Tổng quan về cung cầu: Công cụ chính để nhà đầu tư hiểu thị trường

Hiểu biết về Tổng quát cung cầu là nền tảng quan trọng mà mọi nhà đầu tư nên nghiên cứu, vì hai nguyên lý này kiểm soát sự biến động của giá trong mọi thị trường tài chính, từ thị trường chứng khoán đến thị trường tài sản kỹ thuật số. Học cách đọc các tín hiệu này sẽ giúp bạn đưa ra quyết định đầu tư thông minh hơn.

Cung và cầu: Hiểu rõ sức mạnh thúc đẩy thị trường

Cầu (Demand) là nhu cầu mua hàng hóa, chứng khoán hoặc tài sản ở các mức giá khác nhau. Trong khi Cung (Supply) là lượng tài sản mà người bán chuẩn bị để bán ra.

Khi kết hợp hai khái niệm này, ta sẽ có biểu đồ thể hiện mối quan hệ giữa giá và khối lượng, gọi là đường cung và cầu. Điểm giao nhau của hai đường này gọi là Điểm cân bằng (Equilibrium Point), nơi thị trường đạt trạng thái cân bằng và giá có xu hướng ổn định ở mức đó.

Nguyên tắc cơ bản của cầu

Nhu cầu mua hàng có mối quan hệ ngược chiều với giá:

• Khi giá giảm → nhiều người mua vào hơn (cầu tăng)
• Khi giá tăng → số người mua giảm (cầu giảm)

Hiện tượng này xuất phát từ hai tác động: Ảnh hưởng thu nhập (khi giá giảm, người tiêu dùng cảm thấy có nhiều tiền hơn để mua hàng) và Ảnh hưởng thay thế (khi hàng hóa rẻ hơn, người tiêu dùng chuyển sang dùng hàng đó thay thế các hàng khác).

Các yếu tố ảnh hưởng đến cầu còn gồm: sở thích của người tiêu dùng, dự đoán về giá trong tương lai, số lượng người tiêu dùng, chính sách kinh tế của nhà nước.

Nguyên tắc cơ bản của cung

Nhu cầu bán hàng có mối quan hệ cùng chiều với giá:

• Khi giá tăng → người bán muốn cung cấp nhiều hơn (cung tăng)
• Khi giá giảm → người bán muốn cung cấp ít hơn (cung giảm)

Các yếu tố ảnh hưởng đến cung gồm: chi phí sản xuất, công nghệ, số lượng đối thủ cạnh tranh trên thị trường, dự đoán về giá trong tương lai.

Tóm tắt cung cầu trong thị trường tài chính

Trong thị trường tài chính thực, nguyên lý này bị ảnh hưởng bởi các yếu tố phức tạp hơn:

Yếu tố ảnh hưởng đến cầu:

• Niềm tin của nhà đầu tư vào triển vọng kinh tế
• Thanh khoản của hệ thống tài chính (lượng tiền trong thị trường)
• Lãi suất (lãi suất thấp thúc đẩy nhu cầu đầu tư)
• Kết quả hoạt động của doanh nghiệp

Yếu tố ảnh hưởng đến cung:

• Quyết định mở rộng hoặc thu hẹp số lượng cổ phiếu của công ty
• Thị trường của các công ty mới (IPO)
• Quy định và hạn chế trong giao dịch
• Khả năng huy động vốn để hỗ trợ sản xuất

Cách nhà đầu tư áp dụng nguyên lý cung cầu

1. Phân tích cơ bản

Nhà đầu tư xem xét cầu đối với doanh nghiệp nhiều hơn cầu đối với cổ phiếu riêng lẻ. Khi ban lãnh đạo công bố lợi nhuận tốt hoặc triển vọng tăng trưởng trong tương lai, nhu cầu mua cổ phiếu sẽ tăng, đẩy giá lên. Ngược lại, khi có tin xấu, lượng bán ra tăng, giá giảm.

2. Phân tích kỹ thuật

Nhà giao dịch sử dụng các công cụ để kiểm tra cân bằng giữa cung và cầu:

Đọc biểu đồ nến (Candle Stick):

• Nến xanh (đóng cửa > mở cửa) = lực mua thắng
• Nến đỏ (đóng cửa < mở cửa) = lực bán thắng
• Doji (mở và đóng gần nhau) = lực mua và bán cân bằng

Tìm hỗ trợ và kháng cự:

• Hỗ trợ (Support) = điểm có lực mua vào mạnh, giá thường bật lên
• Kháng cự (Resistance) = điểm có lực bán mạnh, giá thường bị đẩy xuống

Đọc xu hướng (Trend):

• Xu hướng tăng liên tục = giá tạo đỉnh mới cao hơn đỉnh cũ (lực mua không bỏ cuộc)
• Xu hướng giảm liên tục = giá tạo đáy mới thấp hơn đáy cũ (lực bán không bỏ cuộc)
• Giao đoạn đi ngang = giá dao động trong phạm vi hẹp (lực mua và bán cân bằng)

Thời điểm giao dịch theo cung cầu: Kỹ thuật Demand Supply Zone

Kỹ thuật Vùng cung cầu (Demand Supply Zone) dùng để xác định các điểm đổi chiều của giá và thực hiện các lệnh giao dịch.

Đảo chiều của giá (Reversal)

1) Vùng cầu Drop Base Rally (DBR) – Đảo chiều tăng

Giá giảm mạnh (Drop) do lực bán quá mức, sau đó giá đi ngang trong vùng (Base). Khi lực mua vào mạnh, giá vượt qua vùng này (Rally), nhà giao dịch có thể mua tại điểm breakout.

2) Vùng cung Rally Base Drop (RBD) – Đảo chiều giảm

Giá tăng nhanh (Rally) do lực mua quá mức, sau đó đi ngang (Base). Khi lực bán mạnh, giá phá xuống (Drop), nhà giao dịch có thể bán tại điểm breakout.

Tiếp diễn xu hướng (Continuation)

1) Vùng cầu Rally Base Rally (RBR) – Xu hướng tăng tiếp tục

Giá tăng, đi ngang rồi tăng tiếp, cho thấy lực mua vẫn còn mạnh.

2) Vùng cung Drop Base Drop (DBD) – Xu hướng giảm tiếp tục

Giá giảm, đi ngang rồi giảm tiếp, cho thấy lực bán vẫn còn mạnh.

Các điểm cần ghi nhớ cho nhà đầu tư

1. Không có chỉ báo hoàn hảo – Cung cầu chỉ cung cấp bức tranh tổng thể, cần kết hợp các yếu tố khác.

2. Thị trường không luôn phản ứng ngược lại – Giá có thể biến động theo cảm xúc và tin tức.

3. Cần luyện tập – Học lý thuyết khác với thực hành, phân tích biểu đồ thật sẽ giúp hiểu sâu hơn.

4. Môi trường thị trường thay đổi – Thị trường biến động (Volatile) sẽ cho tín hiệu rõ ràng hơn thị trường ổn định.

Tóm lại

Tổng quát cung cầu là công cụ phân tích giúp nhà đầu tư hiểu cách thị trường vận hành, từ góc độ kinh tế học đến thực tiễn giao dịch. Khi nắm rõ lực mua và lực bán, bạn sẽ đọc thị trường tốt hơn, bắt đúng thời điểm mua bán.

Tuy nhiên, chỉ có lý thuyết không là chưa đủ. Việc luyện tập và phân tích biểu đồ thực tế sẽ giúp bạn sẵn sàng hơn để ra quyết định đầu tư một cách sáng suốt.