Dữ liệu phi nông nghiệp vượt xa dự kiến

Dữ liệu phi nông nghiệp tháng 1 của Mỹ vượt xa kỳ vọng, khiến thị trường giảm kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang hạ lãi suất. Mặc dù các nhà giao dịch vẫn dự đoán tháng 6 sẽ là thời điểm lần đầu hạ lãi suất, nhưng xác suất giữ nguyên lãi suất đã tăng lên gần 40%, cao rõ rệt so với khoảng 25% trước khi dữ liệu được công bố. Nhà kinh tế trưởng của Ngân hàng Wells Fargo, bà Sara House, cho biết: “Thị trường lao động ngày càng ổn định hơn, thay vì nhanh chóng xấu đi, trong nhiệm kỳ của ông Powell, khả năng Cục Dự trữ Liên bang hạ lãi suất lần nữa vẫn tiếp tục giảm.”

Tuy nhiên, dữ liệu phi nông nghiệp nổi bật khó có thể che giấu sự yếu kém của các chỉ số việc làm tổng thể. Dữ liệu do ADP công bố tuần trước cho thấy, trong tháng 1, khu vực tư nhân của Mỹ chỉ tạo thêm 22.000 việc làm, thị trường việc làm yếu hơn rõ rệt, khó khăn trong tìm kiếm việc làm tăng cao. Số liệu điều chỉnh chuẩn mực việc làm hàng năm còn làm nổi bật sự trì trệ của thị trường lao động: kể từ tháng 3 năm 2025, số việc làm mới được điều chỉnh giảm 862.000 so với dự kiến trước đó; trong cả năm 2025, chỉ tạo thêm 181.000 việc làm, thấp hơn nhiều so với dự kiến ban đầu là 584.000, chỉ bằng một phần nhỏ của số việc làm mới trong năm 2024 là 1.459.000. Nhiều nhà kinh tế học trên phố Wall chỉ ra rằng, chính sách thương mại và di cư quyết liệt của chính phủ Trump đã liên tục đàn áp thị trường lao động, cảnh báo thị trường không nên coi sự tăng đột biến trong tháng 1 là dấu hiệu cải thiện mang tính xu hướng.

Trump không quan tâm đến việc điều chỉnh dữ liệu, ông đăng trên mạng xã hội rằng: “Mỹ lại một lần nữa trở thành nền kinh tế mạnh nhất toàn cầu, xứng đáng hưởng mức lãi suất thấp nhất từ trước đến nay.” Ảnh hưởng từ các tranh chấp thương mại và chính sách di cư khiến thị trường việc làm Mỹ từ nửa cuối năm ngoái bắt đầu nguội dần, các việc làm mới tập trung chủ yếu trong các ngành y tế, dịch vụ ăn uống, khách sạn. Thuế quan đẩy giá hàng hóa tăng cao, kìm hãm doanh số và kỳ vọng về nhu cầu của doanh nghiệp, trong khi số lượng di cư giảm mạnh dẫn đến nguồn cung lao động thu hẹp, một số doanh nghiệp chuyển sang dùng AI để thay thế nhân công. Nhà kinh tế trưởng của ADP, bà Nela Richardson, cho biết: “Ý muốn tuyển dụng của các doanh nghiệp rõ ràng đã giảm nhiệt, chu kỳ tuyển dụng của người tìm việc kéo dài rõ rệt.” Thị trường việc làm là yếu tố then chốt để Fed quyết định có hạ lãi suất hay không vào năm 2026.

Cố vấn kinh tế của Nhà Trắng, ông Kevin Hassett, gần đây cho biết, do tốc độ tăng trưởng lực lượng lao động chậm lại và năng suất tăng cao, trong vài tháng tới, số việc làm mới của Mỹ có thể tiếp tục giảm. Ông cho rằng, trong bối cảnh GDP tăng trưởng cao, việc tốc độ tăng trưởng việc làm giảm nhẹ là điều hợp lý; sự chậm lại của dân số cộng với sự tăng năng suất mạnh mẽ tạo thành một cấu trúc kinh tế đặc biệt, ngay cả khi dữ liệu việc làm liên tục yếu cũng không cần phải hoảng loạn. Quan điểm này cung cấp tham khảo cho các cuộc thảo luận chính sách của Fed, có thể ảnh hưởng đến các quyết định sau này.

Chủ tịch Fed, ông Jerome Powell, sau cuộc họp tháng 1, cho biết Mỹ đang đối mặt với một tình hình “rất thách thức và đặc biệt”: cung cầu lao động đồng thời chậm lại, dẫn đến tốc độ tăng trưởng việc làm thấp nhưng tỷ lệ thất nghiệp ổn định, các tín hiệu thị trường khó phân tích hơn. Ông nhấn mạnh, nếu sự chậm lại của việc làm xuất phát từ hạn chế nguồn cung lao động (như siết chặt di cư), có thể gây ra các nút thắt trong tuyển dụng và tăng lương, từ đó đẩy lạm phát lên cao, khiến Fed thận trọng hơn trong việc hạ lãi suất; còn nếu xuất phát từ nhu cầu yếu, thì cần hạ lãi suất để duy trì tăng trưởng và thúc đẩy việc làm.

Giống như quan điểm của Hassett, ông Kevin Woor, người được Trump đề cử làm Chủ tịch Fed tiếp theo, cũng cho rằng, việc nâng cao năng suất có thể giúp kiềm chế lạm phát, có khả năng thay đổi triển vọng chính sách của Fed. Ông Powell và phần lớn các quan chức Fed cho biết, không loại trừ khả năng tăng năng suất cao trong ngắn hạn sẽ tiếp tục, nhưng sẽ không dựa trên giả định để xây dựng chính sách tiền tệ.