Phân tích 5 kênh đầu tư vàng｜Những nơi nhà đầu tư nên mua vàng

Đối mặt với bất định của nền kinh tế toàn cầu và gia tăng các rủi ro địa chính trị, ngày càng nhiều nhà đầu tư bắt đầu cân nhắc các cơ hội đầu tư vào vàng. Nhưng vấn đề đặt ra là—nên mua vàng ở đâu để vừa an toàn vừa có lợi nhất? Thực tế, các kênh mua vàng đa dạng hơn bạn nghĩ rất nhiều, từ vàng vật chất truyền thống đến các sản phẩm phái sinh hiện đại, mỗi phương thức đều có ưu điểm và rủi ro riêng. Bài viết này sẽ phân tích sâu về năm kênh đầu tư vàng chính, giúp nhà đầu tư lựa chọn phương án phù hợp dựa trên khả năng chịu đựng rủi ro và mục tiêu đầu tư của mình.

Hiện tại có phải thời điểm tốt để bắt đầu đầu tư vàng không?

Trong những năm gần đây, giá vàng đã thể hiện rõ nét. Từ những biến động mạnh mẽ trong năm 2022-2023 (đỉnh trên 2000 USD, đáy dưới 1700 USD), đến đà tăng liên tục từ năm 2024, rồi vượt mốc 3700 USD vào năm 2025, giá vàng đã có xu hướng rõ ràng là đi lên. Theo dự báo của Goldman Sachs, giá vàng trung bình trong năm 2026 có thể đạt tới 4000 USD/ounce.

Đà tăng này được thúc đẩy bởi các yếu tố như: các ngân hàng trung ương trên toàn cầu mua vàng kỷ lục (năm 2024, lượng vàng ròng mua vào đạt 1045 tấn, liên tục vượt 1000 tấn trong 3 năm liên tiếp), kỳ vọng giảm lãi suất của Mỹ tăng cao, các xung đột địa chính trị leo thang, v.v. Đầu năm 2026, giá vàng vẫn duy trì ở mức cao tương đối, phản ánh nhu cầu trú ẩn an toàn liên tục của thị trường.

Điều nhà đầu tư cần hiểu là, xu hướng giá vàng ngắn hạn rất khó dự đoán, còn xu hướng dài hạn phụ thuộc vào môi trường vĩ mô. Nếu mục tiêu của bạn là giữ giá trị lâu dài và tăng trưởng, việc xác định điểm vào phù hợp là cực kỳ quan trọng—đừng chờ giá tăng mạnh rồi mới nghĩ đến việc mua vào. Ngược lại, nếu bạn có khả năng chịu đựng biến động thị trường và muốn kiếm lợi nhanh, cần có kỹ năng phân tích kỹ thuật, sử dụng các chiến lược giao dịch ngắn hạn hoặc theo sóng để bắt các cơ hội chênh lệch giá.

So sánh chi phí và rủi ro của 5 kênh mua vàng chính

Vàng vật chất｜Lựa chọn bảo toàn giá trị truyền thống

Vàng vật chất gồm vàng thỏi, vàng miếng, đồng xu kỷ niệm, là hình thức đầu tư vàng truyền thống nhất. Nhiều nhà đầu tư yêu thích vàng vật chất vì cảm giác cầm nắm trực tiếp, mang lại sự an tâm.

Tuy nhiên, cần nhận thức rõ rằng: Vàng vật chất không sinh lãi. Nó không tạo ra lợi nhuận từ lãi suất hay cổ tức, chỉ kỳ vọng vào việc giá tăng để sinh lời. Ngoài ra, các chi phí lưu giữ (tủ bảo hiểm, phí bảo hiểm), tính thanh khoản thấp (dễ mua nhưng khó bán) cũng làm giảm hiệu quả đầu tư.

Về kênh mua, vàng thỏi lớn nên mua trực tiếp tại ngân hàng (ở Đài Loan, Ngân hàng Đài Loan là lựa chọn chính thức, từ 100 gram trở lên), đảm bảo an toàn nhưng phải trả phí lưu giữ. Vàng nhỏ hơn có thể mua tại các tiệm vàng, quan trọng là kiểm tra độ tinh khiết. Tránh mua vàng trang sức hoặc vàng giả, vì chi phí gia công cao, khi bán lại sẽ bị hao hụt lớn.

Lưu ý thuế: Giao dịch vàng vật chất trên 50.000 TWD cần khai báo thu nhập cá nhân một lần, theo tỷ lệ lợi nhuận 6% để tính thuế.

Đánh giá: Phù hợp tích trữ lâu dài, phân bổ tài sản, nhưng hiệu quả đầu tư không cao nếu so với các hình thức khác.

Sổ tiết kiệm vàng｜Tiện lợi không cần cất giữ vật lý

Sổ tiết kiệm vàng (vàng giấy) là dịch vụ do nhiều ngân hàng cung cấp, cho phép nhà đầu tư sở hữu vàng dưới dạng sổ tiết kiệm mà không cần cất giữ vàng vật lý. Các ngân hàng lớn ở Đài Loan (Ngân hàng Đài Loan, China Trust, First Bank, v.v.) đều có dịch vụ này, thậm chí có thể chọn các loại tiền Tệ như TWD, ngoại tệ hoặc song tiền.

Lợi ích của hình thức này là chi phí giao dịch trung bình, nhỏ lẻ, có thể đổi lấy vàng vật chất. Nhược điểm là chỉ giao dịch trong giờ hành chính ngân hàng, tần suất mua bán hạn chế. Dù mua bằng TWD hay ngoại tệ, đều phải đối mặt với chi phí chuyển đổi ngoại tệ. Nếu giao dịch nhiều lần, phí tích lũy sẽ khá lớn.

Lưu ý thuế: Lợi nhuận từ giao dịch sổ tiết kiệm vàng được xem là thu nhập từ tài sản, khai báo trong thuế thu nhập cá nhân các năm tiếp theo. Lỗ có thể bù trừ trong 3 năm.

Đánh giá: Phù hợp với nhà đầu tư ít giao dịch, dài hạn, không phù hợp cho hoạt động mua bán liên tục.

ETF vàng｜Chứng khoán ETF có tính thanh khoản cao

ETF vàng (quỹ chỉ số) mang lại phương thức đầu tư linh hoạt hơn. Nhà đầu tư có thể chọn ETF vàng trong nước (ví dụ 00635U) hoặc ETF vàng quốc tế (như GLD, IAU).

Chi phí cấu trúc:

• ETF vàng trong nước: Phí quản lý 1.15%/năm + phí giao dịch 0.15% + thuế giao dịch 0.1%
• ETF GLD (Mỹ): Phí quản lý 0.4%/năm + phí giao dịch 0.1% + phí đổi ngoại tệ 0.32%
• ETF IAU (Mỹ): Phí quản lý 0.25%/năm + phí giao dịch 0.1% + phí đổi ngoại tệ 0.32%

Ưu điểm của ETF vàng là tính thanh khoản cao, giao dịch thuận tiện, phù hợp cho người mới và nhà đầu tư nhỏ lẻ. Tuy nhiên, chỉ có thể mua theo chiều tăng giá, không thể bán khống. Nếu dự đoán xu hướng dài hạn và không cần giao dịch ngắn hạn, đây là lựa chọn hợp lý.

Nơi mua: ETF trong nước có thể mua qua bất kỳ sàn chứng khoán nào; ETF quốc tế cần mở tài khoản chứng khoán quốc tế.

Đánh giá: Phù hợp cho đầu tư dài hạn, chi phí thấp, an tâm.

Hợp đồng tương lai vàng｜Công cụ ngắn hạn có đòn bẩy

Hợp đồng tương lai vàng cho phép nhà đầu tư dùng ký quỹ để giao dịch hai chiều, có thể mua hoặc bán khống. Thời gian giao dịch 24/7 theo giá vàng quốc tế, phù hợp với các nhà giao dịch ngắn hạn muốn kiếm lợi nhanh.

Ưu điểm: Đòn bẩy tăng hiệu quả vốn, thời gian giao dịch dài, chi phí giữ vị trí thấp, ưu đãi thuế (thu nhập từ hợp đồng tương lai tạm thời không bị đánh thuế, chỉ chịu thuế giao dịch 0.0000025).

Rủi ro: Nguy cơ bị buộc phải thanh lý do đến hạn, chi phí chuyển đổi hợp đồng, đòn bẩy có thể làm tăng lỗ. Nhà mới bắt đầu cần cẩn trọng.

Nơi mua: Thị trường hợp đồng tương lai tại Đài Loan có thời gian hạn chế, các nhà môi giới quốc tế như CME cung cấp giao dịch 24/7, thanh khoản và tiện lợi hơn.

Đánh giá: Chỉ phù hợp với nhà đầu tư có kinh nghiệm và ý thức rủi ro cao.

CFD vàng｜Giao dịch phái sinh với mức tối thiểu thấp nhất

Hợp đồng chênh lệch (CFD) theo dõi giá vàng thực tế, đầu vào cực kỳ dễ dàng—một số nền tảng chỉ cần 18-50 USD là có thể bắt đầu giao dịch. So với hợp đồng tương lai, CFD linh hoạt hơn nhiều: không có ngày đáo hạn, không rủi ro giao hàng, đòn bẩy đa dạng (từ 1X đến 100X), hỗ trợ giao dịch hai chiều.

So sánh chính với hợp đồng tương lai:

• Hợp đồng tương lai có quy mô cố định, CFD không
• Hợp đồng tương lai có ngày đáo hạn, CFD không
• Hợp đồng tương lai thu phí giao dịch và thuế, CFD không
• Yêu cầu ký quỹ của CFD thấp hơn nhiều

Đánh giá: Mức tối thiểu thấp nhất, nhưng rủi ro cũng cao nhất. Người mới nên dùng tài khoản ảo để luyện tập, hiểu rõ rủi ro đòn bẩy trước khi giao dịch thực.

Nơi đầu tư vàng tốt nhất｜Lựa chọn theo mục tiêu

Vậy, mua vàng ở đâu để có lợi nhất? Câu trả lời phụ thuộc vào chiến lược đầu tư của bạn:

Bảo toàn giá trị và dài hạn:

• Vàng vật chất: phù hợp với người có tâm lý an tâm, có điều kiện lưu giữ
• Sổ tiết kiệm vàng: an toàn, tiện lợi, chi phí trung bình
• ETF vàng: đơn giản nhất, chi phí dài hạn thấp nhất

Chớp thời cơ ngắn hạn:

• Hợp đồng tương lai vàng: phù hợp với vốn lớn, có kinh nghiệm
• CFD vàng: phù hợp với vốn nhỏ, giao dịch nhanh

Lựa chọn theo khu vực:

• Vàng vật chất và sổ tiết kiệm: Ngân hàng Đài Loan, Yuanta, E.SUN
• ETF trong nước: các sàn chứng khoán lớn
• ETF quốc tế: mở tài khoản tại các sàn quốc tế để giao dịch
• Hợp đồng tương lai và CFD: qua các nhà môi giới quốc tế (đa phần cung cấp giao dịch 24/7)

Lời khuyên cuối cùng: Dù chọn hình thức nào, bạn cũng cần dựa trên khả năng chịu đựng rủi ro, quy mô vốn và thời gian dành cho đầu tư. Các công cụ đòn bẩy như hợp đồng tương lai, CFD có thể làm tăng lợi nhuận nhưng cũng làm tăng rủi ro gấp nhiều lần—nhà mới bắt đầu nên chọn các phương án ít rủi ro, ít đòn bẩy như sổ tiết kiệm vàng hoặc ETF vàng để tích lũy kinh nghiệm, rồi từ từ mở rộng sang các sản phẩm phái sinh khi đã đủ tự tin.

Chìa khóa của đầu tư vàng không nằm ở việc chọn công cụ phức tạp nhất, mà là tìm ra kênh phù hợp với phong cách đầu tư của chính bạn và kiên trì theo đuổi kỷ luật trong giao dịch.