Cách chơi Forex cho người mới bắt đầu: Nghiên cứu thị trường ngoại hối từ cơ bản

Thị trường Forex được xem là thị trường tài chính lớn nhất và có khối lượng giao dịch cao nhất trên thế giới. Năm 2024, trung bình mỗi ngày toàn cầu có khoảng 7,5 nghìn tỷ đô la Mỹ được giao dịch. Với tính thanh khoản cao, việc giao dịch Forex trở thành phương pháp phổ biến của nhiều nhóm nhà đầu tư. Và dưới đây là những hướng dẫn giúp bạn hiểu rõ cách chơi Forex một cách chính xác và hiệu quả.

Forex là gì? Hiểu rõ về thị trường ngoại hối

Giao dịch Forex là hoạt động mua bán tiền tệ quốc tế (Foreign Exchange Trading). Ý tưởng cơ bản là các đồng tiền của các quốc gia không có giá trị độc lập mà được xác định dựa trên so sánh với các đồng tiền khác, gọi là “cặp tiền tệ” hoặc Currency Pairs, ví dụ như USD/THB.

Trong mỗi cặp tiền tệ, đồng tiền đầu tiên (Base Currency) là đồng tiền bạn mua, còn đồng tiền thứ hai (Quote Currency) là đồng tiền bạn bán ra. Ví dụ, mua USD/THB ở mức giá 35.00 nghĩa là bạn dùng 35 baht Thái để mua 1 đô la Mỹ. Tương tự, USD/JPY ở mức 160.00 nghĩa là bạn dùng 160 yên để mua 1 đô la Mỹ.

Những lợi thế của việc giao dịch Forex mà nhà đầu tư cần biết

Sự phổ biến của giao dịch Forex đến từ nhiều lợi ích, khiến đây là thị trường hấp dẫn đối với nhà đầu tư:

Thanh khoản cực cao và giao dịch dễ dàng — Với khối lượng giao dịch hàng nghìn tỷ đô la mỗi ngày, việc vào và thoát các vị thế diễn ra trơn tru. Bạn có thể nhận được mức giá mong muốn mà không bị chậm trễ.

Giờ giao dịch linh hoạt — Thị trường Forex mở cửa gần như suốt 24 giờ mỗi ngày, 5 ngày trong tuần, giúp bạn có thể chọn thời điểm phù hợp để giao dịch.

Đa dạng cơ hội sinh lời — Thị trường có hơn 50 cặp tiền để nhà giao dịch lựa chọn, và cả thị trường tăng (Uptrend) lẫn giảm (Downtrend) đều mang lại cơ hội kiếm lợi nhuận ngang nhau.

Sử dụng đòn bẩy linh hoạt — Nhà đầu tư có thể tăng khả năng sinh lời bằng cách vay mượn, giúp kiểm soát lượng lớn tiền tệ với số vốn ban đầu nhỏ hơn.

Bảo vệ danh mục đầu tư khỏi rủi ro — Không chỉ dùng để tìm kiếm lợi nhuận, Forex còn có thể dùng để phòng ngừa rủi ro cho các tài sản quốc tế mà bạn đã đầu tư.

Các yếu tố chính thúc đẩy thị trường Forex

Tỷ giá hối đoái không tự nhiên mà hình thành, mà được điều khiển bởi nhiều yếu tố kinh tế và chính trị:

Chính sách của ngân hàng trung ương — Là yếu tố tác động nhanh và mạnh nhất, thông qua việc điều chỉnh lãi suất và kiểm soát lượng tiền tệ. Ngân hàng trung ương các nền kinh tế lớn như Mỹ, Nhật Bản, châu Âu ảnh hưởng lớn nhất đến thị trường.

Chỉ số kinh tế — Các dữ liệu như lạm phát, tỷ lệ thất nghiệp, cán cân thương mại, tăng trưởng kinh tế đều phản ánh tình hình nền kinh tế và sức mạnh của đồng tiền đó.

Chuyển dịch dòng vốn quốc tế — Thay đổi trong chính sách thương mại, bầu cử, thay đổi chính phủ, rủi ro địa chính trị đều ảnh hưởng đến dòng chảy vốn quốc tế.

Tình hình thị trường tài chính toàn cầu — Thay đổi trong thị trường chứng khoán, trái phiếu, giá hàng hóa đều tác động đến tỷ giá, ví dụ như giá dầu tăng sẽ ảnh hưởng đến cặp USD/CAD.

Nhu cầu tài sản an toàn — Trong các khủng hoảng kinh tế hoặc bất ổn địa chính trị, nhà đầu tư thường tìm đến các đồng tiền “an toàn” như đô la Mỹ và yên Nhật.

3 phương pháp chính để chơi Forex: chọn phương pháp phù hợp với bạn

Cách chơi Forex có nhiều dạng dựa trên loại công cụ sử dụng. Đối với nhà đầu tư cá nhân, có 3 phương pháp phổ biến:

Phương pháp 1: Mua bán tiền tệ thực trên thị trường spot (Spot Market)

Đây là cách đơn giản nhất — mua một đồng tiền và bán đồng tiền khác, thực hiện trao đổi khi giá biến động. Ưu điểm là không phức tạp, không có điều kiện gì thêm.

Tuy nhiên, hạn chế là bạn cần đủ vốn để mua toàn bộ số tiền, ít cặp tiền để lựa chọn, chi phí lưu giữ cao, và phần lớn có spread (chênh lệch giá) lớn, không phù hợp với giao dịch ngắn hạn.

Phương pháp 2: Giao dịch hợp đồng tương lai tiền tệ (Futures)

Hợp đồng tương lai là hợp đồng tiêu chuẩn được giao dịch trên các sàn chính thức như TFEX của Thái Lan hoặc CME của Mỹ. Ưu điểm là thanh khoản cao, dễ gửi lệnh trực tuyến, có đòn bẩy, mở cửa gần như suốt ngày.

Nhược điểm là hợp đồng lớn, yêu cầu vốn lớn, có thể gây khó khăn cho nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Phương pháp 3: Giao dịch hợp đồng chênh lệch (CFDs)

CFDs là công cụ phái sinh cho phép hưởng lợi từ chênh lệch giá. Phương pháp này linh hoạt nhất, có thanh khoản cao, mở cửa gần như 24/5, có đòn bẩy, vốn ban đầu nhỏ.

Tuy nhiên, CFD có thể có đòn bẩy cao, làm tăng rủi ro thua lỗ, và có thể bị đóng lệnh bắt buộc trong biến động mạnh. Nhà giao dịch cần quản lý rủi ro tốt.

Cặp tiền nào phù hợp nhất cho người mới bắt đầu?

Việc chọn cặp tiền phù hợp giúp người mới dễ hiểu và giao dịch hơn. Các tiêu chí lựa chọn gồm:

Thanh khoản — Chọn cặp có khối lượng giao dịch lớn, giúp mua bán dễ dàng, giá ổn định, spread hẹp.

Biến động — Biến động thấp giúp dễ kiểm soát, nhưng quá lớn lại khó kiểm soát rủi ro. Nên chọn mức phù hợp.

Thời điểm giao dịch — Dù thị trường mở 24/5, từng thời điểm mở cửa của các thị trường địa phương khác nhau sẽ có thanh khoản và biến động khác nhau.

Tin tức và yếu tố cơ bản — Nếu muốn giao dịch theo tin tức, chọn cặp bị ảnh hưởng bởi các tin đó.

Các cặp tiền chính phù hợp cho người mới:

• EUR/USD — Cặp có thanh khoản cao nhất, biến động trung bình, phù hợp giao dịch ngắn và trung hạn. Thường biến động mạnh nhất khi thị trường châu Âu và Mỹ mở cửa.

• USD/JPY — Cặp phổ biến, thanh khoản tốt, biến động thấp đến trung bình, có thể biến động mạnh khi ngân hàng trung ương Nhật Bản công bố chính sách. Thường biến động nhiều khi thị trường Tokyo và Mỹ mở cửa.

• GBP/USD — Thanh khoản tốt, biến động cao do các yếu tố đặc thù của Anh, thường biến động nhiều khi thị trường châu Âu và Mỹ mở cửa.

Các bước giao dịch Forex: cách chơi Forex từng bước

Việc bắt đầu cách chơi Forex không quá khó nếu bạn học tập và luyện tập có hệ thống. Bạn có thể nâng cao kỹ năng qua các bước cơ bản sau:

Bước 1: Chọn cặp tiền muốn giao dịch

Dựa trên các tiêu chí đã đề cập, chọn cặp phù hợp với phong cách đầu tư của bạn. Ban đầu, nên chọn EUR/USD hoặc USD/JPY vì thanh khoản cao, nhiều dữ liệu.

Bước 2: Phân tích và tạo tín hiệu giao dịch

Xem xét giá hiện tại và sử dụng công cụ phân tích kỹ thuật như biểu đồ, các mức hỗ trợ, kháng cự, mẫu hình, chỉ số để xác định cơ hội mua hoặc bán.

Bước 3: Gửi lệnh mua hoặc bán

Khi nhận thấy cơ hội:

• Gửi lệnh mua khi nghĩ đồng tiền sẽ tăng giá, lợi nhuận sẽ tăng theo mức giá tăng.
• Gửi lệnh bán khi nghĩ đồng tiền sẽ giảm giá, lợi nhuận sẽ tăng theo mức giá giảm.

Bước 4: Đặt các điều kiện phòng ngừa rủi ro

Dùng Stop Loss để giới hạn thua lỗ, khi thị trường đi ngược dự đoán. Dùng Take Profit hoặc Limit Order để chốt lời khi đạt mục tiêu.

Bước 5: Quản lý vị thế và chờ đóng lệnh

Theo dõi biến động giá, các mức margin, đóng lệnh khi đạt mục tiêu lợi nhuận hoặc cắt lỗ.

Bước 6: Phân tích và điều chỉnh

Xem lại kết quả giao dịch, rút ra bài học, điều chỉnh chiến lược. Giao dịch là vòng lặp liên tục — khi thấy hiệu quả, hãy lặp lại. Như Charlie Munger từng nói trong cuộc họp cổ đông Berkshire Hathaway 2010: “Chúng ta đủ khôn ngoan để giữ làm điều đã hiệu quả rất tốt. Tôi nghĩ chúng ta đang thể hiện thuật toán cơ bản của cuộc sống — lặp lại những gì hiệu quả.”

Rủi ro cần lưu ý: Giao dịch Forex an toàn

Giao dịch Forex có rủi ro cao, đặc biệt khi dùng đòn bẩy. Cần quản lý rủi ro cẩn thận:

Dùng đòn bẩy quá cao — Đòn bẩy giúp tăng lợi nhuận, nhưng cũng làm tăng khả năng thua lỗ. Nên chọn mức phù hợp với độ biến động của thị trường và vốn có, không nên rủi ro toàn bộ vốn trong một lần giao dịch.

Không chuẩn bị tâm lý trước biến động — Thị trường có thể biến động nhanh, đặc biệt khi có tin lớn. Phải đặt Stop Loss hợp lý, tránh giao dịch trong các thời điểm biến động mạnh, và sẵn sàng đón nhận thay đổi.

** Giao dịch quá nhiều lần** — Giao dịch quá thường xuyên hoặc theo cảm xúc dễ dẫn đến sai lầm. Chỉ giao dịch khi đã có kế hoạch rõ ràng.

Không có kế hoạch giao dịch rõ ràng — Phải có kế hoạch quản lý vốn, kích thước vị thế, mức Stop Loss, Take Profit rõ ràng trước khi vào lệnh.

Tóm lại

Cách chơi Forex có nhiều lựa chọn, từ mua bán spot, hợp đồng tương lai đến CFD. Mỗi phương pháp có ưu nhược điểm riêng. Đối với người mới bắt đầu, nên tìm hiểu kỹ kiến thức nền tảng, chọn cặp tiền phù hợp, xây dựng kế hoạch rõ ràng và quản lý rủi ro tốt.

Thị trường Forex là nơi có cơ hội cho mọi nhà đầu tư, nhưng cũng giống như các hình thức đầu tư khác, cần có kiến thức, kỷ luật, chấp nhận rủi ro. Dành thời gian học hỏi, rèn luyện qua trải nghiệm, rồi bạn sẽ nâng cao khả năng giao dịch Forex theo thời gian.