Hiểu về cung: Chìa khóa của phân tích thị trường và đầu tư thông minh

Trong thế giới đầu tư và giao dịch, có một khái niệm nền tảng là chìa khóa để hiểu thị trường thực sự, đó là hiểu mối quan hệ ** cung cầu **. Đây không chỉ là lý thuyết trong sách giáo khoa kinh tế học mà còn là công cụ hoạt động đằng sau sự biến động giá cổ phiếu và tài sản tài chính hàng ngày. Đối với các nhà đầu tư muốn đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu và hiểu sâu hơn về hành vi thị trường, việc học hỏi kiến thức này là khoản đầu tư có giá trị nhất.

Cung là gì: Hiểu nhu cầu bán ra của thị trường

Nói đến cung, tức là đề cập đến số lượng hàng hóa hoặc dịch vụ mà người bán sẵn sàng bán ở các mức giá khác nhau. Khi chúng ta vẽ mối quan hệ giữa giá cả và số lượng mà người bán muốn cung cấp, ta sẽ có đường cung (Supply Curve). Mỗi điểm trên đường này cho biết tại một mức giá nhất định, người bán muốn bán ra bao nhiêu hàng hóa, hoặc nói cách khác, mức giá thấp nhất mà người bán sẵn sàng để bán hàng.

Nguyên tắc cơ bản của cung

Quy luật cung cho thấy mối quan hệ rất rõ ràng: khi giá tăng, người bán muốn bán nhiều hơn; ngược lại, khi giá giảm, họ sẽ giảm lượng cung. Mối quan hệ này đơn giản vì — giá cao hơn đồng nghĩa với lợi nhuận lớn hơn, do đó, động lực để người bán tăng cung là rất lớn.

Các yếu tố ảnh hưởng đến cung trong thị trường

Số lượng cung không chỉ phụ thuộc vào giá cả mà còn bị ảnh hưởng bởi các yếu tố khác:

• Chi phí sản xuất — khi chi phí giảm, nhà sản xuất sẵn sàng cung cấp nhiều hơn
• Công nghệ và quy trình sản xuất — phát triển công nghệ mới nâng cao khả năng sản xuất
• Số lượng đối thủ cạnh tranh — thị trường có nhiều người bán hơn thì cung sẽ lớn hơn
• Dự đoán giá trong tương lai — nếu người bán dự đoán giá sẽ tăng, họ có thể giữ hàng để chờ thời điểm thích hợp
• Chính sách thuế và kiểm soát giá — chính sách của chính phủ ảnh hưởng lớn đến số lượng mà nhà sản xuất sẵn sàng cung cấp

Cầu và cung: Khi số lượng người mua và người bán gặp nhau

Cầu là mặt đối lập của cung, đề cập đến số lượng hàng hóa mà người mua muốn mua ở các mức giá khác nhau. Quy luật cầu nói rằng: khi giá tăng, người mua sẽ muốn mua ít đi vì:

• Hiệu ứng thu nhập — giá cao hơn khiến cùng một số tiền mua ít hàng hơn
• Hiệu ứng thay thế — khi giá tăng, người mua có thể chuyển sang dùng hàng thay thế rẻ hơn

Khi đường cầu và đường cung cắt nhau, hình thành điểm cân bằng (Equilibrium). Tại điểm này:

• Số lượng hàng hóa người mua muốn mua bằng số lượng người bán muốn bán
• Giá cân bằng có xu hướng ổn định vì không có áp lực nào khiến giá tiếp tục biến động

Nếu giá cao hơn mức cân bằng, sẽ xảy ra thặng dư (Excess Supply), giá sẽ giảm xuống để trở về cân bằng; ngược lại, nếu giá thấp hơn mức cân bằng, sẽ xuất hiện quá cầu (Excess Demand), khiến giá tăng lên.

Cung trong thị trường tài chính: Các yếu tố thúc đẩy giá cổ phiếu

Trong thị trường tài chính, cung của chứng khoán phụ thuộc vào các yếu tố sau:

1. Chính sách của công ty niêm yết

Công ty có thể tăng hoặc giảm lượng cổ phiếu trên thị trường qua:

• Phát hành thêm cổ phiếu — tăng cung
• Mua lại cổ phiếu — giảm cung

2. Các công ty mới tham gia thị trường

IPO (Phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng) đưa chứng khoán mới vào thị trường, làm tăng cung toàn hệ thống, có thể gây áp lực giảm giá trong ngắn hạn.

3. Các quy định và luật lệ

Thị trường chứng khoán có thời kỳ im lặng (Silent Period) sau IPO, hạn chế việc bán cổ phiếu trong một khoảng thời gian nhất định, tạm thời giới hạn cung.

Các yếu tố kinh tế và niềm tin: Ảnh hưởng đến cầu và cung

Trong thị trường tài sản phức tạp, sự biến đổi của cầu và cung không chỉ dựa vào giá cả:

Các yếu tố vĩ mô:

• Lãi suất thấp → nhà đầu tư tìm kiếm lợi nhuận cao hơn → cầu cổ phiếu tăng
• Thanh khoản trong hệ thống tài chính cao → nhiều tiền hơn → nhu cầu đầu tư tăng
• Niềm tin của nhà đầu tư → tin tốt → cầu tăng; tin xấu → cầu giảm

Các yếu tố riêng của công ty:

• Dự đoán kết quả kinh doanh khả quan → người ta muốn mua nhiều hơn → giá tăng
• Dự đoán kết quả kinh doanh kém khả quan → người ta muốn bán nhiều hơn → giá giảm

Phân tích cầu và cung: Công cụ kỹ thuật dành cho nhà đầu tư

Các nhà giao dịch và nhà đầu tư đã phát triển các phương pháp phân tích để kiểm tra cầu và cung:

1. Phân tích nến (Price Action)

Các dạng nến thể hiện lực mua bán:

• Nến xanh (tăng) (đóng cửa cao hơn mở cửa) = cầu mạnh
• Nến đỏ (giảm) (đóng cửa thấp hơn mở cửa) = cung mạnh
• Nến Doji (mở và đóng gần nhau) = cân bằng giữa cầu và cung

2. Xu hướng giá (Market Trend)

• Giá liên tục lập đỉnh mới → cầu mạnh
• Giá liên tục lập đáy mới → cung mạnh
• Giá dao động trong phạm vi → cầu = cung

3. Mức hỗ trợ và kháng cự (Support & Resistance)

• Hỗ trợ (Support) = vùng cầu (những điểm mua chờ)
• Kháng cự (Resistance) = vùng cung (những điểm bán chờ)

Khu vực cung cầu (Demand Supply Zone): Kỹ thuật giao dịch dựa trên cung cầu

Kỹ thuật Khu vực Cung Cầu sử dụng phân tích xu hướng để xác định điểm mất cân bằng của giá, sau đó chờ đợi giá hồi phục hoặc phá vỡ điểm đó. Có 4 dạng chính:

Đảo chiều của giá (Reversal)

1. Khu vực cầu giảm - nền - hồi (DBR) — Đảo chiều tăng

• Giá giảm mạnh (Drop) = cung mạnh → giá thấp = vùng cầu
• Giá tích lũy trong vùng (Base) = sự cân bằng của người mua và người bán
• Giá tăng trở lại (Rally) = cầu thắng → tín hiệu mua

2. Khu vực cung tăng - nền - giảm (RBD) — Đảo chiều giảm

• Giá tăng (Rally) = cầu mạnh
• Giá tích lũy trong vùng (Base)
• Giá giảm (Drop) = cung thắng → tín hiệu bán

Tiếp diễn xu hướng (Continuation)

3. Khu vực cầu tăng - nền - tăng (RBR) — Tiếp tục tăng

• Giá tăng (Rally) = cầu mạnh → giá cao = cung có phần
• Giá tích lũy trong vùng (Base)
• Giá tiếp tục tăng (Rally) = tin tốt → cầu thắng lần nữa

4. Khu vực cung giảm - nền - giảm (DBD) — Tiếp tục giảm

• Giá giảm (Drop) = cung mạnh
• Giá tích lũy trong vùng (Base)
• Giá giảm tiếp (Drop) = tin xấu → cung thắng lần nữa

Cách sử dụng khu vực cung cầu để ra quyết định đầu tư

1. Xác định vùng: Tìm điểm giá tăng hoặc giảm nhanh
2. Chờ phản ứng: Đợi giá tích lũy tạo nền (Base)
3. Xác nhận phá vỡ: Giá phá vỡ vùng nền, xuất hiện tín hiệu breakout
4. Vào lệnh: Tham gia khi giá phá vỡ
5. Đặt Stop Loss: Đặt phía sau vùng nền để kiểm soát rủi ro

Mối quan hệ cung cầu và phân tích cơ bản

Trong phân tích cơ bản, giá cổ phiếu phản ánh nhu cầu mua của công ty, chứ không chỉ riêng cổ phiếu. Các yếu tố ảnh hưởng đến cầu và cung gồm:

• Kết quả kinh doanh: Tốt hơn → nhà mua tăng → giá tăng
• Dự báo tăng trưởng: Dự đoán tích cực → giá tăng
• EPS (Lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu): Tăng → nhà đầu tư nhận phần lợi nhuận lớn hơn
• Vốn hóa thị trường (Market Cap): Đại diện cho toàn bộ cầu của thị trường đối với công ty

Tóm lại: Tại sao phải hiểu cầu và cung?

Cung không chỉ là một vấn đề lý thuyết, mà còn là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chiến lược đầu tư của bạn hàng ngày. Hiểu mối quan hệ giữa cầu và cung giúp bạn:

• Hiểu nguyên nhân biến động giá
• Xác định điểm có thể đảo chiều của giá
• Nhận biết tín hiệu thay đổi xu hướng

Dù bạn là nhà đầu tư dài hạn hay nhà giao dịch ngắn hạn, việc học hỏi khái niệm này sẽ giúp bạn:

• Phân tích thị trường sâu hơn
• Đưa ra quyết định đầu tư hợp lý
• Quản lý rủi ro tốt hơn
• Dự đoán xu hướng giá chính xác hơn

Lời khuyên cuối cùng: Các nguyên lý kinh tế này luôn đúng, nhưng điều quan trọng là áp dụng thực tế — quan sát biến động giá, theo dõi hành vi của người mua và người bán, và học hỏi từ kinh nghiệm. Hiểu rõ cung cầu chính là nền tảng vững chắc cho hành trình đầu tư của bạn.