ, đảo chiều xu hướng, hoặc điều chỉnh trong xu hướng.

Chẳng hạn, cặp EUR/CHF ngày 15/1/2015, Ngân hàng trung ương Thụy Sỹ đột ngột bỏ trần 1.2000, gây chấn động thị trường. Đây là tín hiệu phá vỡ giảm giá, giúp các nhà giao dịch theo sóng có thể kiếm lợi từ biến động mạnh này.

Kinh nghiệm: Giao dịch theo sóng kiếm lợi từ biến động lớn, nhưng càng lớn rủi ro càng cao, cần chốt lời đúng lúc.

Chiến lược 5: Giao dịch vị thế (Position trading)

Giao dịch vị thế là chiến lược dài hạn, phù hợp với nhà đầu tư không thích giao dịch nhiều lần. Nhà đầu tư này không quá chú trọng các tin tức ngắn hạn hay biến động nhỏ, mà dựa vào phân tích kỹ thuật, cơ bản, kết hợp các yếu tố vĩ mô và xu hướng dài hạn để xác định hướng đi lớn của thị trường.

Điều chỉnh rủi ro bằng cách chọn điểm vào thấp hơn so với giá trị trung bình dài hạn. Vì ngoại hối không thể tăng vô hạn hoặc giảm về zero, mà dao động trong phạm vi rộng, nhà đầu tư có thể tìm điểm vào giá thấp trong các vùng biến động lịch sử.

Chẳng hạn, nếu dự đoán USD sẽ giảm do suy thoái kinh tế Mỹ, có thể tham khảo mức đỉnh của chỉ số USD (DXY) trong 10 năm gần nhất là 114 để mở vị thế tại các điểm phù hợp.

Kinh nghiệm: Nắm bắt xu hướng dài hạn của tỷ giá và tận dụng các chu kỳ biến động để vào lệnh với chi phí thấp.

Tại sao chọn giao dịch ngoại tệ để kiếm lợi chênh lệch tỷ giá

Phục vụ đa dạng, kết hợp cuộc sống và đầu tư

Người bình thường đã quen thuộc với ngoại hối qua các hoạt động như du lịch nước ngoài, mua sắm quốc tế, thương mại xuyên biên giới. Do đó, hiểu rõ thị trường ngoại hối không chỉ giúp kiếm lợi nhuận đầu tư mà còn giúp phòng tránh rủi ro trong cuộc sống. Ví dụ, khi đồng yên Nhật đang thấp, có thể đổi sẵn một ít để chuẩn bị cho chuyến đi hoặc để hưởng lợi từ chênh lệch lãi suất qua các chiến lược carry trade.

Phương hướng rõ ràng, dễ nắm bắt

So với cổ phiếu, trái phiếu hay quỹ, xu hướng tăng giảm của ngoại hối thường rõ ràng và kéo dài hơn. Nhà đầu tư chỉ cần hiểu về chính sách lãi suất và chính sách tiền tệ của quốc gia sở hữu đồng tiền đó để dự đoán xu hướng tỷ giá. Nếu muốn giao dịch ngắn hạn hoặc dùng đòn bẩy, cần nắm rõ các thời điểm công bố CPI, biên bản họp của Fed, các chính sách QE hoặc QT—đây là các yếu tố dễ gây biến động mạnh của tỷ giá.

Thanh khoản cao, thị trường minh bạch

Thị trường ngoại hối là thị trường tài chính lớn nhất thế giới, khối lượng giao dịch hàng ngày vượt quá 6 nghìn tỷ USD. Nhờ các trung tâm tài chính toàn cầu hoạt động liên tục theo các múi giờ khác nhau, thị trường gần như hoạt động 24/5. Khối lượng khổng lồ giúp hạn chế thao túng của các nhóm lớn, đồng thời tạo ra độ minh bạch cao, giúp nhà đầu tư ra quyết định dựa trên dữ liệu thực tế chứ không chỉ dự đoán mơ hồ.

Thời gian giao dịch mua bán ngoại tệ

Thời gian giao dịch ngoại tệ qua ngân hàng

Việc mua bán ngoại tệ qua ngân hàng phải thực hiện trong giờ hành chính, thường từ 9h sáng đến 15h30 chiều (tùy ngân hàng). Vào cuối tuần hoặc ngày lễ, ngân hàng thường nghỉ, không thể giao dịch.

Thời gian giao dịch ký quỹ ngoại hối

Thị trường ngoại hối không có giờ mở cửa cố định, chia thành 4 khung thời gian chính: London, Sydney, Tokyo, New York. Nhờ các khung giờ này chồng chéo, nhà đầu tư có thể giao dịch liên tục 24 giờ từ thứ Hai đến thứ Sáu.

Tóm lại

Giao dịch ngoại tệ để kiếm chênh lệch tỷ giá có nhiều phương pháp đa dạng, không có cách nào là “tốt nhất” tuyệt đối—phù hợp mới là quan trọng nhất. Nhà đầu tư cần dựa trên quy mô vốn, mức độ chấp nhận rủi ro và thói quen giao dịch của bản thân để lựa chọn chiến lược phù hợp từng bước. Nếu hướng tới lợi nhuận đều đặn, gửi tiết kiệm ngoại tệ ngân hàng là an toàn nhất; còn nếu muốn tận dụng chênh lệch tỷ giá, quỹ ngoại tệ hoặc giao dịch ký quỹ ngoại hối sẽ phù hợp hơn.

Chỉ cần dành thời gian nghiên cứu kỹ thị trường, nhà đầu tư có thể tìm ra cơ hội kiếm lời. Trước khi thực sự bỏ vốn, nên luyện tập qua tài khoản ảo để làm quen kỹ năng giao dịch, theo dõi chiến lược thực tế và rèn luyện khả năng nhìn nhận thị trường. Khi đã tìm ra phương pháp phù hợp, dù là đầu tư dài hạn hay ngắn hạn, bạn đều có thể vững vàng kiếm lợi từ chênh lệch tỷ giá trong thị trường ngoại hối.