Dự đoán giá vàng năm 2026: Mua vào của ngân hàng trung ương và khủng hoảng USD thúc đẩy mức cao mới của vàng

Trong hơn hai năm qua, thị trường vàng đã trải qua mức tăng trưởng lịch sử. Từ khoảng hơn 2000 USD đầu năm 2024, giá vàng đã tăng vọt lên trên 5150 USD, với mức tăng tổng cộng vượt quá 150%. Và điểm mấu chốt trong dự báo giá vàng năm 2026 không phải là vàng có tiếp tục tăng hay không, mà là liệu các lý do thúc đẩy đằng sau còn vững chắc hay không. Dữ liệu cho thấy, đợt tăng giá này không đơn thuần là do hoảng loạn phòng ngừa rủi ro, mà là sự phản chiếu của những biến đổi sâu trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Nguồn động lực chính của sự tăng liên tục của vàng

Trong lịch sử 30 năm của vàng, giai đoạn từ 2024 đến 2025 đã trở thành thời kỳ nổi bật nhất. Theo dữ liệu của Reuters và Bloomberg, trong khoảng thời gian này, giá vàng đã tăng hơn 30%, lập kỷ lục cao nhất trong gần 30 năm, vượt qua mức 31% của năm 2007 và 29% của năm 2010. Từ đầu năm 2026 đến nay, đà tăng này vẫn chưa hề giảm nhiệt, giá vẫn duy trì ổn định trên 5000 USD.

Logic tăng giá của vàng không phải do một yếu tố đơn lẻ, mà là kết quả của sự phối hợp của nhiều yếu tố mang tính cấu trúc.

Thứ nhất, sự liên tục biến động của tình hình thương mại toàn cầu. Các chính sách thuế quan thường xuyên điều chỉnh khiến thị trường luôn trong trạng thái bất định cao, tâm lý phòng ngừa rủi ro liên tục gia tăng. Kinh nghiệm lịch sử cho thấy, trong các giai đoạn không chắc chắn về chính sách (như chiến tranh thương mại Mỹ-Trung năm 2018), vàng thường xuất hiện các đợt tăng ngắn hạn từ 5-10%. Trong năm 2026, các xung đột thương mại này vẫn còn tồn tại, vẫn là yếu tố quan trọng thúc đẩy giá vàng.

Thứ hai, sự nghi ngờ lâu dài về hệ thống USD. Thâm hụt ngân sách của Mỹ mở rộng, tranh cãi về trần nợ liên tục diễn ra, cộng thêm xu hướng phi đô la hóa toàn cầu, các dòng vốn tổ chức liên tục chuyển từ tài sản USD sang tài sản cứng. Đây không phải là hiện tượng ngắn hạn, mà phản ánh sự lo ngại của thị trường về uy tín của USD trong trung và dài hạn.

Thứ ba, kỳ vọng điều chỉnh chính sách của Cục Dự trữ Liên bang (Fed). Đồng USD yếu đi và kỳ vọng giảm lãi suất thường thúc đẩy vàng tăng giá, vì chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng giảm. Trong lịch sử, mỗi chu kỳ hạ lãi suất đều đi kèm với đà tăng mạnh của vàng (như giai đoạn 2008-2011, 2020-2022). Dự báo năm 2026, thị trường kỳ vọng Fed sẽ tiếp tục giảm lãi suất 1-2 lần nữa, điều này tạo nền tảng vững chắc cho vàng. Cần lưu ý rằng, phản ứng của vàng với kỳ vọng giảm lãi suất thường đi trước các thông tin thị trường. Việc sử dụng công cụ CME FedWatch để theo dõi xác suất giảm lãi suất giúp dự đoán xu hướng ngắn hạn của vàng chính xác hơn.

Thứ tư, các rủi ro địa chính trị lâu dài. Chiến tranh Nga-Ukraine kéo dài, xung đột Trung Đông leo thang, chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn còn mong manh, làm gia tăng nhu cầu phòng ngừa rủi ro. Các sự kiện địa chính trị thường gây ra các đợt tăng giá vàng ngắn hạn theo kiểu xung lực, và những rủi ro này trong năm 2026 vẫn chưa giảm đi.

Các yếu tố cấu trúc đằng sau dự báo giá vàng: sự chuyển đổi dài hạn của các ngân hàng trung ương

Chỉ nhìn vào các yếu tố bề nổi này chưa đủ để giải thích cho đà tăng bền vững của vàng. Động lực sâu hơn đến từ chiến lược chuyển đổi của các ngân hàng trung ương toàn cầu.

Theo báo cáo mới nhất của Hiệp hội Vàng Thế giới (WGC), năm 2025, các ngân hàng trung ương trên toàn cầu đã mua ròng hơn 1200 tấn vàng, đánh dấu năm thứ tư liên tiếp vượt qua ngưỡng nghìn tấn. Đáng chú ý hơn, 76% các ngân hàng trung ương được khảo sát cho biết trong vòng 5 năm tới sẽ “tăng trung bình hoặc đáng kể” tỷ lệ vàng trong dự trữ, đồng thời phần lớn dự đoán tỷ lệ dự trữ USD sẽ giảm tương ứng.

Điều này có ý nghĩa gì? Xu hướng mua vàng của các ngân hàng trung ương đã bùng phát từ năm 2022 và chưa từng thực sự dừng lại. Sự chuyển đổi này phản ánh sự nghi ngờ lâu dài của các quốc gia đối với hệ thống USD, không chỉ là các điều chỉnh chính sách tạm thời, mà là sự tái cấu trúc sâu rộng của trật tự tài chính quốc tế.

Áp lực nợ toàn cầu vẫn còn tồn tại. Tính đến năm 2025, tổng nợ toàn cầu đã đạt 307 nghìn tỷ USD (dữ liệu IMF). Mức nợ cao như vậy hạn chế khả năng điều chỉnh lãi suất của các quốc gia, chính sách tiền tệ có xu hướng nới lỏng hơn, làm giảm lãi suất thực, từ đó gián tiếp thúc đẩy sức hấp dẫn của vàng. Chu kỳ này trong tương lai gần khó có thể bị phá vỡ.

Rủi ro tập trung của thị trường chứng khoán và phân bổ danh mục đầu tư. Hiện tại, thị trường chứng khoán toàn cầu đã ở mức cao kỷ lục, số lượng cổ phiếu dẫn dắt thị trường hạn chế, rủi ro tập trung trong danh mục ngày càng tăng. Nhiều nhà đầu tư tổ chức chọn vàng như một công cụ ổn định để phòng ngừa các biến động tiềm tàng của thị trường.

Các dự báo của các tổ chức về giá vàng năm 2026

Khi bước vào cuối tháng 2, các ngân hàng đầu tư và tổ chức nghiên cứu lần lượt cập nhật dự báo hàng năm về vàng. Phần lớn đều lạc quan:

Mục tiêu giá dự kiến: Hầu hết các tổ chức dự báo trung bình giá vàng năm 2026 trong khoảng 5200 đến 5600 USD/oz, mục tiêu cuối năm phổ biến trong khoảng 5400 đến 5800 USD, có dự báo lạc quan hơn còn lên tới 6000-6500 USD.

Dự báo cụ thể của các ngân hàng lớn (cập nhật cuối tháng 1/2026):

• Goldman Sachs nâng mục tiêu cuối năm lên 5700 USD, lý do là các ngân hàng trung ương tiếp tục mua vào và lợi suất thực giảm kéo dài hỗ trợ giá vàng.
• JPMorgan dự kiến đạt 5550 USD vào quý IV, hưởng lợi từ dòng vốn ETF và nhu cầu phòng ngừa rủi ro.
• Citibank dự báo trung bình trong nửa cuối năm là 5800 USD, cảnh báo rủi ro có thể lên tới 6200 USD trong các kịch bản suy thoái hoặc lạm phát cao.
• UBS giữ quan điểm thận trọng hơn, mục tiêu cuối năm là 5300 USD, nhưng thừa nhận nếu lãi suất giảm nhanh, mục tiêu này có thể thấp hơn.

Điểm chung của các dự báo này là: Không tổ chức nào dự đoán vàng sẽ giảm giá trong suốt năm 2026. Ngược lại, tất cả đều dựa trên giả thiết các yếu tố cấu trúc hỗ trợ vẫn tiếp tục phát huy tác dụng.

Vị thế của nhà đầu tư cá nhân trong dự báo giá vàng

Sau khi hiểu rõ các lý do đằng sau đà tăng của vàng, câu hỏi lớn của nhà đầu tư cá nhân là: Liệu đã quá muộn để tham gia? Và làm thế nào để vào thị trường?

Nếu bạn là nhà giao dịch ngắn hạn, biến động chính là cơ hội. Thị trường vàng có thanh khoản cao, xu hướng tăng giảm ngắn hạn dễ dự đoán hơn, đặc biệt là khi dữ liệu Mỹ công bố, các biến động sẽ rõ rệt hơn. Với kinh nghiệm giao dịch, kiếm lợi ngắn hạn trong môi trường này là khả thi, nhưng đòi hỏi bạn phải nắm vững kỹ thuật và phân tích cơ bản.

Nếu bạn là nhà đầu tư mới muốn bắt sóng biến động, tuyệt đối không nên dốc toàn bộ vốn vào một lần. Hãy bắt đầu bằng số vốn nhỏ để thử nghiệm, học cách theo dõi lịch kinh tế để cập nhật dữ liệu Mỹ, dùng các công cụ này để hỗ trợ quyết định giao dịch. Nhớ rằng, tâm lý sụp đổ sẽ dễ dẫn đến thua lỗ lớn.

Nếu bạn muốn mua vàng vật chất làm tài sản dài hạn, việc vào thị trường lúc này cần chuẩn bị tâm lý chấp nhận biến động lớn. Mức dao động trung bình hàng năm của vàng là 19.4%, không thấp hơn nhiều so với S&P 500 là 14.7%. Quan điểm dài hạn vẫn còn hợp lý, nhưng các biến động mạnh trong quá trình này là điều không thể tránh khỏi. Ngoài ra, chi phí giao dịch vàng vật chất thường từ 5-20%, cũng cần tính đến.

Nếu bạn muốn phân bổ vàng trong danh mục đầu tư, đa dạng hóa luôn là lựa chọn thông minh hơn. Đừng đặt toàn bộ tài sản vào vàng, dù triển vọng năm 2026 rất tích cực. Chu kỳ biến động của vàng rất dài, có thể mất đến 10 năm để đạt được mục tiêu bảo toàn và sinh lời, trong đó có thể tăng gấp đôi hoặc giảm một nửa.

Muốn tối đa hóa lợi nhuận? Có thể giữ dài hạn đồng thời tận dụng các biến động giá để giao dịch ngắn hạn, đặc biệt là trước và sau các dữ liệu Mỹ công bố. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi bạn phải có kinh nghiệm giao dịch và khả năng kiểm soát rủi ro.

Rủi ro và biến số của dự báo giá vàng năm 2026

Tuy nhiên, cần đặc biệt nhấn mạnh rằng đà tăng của vàng chưa bao giờ là thẳng đứng. Năm 2025, giá vàng đã từng giảm 10-15% do kỳ vọng chính sách của Fed điều chỉnh. Nếu trong năm 2026, lợi suất thực tăng trở lại hoặc các rủi ro địa chính trị dịu đi, giá vàng cũng sẽ có những biến động mạnh.

Điều then chốt là bạn có xây dựng hệ thống theo dõi các biến số này hay không, chứ đừng chỉ theo đuổi theo các tin tức một cách mù quáng. Các yếu tố ảnh hưởng chính đến dự báo giá vàng là xu hướng mua vàng của ngân hàng trung ương, triển vọng tín dụng của USD, xu hướng lợi suất thực, chứ không phải các tin đồn hay tin đồn thất thiệt.

Với nhà đầu tư tại Việt Nam, cần thêm yếu tố biến động của tỷ giá USD/VNĐ, vì nó có thể thay đổi lợi nhuận cuối cùng của bạn khi quy đổi ra tiền Việt.

Tổng thể, dự báo giá vàng năm 2026 vẫn giữ thái độ lạc quan, nhưng điều kiện tiên quyết là các yếu tố cấu trúc nêu trên vẫn tiếp tục phát huy tác dụng. Logic tăng dài hạn của vàng vẫn còn vững chắc — đây không phải là trò chơi ngắn hạn, mà là một phần của quá trình tái cấu trúc hệ thống tài chính toàn cầu.