Cầu cung: Chìa khóa để dự đoán giá cổ phiếu và đầu tư

Trong thị trường tài chính, chuyển động của giá không xảy ra một cách ngẫu nhiên mà được thúc đẩy bởi các lực cơ bản mà nhà đầu tư cần hiểu rõ, đó là cung và cầu, là trung tâm của phân tích thị trường. Dù là nghiên cứu kinh tế học, quản trị kinh doanh hay đầu tư vào các tài sản tài chính, khái niệm cơ bản này đóng vai trò quan trọng trong việc dự đoán giá và ra quyết định đầu tư hiệu quả.

Tại sao cung cầu lại quan trọng đối với nhà đầu tư

Dù bạn là nhà giao dịch ngắn hạn hay nhà đầu tư dài hạn, việc hiểu rõ lực mua và lực bán trên thị trường sẽ giúp bạn đọc tình hình thị trường chính xác hơn. Khi giá cổ phiếu tăng, điều đó phản ánh rằng có nhiều người mua hơn người bán, ngược lại, khi giá giảm, cho thấy lực bán mạnh hơn. Khả năng xác định điểm chuyển đổi này quyết định thành công trong đầu tư.

Ngoài ra, cung cầu không chỉ phụ thuộc vào giá mà còn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác như niềm tin của nhà đầu tư, tính thanh khoản của thị trường, chính sách kinh tế, thậm chí tâm lý thị trường. Hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp bạn dự đoán biến động thị trường trước phần lớn nhà đầu tư.

Cơ chế cân bằng giá: Từ lý thuyết đến thực hành

Hiểu về nhu cầu mua (Demand)

Nhu cầu mua là sự sẵn lòng của người mua chi tiền để lấy hàng hóa hoặc, trong trường hợp này, là chứng khoán ở các mức giá khác nhau. Khi giá cao, số lượng người sẵn lòng mua sẽ giảm do chi phí cao hơn. Ngược lại, khi giá thấp, nhiều người sẽ xuất hiện hơn. Đây gọi là “quy luật cung cầu” của các nhà kinh tế.

Tuy nhiên, giá chỉ là một trong các yếu tố ảnh hưởng đến cầu. Sự giàu có của nhà đầu tư, dự đoán về tương lai, kết quả hoạt động của công ty, và so sánh với các tài sản thay thế đều tác động đến nhu cầu mua trên thị trường.

Hiểu về nhu cầu bán (Supply)

Khi nhu cầu mua tăng, các nhà bán sẽ điều chỉnh mức giá chào bán cao hơn. Bạn có thể nhận thấy rằng khi giá cổ phiếu tăng, các nhà đầu tư đã có lợi nhuận bắt đầu bán ra, làm tăng cung.

Các nhà bán sẽ quan tâm bán nhiều hơn khi giá cao, nhưng giảm lượng bán khi giá thấp do chi phí sản xuất hoặc các lý do kinh tế khác khiến việc bán ở mức giá thấp không có lợi. Đây gọi là “quy luật cung ứng”.

Các yếu tố khác ảnh hưởng đến cung gồm chi phí sản xuất, công nghệ, chính sách thuế, khả năng tiếp cận vốn. Ví dụ, việc tăng vốn của công ty hoặc IPO của công ty mới đều làm tăng cung của chứng khoán trên thị trường.

Điểm cân bằng: nơi thị trường dừng lại

Khi lực mua và lực bán cân bằng nhau, giá sẽ đạt điểm cân bằng. Tại đây, lượng người muốn mua bằng lượng người muốn bán. Giá và khối lượng giao dịch có xu hướng duy trì ổn định cho đến khi có yếu tố mới làm thay đổi.

Nếu giá cao hơn mức cân bằng, các nhà bán sẽ thấy cơ hội và bán nhiều hơn, dẫn đến cung vượt cầu, làm giá giảm trở lại về mức cân bằng. Ngược lại, nếu giá thấp hơn mức cân bằng, người mua sẽ cảm thấy đây là cơ hội tốt, cầu tăng, làm giá tăng trở lại.

Cách sử dụng cung cầu trong giao dịch Demand Supply Zone

Đọc tín hiệu từ nến

Nhà giao dịch chuyên nghiệp thường dùng Price Action để đo lực mua và lực bán. Nến xanh lớn thể hiện lực cầu mạnh, nhà mua đang giữ vững và đẩy giá lên. Ngược lại, nến đỏ lớn cho thấy lực bán chiếm ưu thế.

Nến Doji (mở và đóng ở cùng mức) là tín hiệu cho thấy hai phe đang cân bằng, giá có thể trong trạng thái chiến tranh, cần cảnh giác với các điểm breakout khỏi vùng này.

Xác định Demand Zone và Supply Zone

Demand Zone là vùng giá mà nhà mua thường quay lại để mua vào, nơi mà nhóm nhà đầu tư tin rằng giá đã giảm đủ để mua.

Supply Zone là vùng giá mà nhà bán chờ sẵn, vì họ xem đó là điểm rủi ro cần giảm thiểu bằng cách bán ra.

Việc xác định các vùng này giúp nhà đầu tư biết điểm mua và điểm bán phù hợp.

Chiến lược giao dịch Demand Supply Zone

Giao dịch đảo chiều (Reversal):

Khi giá giảm mạnh (Drop) xuống vùng Demand Zone rồi tích lũy và tạo đáy, đó là tín hiệu lực mua đang trở lại. Khi giá vượt qua khỏi đáy này (Rally), nhà giao dịch có thể vào lệnh mua. Tương tự, khi giá tăng lên vùng Supply Zone rồi tích lũy và phá vỡ (Break down), đó là tín hiệu bán.

Giao dịch tiếp diễn (Continuation):

Xu hướng vẫn còn lực cung cầu vượt, không đổi chiều. Các điểm dừng tạm thời (Base) thường chỉ làm chậm đà tăng hoặc giảm rồi tiếp tục theo xu hướng cũ (RBR hoặc DBD). Nhà giao dịch có thể vào lệnh sau breakout của base theo hướng xu hướng chính.

Các yếu tố khác ảnh hưởng đến cung cầu trong thị trường tài chính

Trong thị trường tài chính, quyết định của nhà mua và nhà bán không chỉ dựa vào giá. Chính sách lãi suất của ngân hàng trung ương, dự báo kinh tế vĩ mô, tin tức doanh nghiệp, thậm chí cảm xúc cá nhân đều đóng vai trò.

Tính thanh khoản của thị trường là lượng tiền sẵn sàng để đầu tư. Càng nhiều tiền chảy vào, cầu càng tăng. Ngược lại, khi tiền rút ra, cầu giảm.

Tóm lại: Tại sao cần tổng hợp và áp dụng kiến thức về cung cầu

Cung cầu không chỉ là thuật ngữ kinh tế mà còn là khung tư duy giúp nhà đầu tư đọc được tâm lý thị trường. Cả nhà đầu tư dài hạn lẫn nhà giao dịch ngắn hạn đều có thể áp dụng khái niệm này.

Quan trọng hơn, khi hiểu rằng giá hình thành từ cuộc đụng độ giữa lực mua và lực bán, bạn sẽ ngừng ra quyết định dựa trên cảm xúc mà thay vào đó phân tích dựa trên lý trí. Việc học hỏi điều này có thể mất thời gian và bạn cần luyện tập bằng cách quan sát giá thực tế trên thị trường.

Cuối cùng, hiểu rõ về cung cầu sẽ giúp bạn có lợi thế quan trọng trong việc dự đoán xu hướng giá và xây dựng chiến lược đầu tư hiệu quả hơn