Thực tế trong lĩnh vực tiền điện tử đang khác xa so với nhận thức của nhiều nhà đầu tư.
Những nguồn tạo ra alpha lớn nhất trên thị trường tài chính đều xuất phát từ yếu tố hành vi. Nhà đầu tư thường xuyên mắc sai lầm, và nếu biết khai thác những sai lầm đó, bạn sẽ đạt được kết quả tốt.
Thiên kiến hành vi mà tôi ưa thích nhất là thiên kiến neo: xu hướng bám chặt vào thông tin đầu tiên tiếp nhận được. Đây là lý do các nhà bán lẻ thường định giá sản phẩm ở mức 9,99 USD thay vì 10,00 USD. Khi bạn thấy số “9” đầu tiên, tâm trí bạn khó mà buông bỏ.
Chính thiên kiến neo là một trong những nguyên nhân khiến tôi chọn tiền điện tử làm lĩnh vực toàn thời gian từ năm 2018. Lúc đó, phần lớn mọi người cho rằng tiền điện tử chỉ là trò đùa. Họ tiếp xúc lần đầu qua vụ Silk Road năm 2013 hoặc sự sụp đổ của Mt. Gox năm 2014, và đã chứng kiến tiền điện tử trải qua nhiều giai đoạn biến động mạnh. Tôi may mắn được một số người đáng tin cậy khuyên hãy nghiêm túc với tiền điện tử, và khi tôi tìm hiểu sâu—nhìn nhận tiền điện tử đúng bản chất, không theo định kiến—tôi thật sự bất ngờ. Công nghệ vượt trội hơn và cơ hội lớn hơn nhiều so với đa số nhận thức. Phần đông vẫn bị neo vào năm 2014.
Hiện tại, tôi như được sống lại khoảnh khắc đó.
Thế giới đang lên tiếng
Ở khắp nơi, Wall Street đều khẳng định tài chính đang chuyển sang onchain. Không phải một phần nhỏ, mà là toàn bộ.
Tháng 7 vừa qua, Chủ tịch SEC Paul Atkins đã khởi động “Project Crypto”, sáng kiến toàn ủy ban nhằm hiện đại hóa quy định chứng khoán để thị trường tài chính Mỹ có thể, như ông nói, “chuyển sang onchain”. Và thực tế là tài chính đã chuyển sang onchain:
- Tháng 10, CEO BlackRock Larry Fink tuyên bố chúng ta đang ở “giai đoạn bắt đầu của việc token hóa tất cả tài sản”. Hai tuần trước, BlackRock ra mắt quỹ Treasury token hóa mang tên BUIDL—hiện đã có hơn 2 tỷ USD tài sản—trên Uniswap, sàn giao dịch phi tập trung lớn nhất. BlackRock cũng đầu tư vào token gốc của Uniswap (UNI).
- Apollo, công ty quản lý tín dụng 700 tỷ USD, đã token hóa Quỹ Tín dụng Đa dạng thông qua hợp tác với Securitize và triển khai trên sáu blockchain khác nhau. Quỹ này đã thu hút hơn 100 triệu USD từ tháng 1 năm 2025. Apollo vừa công bố kế hoạch mua 9% Morpho, một trong những giao thức cho vay phi tập trung hàng đầu thế giới.
- JPMorgan, Bank of America, Citigroup và Wells Fargo đang thảo luận ra mắt stablecoin chung.
JPMorgan đã ra mắt token tiền gửi trên mạng Base của Coinbase. Fidelity đang tuyển dụng quản lý vaults DeFi. Và còn nhiều động thái khác.
Các con số đều rất lớn: ETF nắm giữ 30 nghìn tỷ USD, cổ phiếu là 110 nghìn tỷ USD, trái phiếu là 145 nghìn tỷ USD. Trong khi đó, toàn bộ thị trường token hóa hiện nay chỉ đạt 20 tỷ USD. Nếu Larry Fink đúng khi nói “mọi cổ phiếu, mọi trái phiếu … sẽ được token hóa”, thì thị trường có thể tăng trưởng gấp 10.000 lần mà vẫn chưa hết dư địa.
Sự lệch pha
Nhà đầu tư truyền thống vẫn chưa nhận ra điều này.
Lý do là thiên kiến neo. Họ nhìn vào tiền điện tử và vẫn thấy hình ảnh một thanh niên trượt ván, xăm mình. Họ không nhận ra anh ta đã cạo đầu, mặc vest và đang xây dựng hạ tầng cho thế hệ thị trường vốn mới.
Điều đáng chú ý là, nhà đầu tư tiền điện tử cũng không nghe thấy. Họ mắc hội chứng “cậu bé chăn cừu kêu sói”. Đã nghe lời hứa tổ chức sẽ đầu tư vào tiền điện tử quá lâu nên không còn để tâm.
Dữ liệu đã rõ. Hãy xem biểu đồ tăng trưởng tài sản thực token hóa. Độ dốc còn cao hơn Everest.
Giá trị tài sản thực token hóa (RWAs)
Nguồn: Bitwise Asset Management, dữ liệu từ RWA.xyz. Từ ngày 1 tháng 1 năm 2020 đến ngày 31 tháng 12 năm 2025.
Lưu ý: Các nhà phát hành stablecoin như Circle và Tether được loại trừ có chủ ý.
Nắm bắt cơ hội
Điều khó nhất của nhận thức này là khó xác định cách tận dụng lợi nhuận. Bởi hiện tại vẫn còn nhiều câu hỏi lớn trong lĩnh vực tiền điện tử chưa được giải đáp. Ví dụ:
- Liệu giá trị từ token hóa sẽ tích lũy vào các giao thức Layer 1 công khai như Ethereum và Solana, hay không gian block L1 đang bị thương mại hóa?
- Nếu giá trị tích lũy vào mạng L1, liệu các blockchain bán riêng tư như Canton Network và Tempo có vượt qua các chain công khai không?
- Token DeFi có tăng mạnh khi các công ty như BlackRock và Apollo tham gia DeFi, hay các thách thức tokenomics của DeFi quá lớn để vượt qua?
- Nếu giá trị tích lũy vào các công ty xây dựng trong lĩnh vực này, không phải vào blockchain, ai sẽ hưởng lợi nhiều hơn: các ông lớn như BlackRock và JPMorgan, hay các công ty gốc tiền điện tử?
Tôi có quan điểm về các câu hỏi này—và sẽ viết về chúng thời gian tới. Nhưng câu trả lời thực tế là: Chưa ai biết. Điều tôi chắc chắn là có một khoảng cách lớn giữa nhận thức và thực tế trong lĩnh vực tiền điện tử. Khoảng cách đó tạo ra cơ hội lớn—không phải chọn người thắng cuộc sớm mà là mở rộng tiếp xúc với lĩnh vực này khi thị trường vẫn định giá sai sự chuyển dịch cấu trúc.
Cơ hội alpha lớn nhất xuất hiện khi câu chuyện đồng thuận đã lỗi thời còn thực tế đã thay đổi, nhưng nhà đầu tư vẫn bị neo vào câu chuyện cũ. Đó là trạng thái của tiền điện tử hiện nay. Nếu nhìn nhận đúng bản chất, cơ hội rất lớn.
Rủi ro và thông tin quan trọng
Không tư vấn đầu tư; rủi ro thua lỗ: Trước khi quyết định đầu tư, mỗi nhà đầu tư cần tự kiểm tra và nghiên cứu độc lập, bao gồm đánh giá lợi ích và rủi ro của khoản đầu tư, và phải dựa vào đó để quyết định đầu tư—bao gồm xác định liệu khoản đầu tư có phù hợp hay không.
Tài sản tiền điện tử là đại diện kỹ thuật số cho giá trị, đóng vai trò phương tiện trao đổi, đơn vị tính toán hoặc lưu trữ giá trị, nhưng không có địa vị tiền pháp định. Tài sản tiền điện tử đôi khi được trao đổi lấy đô la Mỹ hoặc các loại tiền khác, nhưng hiện tại không được bất kỳ chính phủ hay ngân hàng trung ương nào bảo đảm hoặc hỗ trợ. Giá trị của chúng hoàn toàn phụ thuộc cung cầu thị trường, và biến động mạnh hơn các loại tiền tệ, cổ phiếu hoặc trái phiếu truyền thống.
Giao dịch tài sản tiền điện tử đi kèm rủi ro lớn, gồm biến động giá mạnh hoặc sụp đổ nhanh, thao túng thị trường, rủi ro an ninh mạng và rủi ro mất vốn hoặc toàn bộ khoản đầu tư. Ngoài ra, thị trường và sàn giao dịch tài sản tiền điện tử không được quản lý với các biện pháp kiểm soát hoặc bảo vệ khách hàng như đầu tư cổ phiếu, quyền chọn, hợp đồng tương lai hoặc ngoại hối.
Giao dịch tài sản tiền điện tử đòi hỏi kiến thức về thị trường. Khi cố gắng kiếm lợi nhuận từ giao dịch tài sản tiền điện tử, bạn phải cạnh tranh với các nhà giao dịch toàn cầu. Bạn nên có kiến thức và kinh nghiệm phù hợp trước khi giao dịch với quy mô lớn. Giao dịch tài sản tiền điện tử có thể dẫn đến thua lỗ tài chính lớn và ngay lập tức. Trong một số điều kiện thị trường, bạn có thể gặp khó khăn hoặc không thể thanh lý vị thế nhanh với giá hợp lý.
Quan điểm trình bày phản ánh đánh giá về môi trường thị trường tại một thời điểm nhất định, không nhằm dự báo tương lai hoặc đảm bảo kết quả, và có thể tiếp tục được thảo luận, hoàn thiện và chỉnh sửa. Thông tin này không nhằm cung cấp, và không nên dựa vào, tư vấn kế toán, pháp lý, thuế hoặc khuyến nghị đầu tư. Bạn nên tham khảo ý kiến kế toán, pháp lý, thuế hoặc các cố vấn khác về các vấn đề đề cập tại đây.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm:
- Bài viết này được đăng lại từ Bitwise. Bản quyền thuộc về tác giả gốc [Matt Hougan]. Nếu có phản đối việc đăng lại, vui lòng liên hệ Đội ngũ Gate Learn, và họ sẽ xử lý nhanh chóng.
- Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Quan điểm và ý kiến trong bài viết này hoàn toàn là của tác giả và không cấu thành tư vấn đầu tư.
- Bản dịch sang các ngôn ngữ khác được thực hiện bởi Đội ngũ Gate Learn. Trừ khi có ghi chú, việc sao chép, phân phối hoặc đạo văn các bản dịch đều bị cấm.
