Tác giả: TinTinLand
Trong năm qua, thị trường đầu tư mạo hiểm toàn cầu đã xuất hiện một sự thay đổi rõ rệt: vốn đang đổ vào AI với tốc độ chưa từng có, trong khi nhịp độ đầu tư vào ngành tiền mã hóa rõ ràng chậm lại.
Hãy xem hai nhóm số liệu:
- Một bên là thị trường tiền mã hóa: tổng số các khoản đầu tư VC vào lĩnh vực này trên toàn cầu năm 2025 giảm từ khoảng 2900 xuống còn 1200, giảm hơn 60%.
- Bên kia là thị trường AI: theo dữ liệu của OECD, quy mô đầu tư VC toàn cầu vào lĩnh vực AI năm 2025 đạt 258,7 tỷ USD, chiếm 61% tổng vốn đầu tư mạo hiểm toàn cầu, trong khi năm 2022 tỷ lệ này chỉ là 30%.
Sự chênh lệch cấu trúc này đã thúc đẩy một số quỹ VC lâu năm trong lĩnh vực tiền mã hóa âm thầm điều chỉnh hướng đi, bắt đầu phân bổ vốn vào lĩnh vực AI.
Vào ngày 28 tháng 2, theo các báo cáo từ truyền thông ngành, quỹ VC hàng đầu trong lĩnh vực tiền mã hóa Paradigm đang huy động một quỹ mới có quy mô lên tới 1,5 tỷ USD, với mục tiêu không còn giới hạn trong lĩnh vực tiền mã hóa nữa mà mở rộng sang trí tuệ nhân tạo, robot và các công nghệ tiên phong khác.
Liệu các quỹ VC thực sự đang từ bỏ tiền mã hóa để chuyển sang AI?
Phân tích kỹ hơn, phần lớn các quỹ VC hàng đầu trong lĩnh vực tiền mã hóa không đơn thuần chuyển hướng sang AI, mà đang tìm kiếm các cơ hội mới nảy sinh từ sự kết hợp giữa AI và Crypto. AI cần hạ tầng tính toán, dữ liệu, xác thực danh tính và thanh toán, và những vấn đề này chính là những lĩnh vực blockchain làm rất tốt.
TinTinLand đã tổng hợp 6 tổ chức tiêu biểu nhất để xem họ đã đặt cược vào những dự án AI nào trong năm qua.
1️⃣ Paradigm: Quỹ mới 1,5 tỷ USD đặt cược vào AI
Từ khi thành lập năm 2018, Paradigm nổi tiếng với phong cách đầu tư dựa trên nghiên cứu sâu sắc, các dự án tiêu biểu như Uniswap, Coinbase, dYdX đều là thành tích tiêu biểu của họ.
Ngay từ năm 2023, Paradigm từng tạm thời loại bỏ các mô tả liên quan đến “Web3” khỏi trang web chính thức, khiến thị trường đồn đoán họ đang chuyển hướng chiến lược.
Đối với những nghi vấn “Paradigm đang từ bỏ tiền mã hóa”, đồng sáng lập Matt Huang đã rõ ràng phản hồi: “Chúng tôi chưa bao giờ đam mê crypto đến vậy, vẫn liên tục đầu tư ở mọi giai đoạn”, nhưng đồng thời cũng nhấn mạnh “Tiến bộ của AI quá thú vị, không thể bỏ qua. Chúng tôi không nghĩ Crypto và AI là cuộc cạnh tranh zero-sum, hai lĩnh vực này có rất nhiều điểm chồng chéo.”
Các dự án tiêu biểu gần đây của Paradigm
🔹 Nous Research (tháng 4 năm 2025)
Startup AI phi tập trung Nous Research đã hoàn thành vòng gọi vốn Series A trị giá 50 triệu USD, do Paradigm dẫn đầu, định giá dự án đạt 1 tỷ USD.
Họ tập trung phát triển và huấn luyện các mô hình ngôn ngữ mở, đối lập rõ rệt với các phòng thí nghiệm lớn tập trung vào mô hình kín.
🔹 EVMbench (tháng 2 năm 2026)
Đầu năm 2026, Paradigm phối hợp cùng OpenAI ra mắt EVMbench.
Đây là một công cụ benchmark để đánh giá khả năng của các mô hình AI trong lĩnh vực đánh giá an ninh hợp đồng thông minh, cung cấp nền tảng công nghệ cho các công cụ tự động kiểm tra an toàn AI trong tương lai.
🔹 Quỹ mới 1,5 tỷ USD (tháng 2 năm 2026)
Theo nhiều báo cáo ngành, Paradigm đang huy động một quỹ mới có quy mô lên tới 1,5 tỷ USD, với phạm vi đầu tư mở rộng sang AI, robot và các công nghệ tiên phong khác.
Quỹ này vẫn do đội ngũ nghiên cứu và kỹ thuật cốt lõi của Paradigm điều hành, điều này có nghĩa là con đường đầu tư AI của họ vẫn giữ nguyên phong cách cũ: ưu tiên các công nghệ nền tảng và hạ tầng.
2️⃣ a16z: Song song đầu tư AI + Crypto
Thành lập năm 2009, Andreessen Horowitz (a16z) là một trong những quỹ VC có ảnh hưởng nhất tại Thung lũng Silicon. Năm 2018, họ thành lập quỹ chuyên biệt về crypto, tập trung xây dựng hạ tầng blockchain và DeFi. Khi AI tạo sinh bùng nổ, a16z nhanh chóng mở rộng sang lĩnh vực thứ hai.
Đầu năm 2026, a16z tuyên bố đã huy động thành công hơn 15 tỷ USD cho quỹ mới, trong đó khoảng 1,7 tỷ USD dành riêng cho đầu tư hạ tầng AI.
Nhiều đối tác của a16z crypto từng công khai nói rằng, 2026 sẽ là năm quan trọng để AI Agent từ giai đoạn nguyên mẫu chuyển sang thử nghiệm thực tế. Mối liên hệ tự nhiên giữa AI và mạng lưới crypto trong các lĩnh vực như xác thực danh tính, thanh toán, cơ chế khuyến khích sẽ thúc đẩy sự hợp nhất công nghệ trong tương lai.
Các khoản đầu tư tiêu biểu gần đây của a16z
🔹 Thinking Machines Lab (tháng 6 năm 2025)
Năm 2025, startup AI do cựu CTO của OpenAI, Mira Murati sáng lập, tên là Thinking Machines Lab, đã hoàn thành vòng gọi vốn hạt giống trị giá 2 tỷ USD, định giá sau đầu tư đạt 12 tỷ USD, do a16z dẫn dắt. Đây là một trong những vòng hạt giống lớn nhất trong lịch sử Silicon Valley.
Họ tập trung xây dựng hệ thống AI sinh tạo an toàn, đa dụng hơn, thu hút nhiều nhà nghiên cứu từ OpenAI, Meta và các tổ chức lớn khác.
🔹 Cursor (2024-2025)
Trợ lý lập trình AI Cursor đã nhận nhiều vòng đầu tư từ a16z trong giai đoạn 2024-2025. Sau vòng D vào tháng 11 năm 2025, định giá của Cursor đã đạt 29,3 tỷ USD.
Cursor là một trong những công cụ phát triển AI nhanh nhất hiện nay. Nhờ tích hợp sâu các mô hình ngôn ngữ lớn, giúp lập trình viên có thể hoàn thành các nhiệm vụ phức tạp như sinh mã, gỡ lỗi, tái cấu trúc bằng ngôn ngữ tự nhiên. Theo nhiều báo cáo, doanh thu định kỳ hàng năm (ARR) của Cursor đã vượt mốc 2 tỷ USD.
🔹 Catena Labs (tháng 5 năm 2025)
Được sáng lập bởi Sean Neville, đồng sáng lập Circle và là người phát minh USDC, Catena Labs hướng tới xây dựng hạ tầng tài chính phù hợp cho AI Agent, bao gồm thanh toán thông minh, xác thực danh tính và thanh toán chi phí thấp.
Năm 2025, dự án này đã hoàn thành vòng gọi vốn seed trị giá 18 triệu USD, do a16z crypto dẫn dắt, cùng các nhà đầu tư như Coinbase Ventures.
3️⃣ Polychain: Đầu tư vào lớp tin cậy và xác thực danh tính AI
Polychain Capital thành lập năm 2016 bởi cựu nhân viên Coinbase, Olaf Carlson-Wee, từ ban đầu đã xác định là một quỹ đầu tư thuần crypto.
Polychain không rõ ràng nói về việc “chuyển hướng từ Crypto sang AI”, mà coi AI như một lớp hạ tầng mới của blockchain.
Theo họ, các nút thắt chính của AI như tính toán, dữ liệu, cơ chế khuyến khích chính là những vấn đề blockchain làm rất tốt.
Các khoản đầu tư tiêu biểu gần đây của Polychain
🔹 Billions Network (tháng 8 năm 2025)
Billions Network là dự án tích hợp AI, tính toán riêng tư và bằng chứng không kiến thức (zero-knowledge) để xây dựng lớp xác thực danh tính, cho phép người dùng xác thực mà không tiết lộ dữ liệu cá nhân, đồng thời cung cấp lớp tin cậy cho hệ thống AI.
Tháng 8 năm 2025, dự án này đã hoàn thành gần 30 triệu USD huy động vốn, trong đó có sự góp mặt của Polychain Capital cùng nhiều tổ chức khác.
🔹 Talus Labs (2024-2025)
Tháng 9 năm 2025, Talus Labs hoàn thành vòng gọi vốn 10 triệu USD, do Polychain dẫn dắt, là lần thứ ba đầu tư vào dự án này.
Talus Labs đề xuất ý tưởng PredictionAI: kết hợp AI Agent với thị trường dự đoán on-chain, cho phép các mô hình AI cạnh tranh, dự đoán và ra quyết định trong môi trường minh bạch, có thể xác minh.
🔹 Grass (năm 2025)
Grass là dự án mạng lưới dữ liệu dành cho các mô hình AI. Thông qua mô hình DePIN, người dùng đóng góp băng thông và dữ liệu mạng, sau đó dùng để huấn luyện AI.
Năm 2025, Grass đã huy động khoảng 10 triệu USD, có sự tham gia của Polychain Capital cùng nhiều nhà đầu tư khác. Đây là lần thứ ba Polychain đầu tư vào dự án này.
4️⃣ Pantera Capital: Tăng cường đầu tư vào DePIN và tính toán phân tán
Pantera Capital thành lập năm 2003, ban đầu là một quỹ phòng hộ vĩ mô toàn cầu. Đến năm 2013, họ chuyển hướng hoàn toàn sang đầu tư vào tài sản mã hóa, là nhà đầu tư sớm của các dự án như Circle, Coinbase, Ripple.
Logic đầu tư AI của Pantera dựa trên các nhận định chính: AI cần hạ tầng tính toán và dữ liệu mới; Web3 có thể cung cấp mạng lưới tính toán phân tán và dữ liệu; DePIN + AI sẽ trở thành lớp hạ tầng mới.
Các khoản đầu tư tiêu biểu gần đây của Pantera
🔹 Gradient Network (tháng 6 năm 2025)
Gradient Network là một mạng lưới suy luận AI phi tập trung, mục tiêu là tận dụng phần lớn tính toán còn bỏ trống của máy tính cá nhân, thiết bị di động để cung cấp khả năng suy luận phân tán cho các mô hình AI, giảm chi phí tính toán.
Năm 2025, Gradient Network đã huy động thành công 10 triệu USD vòng seed, do Pantera Capital và Multicoin Capital dẫn dắt. Dự án này được xem là một bước quan trọng trong lĩnh vực DePIN × hạ tầng AI.
🔹 Based (tháng 2 năm 2026)
Based là một siêu ứng dụng Web3 tích hợp giao dịch, thanh toán và mạng xã hội, đồng thời giới thiệu AI Agent như một phương thức tương tác chính trên chuỗi, giúp người dùng tự động thực hiện giao dịch và quản lý tài sản bằng AI.
Đầu năm 2026, Based đã huy động khoảng 11,5 triệu USD, do Pantera Capital dẫn dắt, cùng các nhà đầu tư như Coinbase Ventures.
5️⃣ 1kx: Đặt cược vào thời đại Internet Agent
1kx thành lập năm 2018, trụ sở tại Berlin, là nhà đầu tư sớm của các dự án như Lido, Arweave, Gitcoin, có ảnh hưởng lớn trong lĩnh vực DeFi và hạ tầng phi tập trung.
Quan điểm cốt lõi của 1kx là: Internet đang bước vào thời đại “Internet Agent”, hàng loạt AI Agent sẽ đại diện người dùng thực hiện nhiệm vụ, giao dịch và hợp tác, và hạ tầng Web3 chính là lớp nền tảng cho sự chuyển đổi này.
Các khoản đầu tư tiêu biểu gần đây của 1kx
🔹 Olas (tháng 2 năm 2025)
Olas (trước đây là Autonolas) là một mạng lưới AI Agent phi tập trung, cho phép các nhà phát triển tạo và triển khai các AI Agent tự vận hành, hợp tác thực hiện nhiệm vụ qua cơ chế khuyến khích trên chuỗi.
Tháng 2 năm 2025, Olas đã huy động thành công 13,8 triệu USD do 1kx dẫn dắt. Dự án dự kiến ra mắt cửa hàng ứng dụng AI Agent Pearl, cho phép người dùng sở hữu và kiểm soát AI Agent của riêng mình để tự động giao dịch, vận hành mạng xã hội và các hoạt động khác.
🔹 Camp Network (tháng 4 năm 2025)
Khi các mô hình AI tạo sinh dựa trên nội dung internet ngày càng phổ biến, tranh chấp bản quyền giữa nhà sáng tạo nội dung và các công ty AI ngày càng gay gắt. Camp Network hướng tới xây dựng nền tảng lưu trữ và cấp phép nội dung trên chuỗi, khám phá các mô hình kinh doanh mới trong thời đại AI.
Dự án này đã huy động thành công 25 triệu USD trong vòng gọi vốn Series A do 1kx cùng Blockchain Capital dẫn dắt.
6️⃣ YZi Labs: Đầu tư vào ứng dụng AI và đổi mới sản phẩm
YZi Labs ban đầu là Binance Labs, đến năm 2025 chính thức tách ra khỏi thương hiệu Binance, xác định rõ ba lĩnh vực đầu tư mới gồm Web3, AI và công nghệ sinh học.
Tháng 10 năm 2025, YZi Labs công bố quỹ BNB Builder Fund trị giá khoảng 1 tỷ USD để hỗ trợ các dự án mới nổi trong lĩnh vực AI, RWA, DeFi và hạ tầng.
So với các quỹ VC tiền mã hóa tập trung vào công nghệ nền tảng, chiến lược đầu tư AI của YZi Labs thiên về ứng dụng thực tế hơn.
Các dự án AI tiêu biểu của YZi Labs gần đây
🔹 VideoTutor (tháng 10 năm 2025)
VideoTutor là một AI Agent giáo dục dành cho cấp 2-3, có khả năng tự động tạo video giảng dạy hoạt hình dựa trên câu hỏi của người dùng, giải thích các khái niệm phức tạp qua giọng nói và hình ảnh trực quan. Người sáng lập là một sinh viên Trung Quốc mới 20 tuổi tên Kai Zhao.
Tháng 10 năm 2025, YZi Labs đầu tư 11 triệu USD cho vòng seed của dự án. Trong vòng 10 ngày sau khi ra mắt, sản phẩm đã thu hút 20.000 người dùng và tạo ra 20.000 video giảng dạy.
🔹 USD.AI (tháng 8 năm 2025)
Tháng 8 năm 2025, YZi Labs công bố chiến lược đầu tư vào USD.AI. Đây là một hợp đồng tài chính hạ tầng AI, cho phép các nhà vận hành GPU hoặc máy chủ AI có thể vay vốn bằng cách thế chấp phần cứng, đồng thời phát hành stablecoin liên quan đến tài nguyên tính toán, nhằm huy động vốn cho phát triển năng lực AI.
💡 Tóm lại: Quỹ VC tiền mã hóa thích lĩnh vực AI nào nhất?
Xét theo xu hướng chung, các lĩnh vực AI mà các quỹ VC tiền mã hóa ưu tiên đầu tư nhất hiện nay gồm:
① Hạ tầng AI phi tập trung
Là lĩnh vực được ưa chuộng nhất, tiêu biểu gồm các dự án như Nous Research, Gradient Network, Grass.
Logic cốt lõi là: Chi phí huấn luyện và suy luận của mô hình AI rất cao, nhưng bằng cách sử dụng cơ chế khuyến khích dựa trên blockchain để điều phối GPU còn bỏ trống trên toàn cầu, có thể xây dựng các giải pháp thay thế rẻ hơn, phi tập trung hơn.
② Thanh toán và tài chính cho AI Agent
Các dự án như Catena Labs, Olas thể hiện rõ hướng này.
Khi AI Agent bắt đầu có khả năng tự thực hiện nhiệm vụ và giao dịch, các nhu cầu về danh tính tự chủ, tự thanh toán, thanh toán trên chuỗi trở nên cấp thiết. Hệ thống tài chính truyền thống chậm chạp, rào cản cao và yêu cầu tuân thủ pháp lý khiến AI Agent thiếu hạ tầng phù hợp, tạo ra một lỗ hổng thực sự cần lấp đầy.
③ Xác thực danh tính và lớp tin cậy AI
Dự án tiêu biểu: Billions Network.
Trong bối cảnh nội dung do AI tạo ra tràn lan, bot tràn lan, “chứng minh bạn là con người” đang trở thành một nhu cầu then chốt. Sự kết hợp giữa zero-knowledge proof và cơ chế xác thực danh tính trên chuỗi cung cấp một giải pháp xác thực danh tính mà không cần tiết lộ dữ liệu cá nhân.
④ AI × IP: Đăng ký bản quyền và xác thực quyền sở hữu
Dự án tiêu biểu: Camp Network.
Khi các mô hình AI tạo sinh ngày càng phổ biến, nguồn dữ liệu huấn luyện và vấn đề bản quyền trở thành những vấn đề ngày càng quan trọng. Blockchain cung cấp cơ chế đăng ký bản quyền và phân chia doanh thu minh bạch, có thể truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
⑤ Ứng dụng AI trong lớp dịch vụ
Một số quỹ VC tiền mã hóa cũng đã đầu tư trực tiếp vào các sản phẩm AI hướng tới người dùng cuối như Cursor, VideoTutor — không nhấn mạnh thuộc tính Web3, mà tập trung dùng AI để giảm rào cản dịch vụ, mở rộng phạm vi phổ cập.
🚩 Lời kết
AI Agent cần tự thanh toán, tính toán phân tán cần được điều phối phi tập trung, danh tính cần xác thực trên chuỗi, bản quyền cần rõ ràng minh bạch — những yêu cầu này không phải do Web3 tự nghĩ ra, mà là những vấn đề hạ tầng tất yếu của sự phát triển AI.
Các quỹ VC tiền mã hóa chưa thực sự “từ bỏ” Web3. Việc chuyển hướng sang AI chính là cách họ đặt cược vào điểm bùng nổ tiếp theo của lĩnh vực này.
