Lot là gì? Mẹo chọn kích thước Lot phù hợp cho người mới bắt đầu

Những nhà giao dịch Forex mới thường rơi vào tình trạng khó xử - họ không biết lot là gì và không hiểu tại sao nó lại quan trọng. Kết quả là họ thường đoán kích thước Lot một cách tùy tiện, điều này là một trong những nguyên nhân chính khiến tài khoản nhanh chóng cạn kiệt. Hôm nay, chúng ta sẽ làm rõ lot là gì và cách chọn kích thước Lot phù hợp theo nguyên tắc quản lý rủi ro của các nhà giao dịch chuyên nghiệp.

Tại sao người mới lại nhầm lẫn: Vấn đề thực sự của giao dịch Forex

Vấn đề bắt nguồn từ việc thị trường Forex liên quan đến những biến động giá không lớn. Trong mỗi giao dịch, giá có thể chỉ biến động khoảng 0.0001 (gọi là 1 Pip), giá trị này khá nhỏ. Nếu bạn giao dịch với 1 đơn vị tiền tệ, khi không mở rộng quy mô hợp đồng, sẽ rất khó để tạo ra lợi nhuận đáng kể từ biến động chỉ 100 Pips.

Đây là lý do tại sao thị trường Forex cần có hệ thống “đơn vị tiêu chuẩn” gọi là Lot - để các nhà giao dịch có thể gom các giao dịch nhỏ lại thành một khối lớn hơn, đủ để tạo lợi nhuận hoặc thua lỗ đáng kể.

Lot là gì: Thông tin cơ bản cần biết

Về nghĩa cơ bản, lot là gì là đơn vị đo kích thước hợp đồng (Contract Size) mà bạn kiểm soát khi giao dịch. Khi bạn nói “giao dịch 1 Lot”, nghĩa là bạn đang kiểm soát một lượng tài sản lớn.

Tiêu chuẩn quốc tế trong thị trường Forex là 1 Standard Lot = 100.000 đơn vị của đồng tiền cơ sở (Base Currency).

Điều quan trọng cần nhớ: đồng tiền cơ sở là đồng tiền đứng đầu trong cặp tiền

• Giao dịch 1 Lot EUR/USD = kiểm soát 100.000 euro (không phải đô la)
• Giao dịch 1 Lot GBP/USD = kiểm soát 100.000 bảng Anh
• Giao dịch 1 Lot USD/JPY = kiểm soát 100.000 đô la Mỹ

Sự nhầm lẫn ở điểm này thường dẫn đến tính toán rủi ro sai lệch. Vì vậy, hãy đảm bảo bạn hiểu rõ “đồng tiền đầu tiên” trong cặp tiền bạn đang giao dịch.

Hiểu các kích thước Lot khác nhau

Vì 1 Standard Lot quá lớn (100.000 đơn vị) và đòi hỏi vốn cao, các nhà giao dịch cần có các lựa chọn đa dạng để phù hợp với mọi mức vốn.

Thị trường cung cấp các kích thước Lot chính gồm 4 loại:

Standard Lot (Lot tiêu chuẩn)

• Kích thước: 1.0 = 100.000 đơn vị
• Giá trị mỗi Pip: khoảng $10 (trong cặp có USD)
• Phù hợp cho: nhà giao dịch chuyên nghiệp và các tổ chức tài chính có vốn lớn

Mini Lot (Lot nhỏ)

• Kích thước: 0.1 = 10.000 đơn vị
• Giá trị mỗi Pip: khoảng $1
• Phù hợp cho: nhà giao dịch trung cấp, đã hiểu thị trường và có vốn đủ

Micro Lot (Lot vi mô)

• Kích thước: 0.01 = 1.000 đơn vị
• Giá trị mỗi Pip: khoảng $0.10
• Phù hợp cho: người mới bắt đầu giao dịch thật hoặc thử nghiệm chiến lược

Nano Lot (Lot siêu nhỏ)

• Kích thước: 0.001 = 100 đơn vị
• Giá trị mỗi Pip: khoảng $0.01
• Phù hợp cho: người học, luyện tập (một số nhà môi giới không cung cấp loại này)

Đối với phần lớn người mới bắt đầu, Micro Lot (0.01) là lựa chọn phù hợp nhất vì nó tạo áp lực tâm lý vừa đủ để học hỏi mà không quá lớn gây tổn thất nặng nề.

Những sai lầm phổ biến của người mới: Một lần sai, kết quả khác biệt lớn

Hãy xem ví dụ thực tế để thấy rõ tầm quan trọng của việc chọn Lot:

Bạn và bạn của bạn đều có số vốn là 1.000 USD, cùng nhìn thấy cơ hội giao dịch EUR/USD, cùng vào lệnh mua tại cùng điểm, đặt Stop Loss 50 Pips và mục tiêu Take Profit 50 Pips. Nhưng điểm khác biệt là:

• Bạn (quyết đoán): chọn 1.0 Standard Lot (giá trị $10 mỗi Pip)
• Bạn của bạn (thận trọng): chọn 0.01 Micro Lot (giá trị $0.10 mỗi Pip)

Nếu đúng hướng (giá tăng 50 Pips):

• Bạn lời = 50 × $10 = +$500 (+50% tài khoản)
• Bạn của bạn lời = 50 × $0.10 = +$5 (+0.5%)

Nếu sai hướng (giá giảm 50 Pips):

• Bạn mất = 50 × $10 = -$500 (-50% tài khoản, còn 500 USD)
• Bạn của bạn mất = 50 × $0.10 = -$5 (-0.5%, còn 995 USD)

Chính điều này cho thấy, nếu bạn cứ tiếp tục giao dịch sai cách, tài khoản của bạn sẽ cạn kiệt nhanh chóng, còn bạn của bạn vẫn còn cơ hội để tiếp tục. Đây là minh chứng rõ ràng rằng kích thước Lot không phải để làm giàu nhanh, mà là công cụ quản lý rủi ro. Nhiều nhà giao dịch thất bại không phải vì chiến lược không tốt, mà vì chọn Lot quá lớn từ đầu.

Cách của các chuyên gia: 3 bước xác định Lot phù hợp

Sau khi hiểu tại sao Lot lại quan trọng, câu hỏi tiếp theo là “Làm thế nào để chọn kích thước Lot phù hợp?” Các nhà giao dịch chuyên nghiệp không bao giờ đoán mò, họ luôn tính toán chính xác.

Chìa khóa đầu tiên là xác định rõ ràng: Tôi chấp nhận mất bao nhiêu tiền trên mỗi lệnh (thường là 1-3% tài khoản).

Tiếp theo, bạn cần có 3 thông tin sau:

1. Tổng số vốn (Account Equity): Bạn có bao nhiêu tiền?
2. Tỷ lệ rủi ro (% chấp nhận mất trên mỗi lệnh): Ví dụ 1%
3. Khoảng cách dừng lỗ (Stop Loss): Từ điểm vào lệnh, bạn đặt Stop Loss cách bao nhiêu Pips?

Khi đã có 3 dữ liệu này, công thức tính Lot như sau:

Kích thước Lot = (Tổng vốn × Tỷ lệ rủi ro) ÷ (Khoảng cách dừng lỗ × Giá trị Pip của 1 Lot)

Ý nghĩa của công thức không chỉ nằm ở toán học, mà còn ở cách nó thay đổi tư duy của bạn:

• Người mới: “Tôi nên giao bao nhiêu Lot để kiếm nhiều?”
• Chuyên nghiệp: “Tôi sẽ đặt Stop Loss ở đâu? Tôi chấp nhận mất bao nhiêu?”

Ví dụ thực tế tính toán: EUR/USD

Giả sử:

• Vốn: 10.000 USD
• Chấp nhận rủi ro: 2% (tương đương 200 USD)
• Stop Loss: 50 Pips
• Giá trị Pip (EUR/USD): $10/lot

Áp dụng công thức:

• Lot = $200 ÷ (50 × $10) = $200 ÷ $500 = 0.4 Lot

Kết quả: Trong lệnh này, bạn nên mở 0.4 Lot (hoặc 4 Mini Lots). Nếu giá đi ngược lại và chạm Stop Loss, bạn mất đúng 200 USD, đúng bằng mức rủi ro đã định, và không vượt quá giới hạn.

Khi giao dịch các loại tài sản khác: dữ liệu cần thay đổi

Nhiều người mới thường nhầm lẫn khi dùng cùng kích thước Lot cho mọi thị trường.

Vấn đề là “1 Lot có ý nghĩa khác nhau ở các thị trường khác nhau”.

Ví dụ:

• 0.1 Lot trong EUR/USD = kiểm soát 10.000 euro
• 0.1 Lot trong XAUUSD (vàng) = kiểm soát 10 ounce vàng
• 0.1 Lot trong WTI (dầu thô) = kiểm soát 100 thùng dầu

Giá trị và rủi ro của các lệnh này khác nhau hoàn toàn, dù cùng volume 0.1. Do đó, việc dùng cùng kích thước Lot trong các thị trường khác nhau là sai lầm lớn.

Công thức tính vẫn dùng được, nhưng bạn cần biết Giá trị điểm (Point Value) khác nhau ở từng thị trường để tính toán chính xác.

Những điều cần ghi nhớ để giao dịch Lot an toàn

Chìa khóa là thay đổi tư duy: không phải “giao bao nhiêu Lot để nhanh giàu”, mà là “nếu sai, tôi sẽ giao bao nhiêu Lot để không bị mất quá nhiều và vẫn còn cơ hội tiếp tục”.

Việc tính toán Lot nên là bước đầu trong quá trình ra quyết định, không phải bước cuối cùng. Nó giúp bạn xây dựng kế hoạch, kiểm soát rủi ro từ đầu, chứ không phải sau khi đã vào lệnh.

Khi bạn hiểu rõ lot là gì và cách tính đúng, bạn sẽ loại bỏ một trong những nguyên nhân khiến nhiều nhà giao dịch phá sản, và hướng tới một hành trình giao dịch bền vững hơn.