Tỷ lệ Sharpe là chỉ số đo lường hiệu quả đầu tư mà nhà đầu tư cần biết

Nếu bạn từng do dự không biết nên đầu tư vào quỹ nào hoặc thắc mắc cổ phiếu nào đáng đầu tư hơn, câu trả lời có thể nằm ở một chỉ số duy nhất mang tên tỷ lệ Sharpe. Đây là công cụ giúp bạn đưa ra quyết định đầu tư một cách hợp lý, không dựa vào cảm xúc hay tin đồn mà chỉ dựa trên số liệu. Bài viết này sẽ giới thiệu chi tiết về chỉ số quan trọng này.

Tỷ lệ Sharpe là gì? Đơn giản dễ hiểu

Hãy tưởng tượng bạn có 100.000 baht tiền tiết kiệm và phải chọn giữa “quỹ mang lại lợi nhuận 20% nhưng biến động lớn, cuối cùng phải chấp nhận rủi ro” hoặc “quỹ mang lại lợi nhuận 15 nhưng biến động nhẹ nhàng”. Nên chọn cái nào?

Đây chính là vấn đề mà tỷ lệ Sharpe giúp giải đáp. Nó là chỉ số cho biết mỗi đơn vị rủi ro bạn chấp nhận sẽ mang lại lợi nhuận bao nhiêu hoặc nói cách khác “đầu tư có xứng đáng không với mức rủi ro đã chấp nhận?”

Ví dụ như khi chọn mua sữa, nếu hộp nhỏ bán đắt hơn mỗi hộp, còn hộp lớn bán rẻ hơn mỗi hộp, bạn sẽ biết nên chọn loại nào. Tương tự như đầu tư, tỷ lệ Sharpe càng cao, đầu tư đó càng xứng đáng với mức rủi ro bạn chấp nhận.

Cách tính và công thức của tỷ lệ Sharpe đơn giản như bạn nghĩ

Công thức cơ bản của tỷ lệ Sharpe không phức tạp như toán đại học:

Tỷ lệ Sharpe = (Lợi nhuận đầu tư - Lợi nhuận không rủi ro) ÷ Độ lệch chuẩn của lợi nhuận

Trong đó:

• Lợi nhuận đầu tư = lợi nhuận thu được trong khoảng thời gian nhất định (ví dụ 20% mỗi năm)
• Lợi nhuận không rủi ro = lợi nhuận có thể nhận được mà không phải chịu rủi ro, như lãi gửi ngân hàng hoặc trái phiếu (khoảng 5% mỗi năm)
• Độ lệch chuẩn (Standard Deviation) = số đo mức độ biến động của lợi nhuận, số cao nghĩa là biến động lớn, rủi ro cao

Ví dụ tính tỷ lệ Sharpe rõ ràng

Giả sử bạn đang xem xét “quỹ A” và “quỹ B”:

Thông tin:

• Quỹ A: lợi nhuận 20% mỗi năm, độ lệch chuẩn 20%
• Quỹ B: lợi nhuận 10% mỗi năm, độ lệch chuẩn 10%
• Lợi nhuận không rủi ro (ví dụ gửi ngân hàng) = 5%

Tính tỷ lệ Sharpe:

Quỹ A: Tỷ lệ Sharpe = (20% - 5%) ÷ 20% = 15% ÷ 20% = 0.75

Quỹ B: Tỷ lệ Sharpe = (10% - 5%) ÷ 10% = 5% ÷ 10% = 0.5

Kết quả: Quỹ A có tỷ lệ Sharpe cao hơn quỹ B (0.75 so với 0.5), dù lợi nhuận cao hơn, nhưng mức rủi ro cũng lớn hơn. Tuy nhiên, tỷ lệ cao cho thấy mức lợi nhuận trên mỗi đơn vị rủi ro là tốt hơn.

Mức tỷ lệ Sharpe phù hợp để đầu tư

Tỷ lệ Sharpe tốt nhất là trên 1.0, nghĩa là bạn nhận được lợi nhuận vượt trên mức lợi nhuận không rủi ro hơn 1 lần cho mỗi đơn vị rủi ro chấp nhận.

Tiêu chuẩn đánh giá tỷ lệ Sharpe:

• > 1.0 = Rất tốt (đầu tư xứng đáng với mức rủi ro)
• 0.5 - 1.0 = Trung bình, vẫn có thể xem xét
• < 0.5 = Kém, có thể không đáng đầu tư

Tuy nhiên, tỷ lệ Sharpe chỉ là một trong nhiều chỉ số. Bạn cần kết hợp với các yếu tố khác như quá trình hoạt động của quỹ, chi phí, chính sách đầu tư để có quyết định chính xác hơn.

5 lợi ích quan trọng khiến tỷ lệ Sharpe không thể bỏ qua

1. So sánh đầu tư một cách công bằng

Tỷ lệ Sharpe là phương pháp trung lập để so sánh các quỹ hoặc tài sản khác nhau vì nó tính đến cả lợi nhuận và rủi ro, không chỉ dựa vào lợi nhuận đơn thuần.

2. Đánh giá năng lực của nhà quản lý quỹ

Tỷ lệ Sharpe cao cho thấy nhà quản lý có khả năng tạo ra lợi nhuận tốt mà không cần chấp nhận rủi ro quá lớn, hoặc lợi nhuận của họ vượt trội so với mức rủi ro cùng loại.

3. Lựa chọn quỹ phù hợp với mức độ rủi ro của bạn

Nhà đầu tư có khả năng chịu rủi ro thấp nên chọn quỹ có tỷ lệ Sharpe cao, vì dù lợi nhuận có thể thấp hơn, nhưng lợi nhuận trên mỗi đơn vị rủi ro là tốt hơn.

4. Hỗ trợ quyết định đầu tư hợp lý

Không dựa vào cảm xúc hay tin đồn, tỷ lệ Sharpe cung cấp số liệu rõ ràng để bạn ra quyết định dựa trên dữ liệu.

5. Áp dụng cho mọi loại hình đầu tư

Dù là cổ phiếu, quỹ mở, hay tài sản kỹ thuật số, tỷ lệ Sharpe đều có thể dùng để so sánh và đánh giá.

Những điều cần lưu ý khi sử dụng tỷ lệ Sharpe

1. Dữ liệu quá khứ, không dự đoán tương lai

Tỷ lệ Sharpe cao trong quá khứ không đảm bảo hiệu quả trong tương lai. Thị trường luôn biến đổi, bạn cần theo dõi thường xuyên.

2. Không đo hết tất cả các loại rủi ro

Tỷ lệ Sharpe chủ yếu đo lường biến động lợi nhuận, còn các rủi ro khác như thanh khoản, khủng hoảng kinh tế, chính sách chính trị thì không phản ánh hết.

3. Có thể đánh giá sai các quỹ rủi ro cao

Quỹ có tỷ lệ Sharpe cao thường đi kèm rủi ro cao. Nhà đầu tư không chịu rủi ro nên cẩn trọng, chọn quỹ rủi ro trung bình hoặc thấp hơn.

4. So sánh cùng loại, cùng loại tài sản

Không nên so sánh tỷ lệ Sharpe của quỹ cổ phiếu với trái phiếu vì đặc tính rủi ro khác nhau. Chỉ so sánh các quỹ cùng loại.

Tóm lại: Tỷ lệ Sharpe là công cụ cần biết

Tỷ lệ Sharpe là chỉ số tài chính quan trọng, giúp bạn biết liệu khoản đầu tư có xứng đáng với mức rủi ro bỏ ra hay không. Tỷ lệ càng cao, đầu tư càng hiệu quả.

Cách sử dụng là so sánh các quỹ hoặc tài sản cùng loại để chọn ra khoản đầu tư tối ưu. Tuy nhiên, đừng quên nó chỉ là một phần trong quyết định, cần kết hợp với các yếu tố khác để đưa ra lựa chọn hợp lý, phù hợp với mục tiêu tài chính của bạn.