Trong hai ngày liên tiếp, hai startup AI hàng đầu là Zhipu và MiniMax đều đã chính thức phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông. Khác với những đợt niêm yết sôi động từng đánh dấu thời kỳ bùng nổ internet di động, các IPO trong lĩnh vực mô hình lớn không phải là phần thưởng cho người chiến thắng mà là phát pháo mở màn cho vòng cạnh tranh tiếp theo.
Việc Zhipu và MiniMax lần lượt niêm yết trên thị trường thứ cấp mở đường cho các đợt phát hành riêng lẻ quy mô lớn hơn. Đây là lĩnh vực mà tiềm năng thương mại hóa còn chưa rõ ràng, song đầu tư R&D liên tục là điều tất yếu. Với các doanh nghiệp này, giá trị cốt lõi của IPO nằm ở khả năng tiếp cận nguồn lực lớn hơn và hiệu quả hơn.
Ngay trước ngày MiniMax lên sàn, chúng tôi đã phỏng vấn đội ngũ MiniMax cùng một số nhà đầu tư để tái hiện những góc nhìn đa chiều của thị trường về cơ hội cho các startup mô hình lớn trong ba năm qua, đồng thời làm nổi bật những đặc trưng của doanh nghiệp này.
Qua bảy vòng gọi vốn trước IPO, 30 tổ chức đã đầu tư tổng cộng 1,5 tỷ USD vào MiniMax. Alibaba là nhà đầu tư lớn nhất; Hillhouse dẫn dắt vòng đầu tiên và hiện là cổ đông tài chính bên ngoài lớn thứ hai chỉ sau Alibaba; MingShi là đơn vị tham gia nhiều vòng nhất.
Sáng ngày 09 tháng 01, trước khi đến Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông dự lễ rung chuông, nhà sáng lập MiniMax Yan Junjie đã chia sẻ với LatePost:
Chúng tôi hy vọng sẽ có cơ hội đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển của trí tuệ nhân tạo trong toàn ngành. Chúng tôi đã lựa chọn con đường khởi nghiệp AI từ gốc rễ. Dù phía trước còn nhiều thử thách, nếu hành trình của chúng tôi có thể truyền cảm hứng cho hệ sinh thái đổi mới AI rộng lớn hơn, chúng tôi sẽ vô cùng vinh dự.
Đến cuối phiên sáng, giá cổ phiếu MiniMax đã tăng hơn 78%, từ 165 HKD lên 294 HKD, đưa vốn hóa thị trường lên 89,8 tỷ HKD.
Ra Mắt Đón Đầu Xu Hướng
Hillhouse: Nhà Đầu Tư Đầu Tiên, Cổ Đông Tài Chính Bên Ngoài Lớn Nhất
MiniMax được thành lập đầu năm 2022, ngay trước làn sóng ChatGPT, với Hillhouse là nhà đầu tư đầu tiên.
Trong giai đoạn lên kế hoạch tại văn phòng Bắc Kinh của MiniMax, đối tác Hillhouse là Lý Lượng đã dành ba tiếng đồng hồ trao đổi với Yan Junjie và Yun Yeyi, sau đó đưa ra bản điều khoản đầu tư với định giá để trống—mời họ tự đề xuất mức định giá và số tiền mong muốn. Yan Junjie đề xuất: 30 triệu USD cho mức định giá 200 triệu USD.
Trước khi sáng lập MiniMax, Yan Junjie và Yun Yeyi là đồng nghiệp tại SenseTime. Yan, sinh năm 1989 tại Hà Nam, nhận bằng tiến sĩ tại Viện Tự động hóa thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc. Trong bảy năm tại SenseTime, ông từ nhà nghiên cứu trở thành phó chủ tịch trẻ nhất, giữ vai trò viện trưởng điều hành, phụ trách thành phố thông minh và mảng game. Yun tốt nghiệp Johns Hopkins, từng phụ trách chiến lược tại văn phòng CEO SenseTime.
Nhà đầu tư Hillhouse đầu tiên tiếp xúc với MiniMax, Xue Zizhao, chia sẻ với LatePost rằng chỉ vài ngày trước khi gặp Lý Lượng, Yan Junjie đã trình bày một “bài giảng công nghệ” kéo dài 9 tiếng cho đội Hillhouse—bao gồm các định luật mở rộng Transformer, tiến trình GPT-3, học tăng cường của DeepMind, mô hình khuếch tán tạo ảnh và cách CLIP kết nối hình ảnh với ngôn ngữ. “Ít ai có thể liên kết tất cả công nghệ này vào thời điểm đó. Cá nhân tôi từng nghi ngờ, nhưng nhìn lại, IO (Yan Junjie) đều đúng.”
Ngay từ những ngày đầu, đội ngũ MiniMax đã phân tích các xu hướng công nghệ và cơ hội thị trường trên bảng trắng.
Chiến lược của MiniMax là phát triển đồng thời mô hình văn bản, giọng nói và hình ảnh, tận dụng công nghệ mô hình lớn và đa phương thức để tạo ra ứng dụng AI cho người dùng phổ thông. Tầm nhìn—Trí tuệ cho mọi người—được xác lập ngay từ khi thành lập công ty.
Hillhouse coi đây là một bài toán kỹ thuật hệ thống; đội ngũ cần có chuyên môn về thuật toán, phần cứng, dữ liệu, kỹ thuật và ứng dụng. Yan từng dẫn dắt đội ngũ hơn 1.000 người tại SenseTime, dày dạn kinh nghiệm về thuật toán, kỹ thuật, tổ chức và thương mại hóa AI.
Chỉ trong chưa đầy hai tuần, Hillhouse hoàn tất bản điều khoản và phê duyệt đầu tư, dẫn dắt vòng thiên thần của MiniMax. Sequoia tiếp cận MiniMax một tuần sau nhưng lỡ mất vòng này. Một năm rưỡi sau, tháng 07 năm 2023, Sequoia trở thành cổ đông của MiniMax trong vòng gọi vốn thứ tư trị giá 1,55 tỷ USD trước đầu tư.
Tháng 11 năm 2022, Trương Lỗi tổ chức chuyến đi Trung Đông cho nhóm doanh nhân chọn lọc, gồm nhà sáng lập BYD Vương Truyền Phúc, nhà sáng lập Horizon Robotics Vu Khải và Yan Junjie—lúc đó còn ít người biết đến—vừa khởi nghiệp.
Tại phòng chờ VIP World Cup Qatar, Yan đã giới thiệu về AGI (Trí tuệ Nhân tạo Tổng quát) với các đối tác Trung Đông bằng tiếng Anh chưa thành thạo. Chỉ hai tuần sau, thuật ngữ này—vốn còn rất hẹp—đã lan rộng toàn cầu nhờ sự ra mắt của ChatGPT.
Nhà đầu tư Hillhouse Xue Zizhao, người đầu tiên tiếp xúc với MiniMax, chính thức gia nhập công ty năm 2023: “Tôi đầu tư cả bản thân vào đó.”
Hillhouse tiếp tục đồng hành qua các vòng sau. Trước IPO, Hillhouse nắm 7,14% cổ phần MiniMax, chỉ sau Alibaba, trở thành cổ đông tài chính bên ngoài lớn nhất.
Lưu Vĩ của miHoYo: “Siêu thông minh bị đánh giá quá cao, nghị lực lại bị đánh giá thấp”
Đầu năm 2021, nhà sáng lập miHoYo Thái Hạo Vũ tuyên bố: “Đến năm 2030, chúng tôi sẽ xây dựng thế giới ảo cho một tỷ người sinh sống.” Tầm nhìn ứng dụng ban đầu của MiniMax cũng tương đồng: sử dụng công nghệ đa phương thức để tạo nhân vật AI tương tác với người dùng phổ thông (ở đây “nhân vật AI” chỉ vai trò AI, không phải khái niệm AI Agent hiện nay). Các nhà sáng lập miHoYo, gồm Lưu Vĩ (“Đại Vĩ Ca”) và La Vũ Hạo (“La Gia”), đã quen biết đội ngũ MiniMax từ lâu, biết về kế hoạch khởi nghiệp của Yan Junjie cùng thời điểm với Hillhouse, nên đầu tư là điều tự nhiên.
miHoYo là hình mẫu nhà đầu tư lý tưởng với nhà sáng lập. Yun Yeyi chia sẻ với LatePost rằng họ hiếm khi can thiệp vào hoạt động công ty; các cuộc họp chủ yếu trao đổi về “triết lý sống”, dựa trên niềm tin vào đội ngũ.
Yan Junjie từng trải qua những thăng trầm của làn sóng AI trước. “Tôi từng chịu lỗ ròng một năm rưỡi, rồi chiến thắng liên tiếp khi làm đúng.” Trong buổi phỏng vấn gần đây với La Vĩnh Hạo, Yan kể lại những khó khăn khi làm nhận diện khuôn mặt tại SenseTime, và việc vượt qua áp lực lớn đã giúp ông thêm tự tin về mặt kỹ thuật.
Ông cũng chứng kiến ngành này vật lộn trong thời kỳ thị giác máy tính. Một nhà sáng lập thuộc “Tứ Đại Long AI” từng nhận xét: Yan đã trải qua gian khó của thời AI 1.0.
Năm ngoái, bàn về mô hình lớn, Lưu Vĩ chia sẻ: Trong số nhà sáng lập mô hình lớn, “siêu thông minh” luôn bị đánh giá quá cao, còn nghị lực lại bị đánh giá thấp. Nhưng khởi nghiệp là một cuộc chạy marathon—nghị lực vô giá.
Yunqi, IDG Tham Gia Hoàn Tất Vòng Thiên Thần
Khi còn làm ở SenseTime, Yun Yeyi quen biết nhiều nhà đầu tư, trong đó có đối tác điều hành Yunqi Trần Vũ và đối tác IDG Niêu Khôi Quang, từng đầu tư nhiều vòng vào SenseTime.
Cả hai nhanh chóng tham gia vòng thiên thần của MiniMax. Trước đó, Trần Vũ từng bàn về xu hướng công nghệ với Yan và Yun. Sau khi Yan quyết định khởi nghiệp MiniMax, một bữa tối tại Thượng Hải khiến Trần Vũ lập tức cam kết: “Tôi muốn đặt cược vào con đường có thể phá vỡ công nghệ hiện hữu. Trước đây chỉ toàn mô hình nhỏ; Yan sớm nhìn ra giá trị của mô hình nền tảng lớn.”
Niêu Khôi Quang liên hệ với Yun ngay sau khi miHoYo và Hillhouse gửi bản điều khoản; ông gọi điện buổi sáng, bay đến Thượng Hải tối hôm đó, gặp Yan và đội ngũ cốt lõi rồi nhanh chóng hoàn tất đầu tư.
Vòng thiên thần của MiniMax huy động được 31 triệu USD với định giá 200 triệu USD, sát với kế hoạch ban đầu—30 triệu USD và định giá sau đầu tư 200 triệu USD. MiniMax từ chối nhận thêm tiền và định giá cao hơn.
MingShi: Cổ Đông Mới Duy Nhất Ở Vòng Hai, Nhà Đầu Tư Tham Gia Nhiều Vòng Nhất
Trước khi ChatGPT ra mắt, MiniMax đã hoàn thành hai vòng gọi vốn. MingShi Capital là cổ đông mới duy nhất ở vòng hai. Đối tác sáng lập MingShi Hoàng Minh Minh và đối tác Hạ Linh lần đầu gặp Yan ở sảnh khách sạn Bắc Kinh, khi Yan đang đọc bài báo trên iPad. Đến nay, ông vẫn cố dành một tiếng mỗi ngày để cập nhật nghiên cứu mới.
Buổi gặp đầu kéo dài hơn hai tiếng, Yan tập trung phân tích các thay đổi công nghệ. Hạ Linh lần đầu nghe về AGI từ Yan và tra cứu ngay tại chỗ. Ngày nay, nhiều người trong hoàn cảnh tương tự sẽ hỏi ChatGPT hoặc Doubao thay vì Baidu.
“Thực ra, lúc đó tôi chưa nhạy cảm với AGI, nhưng Yan giải thích rất nhanh rằng GPT là mô hình đầu-cuối, dựa trên dữ liệu.” MingShi từng đầu tư vào Li Auto bảy lần, và từ 2021, mô hình đầu-cuối đã thúc đẩy đột phá lớn trong lĩnh vực xe tự lái thông minh.
Yan cũng phân tích cách thay đổi công nghệ làm thay đổi logic kinh doanh: các công ty AI trước đây khó phát triển vì mô hình chưa đủ tổng quát, mỗi kịch bản lại phải huấn luyện lại. Mô hình lớn cho phép “Một mô hình cho mọi thứ”—phục vụ đa kịch bản, đa nhiệm vụ—giúp thương mại hóa AI thoát khỏi phát triển tùy chỉnh to-B, to-G.
Đầu năm 2022, Hạ Linh gặp Yan thêm hai lần. Trước đó không lâu, tại tổng kết cuối năm của MingShi, Hạ trình bày dự báo xu hướng AI 5 năm, chia sẻ với Yan rằng công nghệ đa phương thức có thể thay đổi Adobe, bàn về Agency và robot thông minh hơn. Yan đặt đũa xuống và chia sẻ hướng ứng dụng cụ thể của MiniMax.
Cuộc gặp tiếp theo diễn ra ngày 14 tháng 02. Hạ Linh muốn xác nhận: MiniMax ưu tiên to-C hay to-B? “To-C,” Yan trả lời, cam kết không đi theo lối mòn to-B. Điều này trùng khớp quan điểm với Hạ. Buổi trao đổi quá say mê khiến họ gần như không ăn gì, Hạ còn gói mực hoa mang về cho gia đình thay vì hoa lễ.
Giống Hillhouse, MingShi đánh giá cao kinh nghiệm toàn diện của Yan về thuật toán, kỹ thuật và kinh doanh. Điều này được kiểm chứng năm đó: cuối 2022, MiniMax đã huấn luyện xong nhiều mô hình văn bản, bắt đầu tìm kiếm GPU trên toàn quốc. Khi các công ty xe tự lái giải thể, nhiều GPU dư thừa, MiniMax thuê được sức mạnh tính toán với giá bằng nửa nhờ làn sóng mô hình lớn.
Nhà sáng lập MingShi Hoàng Minh Minh mô tả quyết tâm của Yan: “Khi đó ChatGPT chưa ra mắt, OpenAI còn chưa mặn mà, nhưng Yan—đã lên đến quản lý cấp cao của SenseTime—vẫn quyết định nhảy ra khởi nghiệp.” MingShi là một trong những nhà đầu tư tham gia nhiều vòng nhất của MiniMax, góp mặt ở sáu trên tám vòng, bao gồm cornerstone IPO và bảy vòng trước IPO.
ChatGPT Làm Thay Đổi Cục Diện
Bùng Nổ Đầu Tư Giữa Sự Đồng Thuận Nhanh Chóng
Tháng 10 năm 2022, MiniMax ra mắt sản phẩm đầu tiên—Glow, nhanh chóng thu hút hơn một triệu người dùng anime chỉ trong hai tháng với quảng bá tối thiểu. Với một startup chưa hoạt động tròn một năm và đang thử nghiệm AI to-C, đây là khởi đầu ấn tượng. Nhưng sự ra mắt ChatGPT vào tháng 11 đã tạo ra cơn sóng thần, khiến Glow chỉ còn là một làn sóng nhỏ.
Dưới làn sóng đồng thuận nhanh chóng, MiniMax hưởng lợi trực tiếp, mở vòng gọi vốn thứ ba đầu năm 2023, huy động 260 triệu USD—gấp hơn ba lần hai vòng trước cộng lại, nâng định giá sau đầu tư lên 1,157 tỷ USD. Các nhà đầu tư chiến lược như Tencent, Xiaomi, Xiaohongshu cùng tham gia, bên cạnh cổ đông mới Shunwei, Oasis, và toàn bộ các nhà đầu tư cũ tiếp tục đồng hành.
Đồng thời, MiniMax không còn là lựa chọn hiếm hoi trên thị trường. “Trăm hoa đua nở”, mỗi startup đều có thế mạnh riêng: Vương Huy Văn đầu tư 50 triệu USD tự thân sáng lập Guangnian Beyond; Vương Hiểu Xuyên—cha đẻ Sogou Input—thành lập Baichuan Intelligence; Lý Khai Phục sáng lập Zero One Universe. Các công ty mới như Zhipu, Moonshadow của Dương Chí Lâm—tác giả XLNet và Transformer-XL—nhanh chóng gọi vốn thành công, một số nhà đầu tư rót vốn vào nhiều công ty, như Alibaba, Tencent, Shunwei.
Chiến lược của MiniMax là giữ quyền kiểm soát cao hơn, tránh pha loãng quá nhanh. Tencent muốn đầu tư nhiều hơn ở vòng ba, nhưng cuối cùng MiniMax chỉ nhận 50 triệu USD từ Tencent.
ByteDance Rút Lui, Sequoia Gia Nhập
Tháng 05 năm 2023, Vương Huy Văn rời Guangnian Beyond vì lý do sức khỏe. Một ông lớn khác trên bản đồ mô hình lớn Trung Quốc—ByteDance—cũng đưa ra quyết định.
ByteDance đã thành lập đội ngũ mô hình lớn, cân nhắc đầu tư bên ngoài theo cách Google đầu tư vào Anthropic, Tencent/Alibaba vừa tự R&D vừa đầu tư. Đến tháng 06 năm 2023, ByteDance gửi ý định đầu tư tới hai công ty mô hình lớn: MiniMax và StepStar mới thành lập.
Tuy nhiên, sau cuộc họp quản lý cấp cao giữa năm, ByteDance quyết định không đầu tư bên ngoài vào các công ty mô hình lớn. Quan điểm của Trương Nhất Minh: Tại sao không tự làm mô hình lớn? Chúng ta nên tự làm, và làm tốt.
Trong khi đó, Sequoia China dẫn đầu vòng A+ của MiniMax, bởi quyền Super Pro-rata ba vòng của Hillhouse đã hết hiệu lực.
Ở vòng này, MiniMax huy động được 50 triệu USD, định giá sau đầu tư 1,6 tỷ USD. Sequoia tiếp tục đầu tư các vòng sau, đây là khoản đầu tư lớn nhất của họ vào lĩnh vực mô hình lớn đến nay. Trước IPO, Sequoia China nắm 3,81% cổ phần MiniMax, là nhà đầu tư tài chính lớn thứ ba. Sequoia cũng đầu tư vào Guangnian Beyond, Moonshadow và StepStar.
Theo LatePost, Sequoia và Hillhouse đã thương lượng tỷ lệ cổ phần đến tận ba chữ số thập phân ở vòng này.
Đầu Tư Lớn Của Alibaba: Mùa Xuân Thay Đổi Nhiều Số Phận
Trong làn sóng AI trước, Alibaba vừa là người nâng đỡ quan trọng vừa là đối thủ kín đáo của các startup, phản ánh đúng động thái hiện tại giữa các ông lớn công nghệ và doanh nghiệp AI.
Alibaba từng có mặt trong hội đồng quản trị cả SenseTime và Megvii. Năm 2017, hai công ty này cùng muốn mua Uniview—doanh nghiệp phần cứng lâu đời trong lĩnh vực an ninh Trung Quốc—bằng cách thâu tóm công ty mẹ Qianfang Technology. Cuối cùng, Alibaba chi 3,7 tỷ nhân dân tệ mua Qianfang, đưa Uniview về dưới trướng để hỗ trợ Alibaba Cloud mở rộng chính phủ và doanh nghiệp.
Theo thời gian, Alibaba Cloud chuyển hướng khỏi mảng chính phủ, doanh nghiệp với triển khai riêng. Sau làn sóng mô hình lớn, nhân sự thứ sáu của Alibaba là Ngô Dũng Minh trở lại năm 2023 làm CEO tập đoàn kiêm CEO mảng cloud, khởi động chiến lược Alibaba Cloud mới: Lấy AI làm trung tâm, ưu tiên public cloud.
Alibaba bắt đầu đầu tư rộng rãi vào các công ty mô hình lớn—đối tượng khách hàng lớn của dịch vụ AI điện toán đám mây. Nửa cuối năm 2023, Alibaba đầu tư vào Zhipu, Baichuan Intelligence và Zero One Universe.
Cuối năm 2023, Alibaba bắt đầu tiếp cận cả MiniMax và Moonshadow.
Đây là vòng gọi vốn then chốt với Moonshadow. Ban đầu, Moonshadow tìm kiếm đầu tư từ Xiaohongshu và các bên khác với định giá 900 triệu USD trước đầu tư, nhưng trước Tết, Alibaba xuất hiện, nâng định giá lên 1,5 tỷ USD và đầu tư gần 800 triệu USD.
Các công ty giai đoạn đầu thường rất thận trọng với khoản đầu tư lớn như vậy do tỷ lệ pha loãng cổ phần cao. Nhưng ảnh hưởng của Alibaba là tức thì: khoản đầu tư 800 triệu USD lập tức trở thành tiêu điểm ngành AI. Cùng với sản phẩm Kimi ra mắt và tăng trưởng đầu 2024, Moonshadow đạt đỉnh chú ý.
Ban đầu, Alibaba muốn sở hữu 30%–40% cổ phần MiniMax, nhưng cuối cùng đầu tư 400 triệu USD. Đây là vòng gọi vốn thứ năm của MiniMax, hoàn tất tháng 03 năm 2024, tổng số vốn huy động 654 triệu USD, định giá sau đầu tư 2,55 tỷ USD. Nhà đầu tư mới gồm Matrix Partners China và China Life.
Trước IPO, Alibaba nắm hơn 13% cổ phần MiniMax, là cổ đông bên ngoài lớn nhất.
Văn Phòng Gia Đình Bảo Hiểm và Sản Xuất: Nhiều Tổ Chức Hỗ Trợ Mô Hình Lớn
Sau khoản đầu tư lớn của Alibaba đầu năm 2024, hoạt động gọi vốn mô hình nền tảng chững lại mạnh qua 2024–2025. Các ông lớn như ByteDance, Alibaba tăng tốc đầu tư toàn diện vào mô hình AI và sản phẩm, với nguồn lực và lưu lượng vượt xa startup. DeepSeek—chỉ tập trung R&D mô hình, chưa thương mại hóa—là điển hình cực đoan, đơn giản, thuần túy—đẩy các startup gọi vốn thông thường ra ngoài tâm điểm. Chỉ còn số ít doanh nghiệp có thể gọi vốn, và chỉ nhà đầu tư chọn lọc mới có thể rót nhiều vốn.
Bên cạnh quỹ đầu tư mạo hiểm, nhiều loại hình nhà đầu tư mới đã trở thành cổ đông MiniMax, như nhà đầu tư bảo hiểm đầu tiên của Trung Quốc—China Life Investment; PCCW của Lý Trạch; Borui Capital do đồng sáng lập, phó chủ tịch CATL Lý Bình sáng lập. Những nhà đầu tư này mang lại góc nhìn mới cho lĩnh vực mô hình lớn.
China Life: Đội Ngũ Gây Dựng Niềm Tin
“Trẻ trung, quyết đoán, luôn mỉm cười, nói chuyện điềm đạm.” Đó là ấn tượng đầu tiên của Cố Dã Trì về Yan Junjie. Ông Cố phụ trách đầu tư cổ phần tại China Life Investment Insurance Asset Management, có 10 năm làm quản lý giám sát và 10 năm đầu tư cổ phần.
Là nhà bảo hiểm, China Life không thể mắc sai lầm—tránh rủi ro còn quan trọng hơn lợi nhuận vượt trội. Sau khi gặp gần như mọi nhà sáng lập mô hình lớn hàng đầu, ông Cố và đội đầu tư China Life chọn MiniMax, đầu tư hai vòng đầu và cuối năm 2024.
Cố gặp Yan hai tháng một lần. Ông nhận xét Yan là “thành thật, có tầm nhìn, đam mê công nghệ và nhất quán.” “Năm 2023, Junjie bắt đầu nói về MoE (Mixture of Experts), rồi huấn luyện mô hình MoE, nay đã thành kiến trúc chủ đạo của ngành. Hơn một năm trước, anh ấy nói công ty mô hình lớn phải dựa vào công nghệ, không chạy mua lưu lượng, và họ đã làm vậy. Giờ đây, đó là câu chuyện chủ đạo của ngành.”
“Điều đó tạo niềm tin cho chúng tôi,” ông Cố nói.
Borui Capital: Tìm Kiếm Nhà Khoa Học Có Thể Trở Thành Doanh Nhân
“Nếu không nhờ MiniMax, có lẽ chúng tôi sẽ không đầu tư vào mô hình lớn,” đối tác điều hành Borui Capital Vương Lập Dân chia sẻ với LatePost.
Borui Capital là quỹ đầu tư mạo hiểm do phó chủ tịch CATL Lý Bình sáng lập, ông là đồng sáng lập CATL năm 2010 và hiện là phó chủ tịch.
Sau ChatGPT, Borui—trước đây tập trung sản xuất tiên tiến, công nghệ cứng—bắt đầu nghiên cứu làn sóng AI tạo sinh do mô hình ngôn ngữ lớn dẫn dắt, nhưng không vội đầu tư.
Tháng 11 năm 2023, Lý Bình cùng đội ngũ Borui gặp Yan tại Thượng Hải ba tiếng, dẫn đến ý định đầu tư ban đầu. Sau đó Borui tham gia vòng gọi vốn thứ tư của MiniMax đầu năm 2024—là khoản đầu tư đầu tiên vào phần mềm và CNTT.
Sự chú trọng kiểm soát chi phí của Yan, kế hoạch sớm cho tài nguyên tính toán, cùng việc thử nghiệm ứng dụng và thương mại hóa R&D từ sớm khiến Borui thấy quen thuộc. Những năm đầu của CATL với pin xe hơi cũng theo quy trình tương tự: dùng mảng xe buýt, xe thương mại để tạo vòng lặp thương mại đầu tiên, rồi lấy doanh thu đó đầu tư R&D, cải thiện hiệu suất pin, giảm mạnh chi phí.
“Yan rất tỉnh táo về thực trạng startup mô hình lớn hiện nay, nhất là ở Trung Quốc. Không có tiền đốt vô hạn, cũng không có cụm máy tính tối tân nhất. Các công ty mô hình lớn Trung Quốc phải tự tìm đường, phát triển mô hình nền tảng dưới giới hạn chi phí và tài nguyên tính toán.”
“Những gì chúng tôi học được từ Robin (Tăng Vũ Quân) là nhà khoa học giỏi nhất cũng cần nhạy bén kinh doanh nhất để xây dựng doanh nghiệp xuất sắc,” ông Vương nói.
“Ở Lại Trong Sóng”
Ba năm qua, sự đồng thuận hình thành cực nhanh và cũng bị đảo lộn cực nhanh: 2023 là năm đuổi theo người dẫn đầu, mọi ánh mắt dồn vào GPT-4; 2024 mở đầu bằng cú đặt cược lớn của Alibaba và kết thúc bằng cú bứt phá muộn của Doubao; 2025, DeepSeek mã nguồn mở mô hình suy luận đẳng cấp thế giới với chi phí siêu thấp, định giá các startup hàng đầu toàn cầu lên tới hàng trăm tỷ USD—khiến câu hỏi “ai sẽ là OpenAI của Trung Quốc” trở nên không còn ý nghĩa.
Chiến lược sinh tồn của MiniMax không phải tối đa hóa một ưu thế duy nhất, mà là liên tục điều chỉnh, hướng tới mục tiêu để AI phục vụ người dùng phổ thông.
Công ty phát triển mô hình ngôn ngữ lớn song song với tạo sinh đa phương thức, vì Yan tin rằng AI cho người dùng phổ thông phải thông minh và hỗ trợ tương tác đa phương thức—hình ảnh, giọng nói. Họ vừa xây dựng mô hình, vừa phát triển ứng dụng; Yan từng nói: “Không có ứng dụng sản phẩm, thì tiến bộ kỹ thuật cũng không thực sự thuộc về bạn.” MiniMax phục vụ cả thị trường trong và ngoài nước.
Các ứng dụng AI đồng hành như Xingye/Talkie, tạo nội dung video và giọng nói với Hailuo AI, MiniMax Voice, cùng mảng API nền tảng mở, mỗi mảng đóng góp khoảng 30% doanh thu MiniMax—tỷ lệ cân bằng 1:1:1.
Ở các mảng kỹ thuật do Yan trực tiếp phụ trách, ông sẵn sàng chấp nhận rủi ro. Nửa cuối 2023, MiniMax dồn gần như toàn bộ nguồn lực R&D vào xây dựng mô hình MoE, hai lần thất bại; năm 2024, tiếp tục dành 80% nguồn lực cho mô hình mới dùng kiến trúc linear attention, trở thành M1 ra mắt đầu 2025. Ông luôn đặt cược vào hướng kỹ thuật triển vọng nhất thời điểm đó.
Khám phá thương mại hóa và tập trung phát triển kỹ thuật là hai mặt của một đồng xu với MiniMax. Đúng như tên gọi, giữa bất định lớn, họ tìm kiếm xác suất thành công nhỏ nhất với nguồn lực hạn chế.
Đầu năm 2025, Yan nói ông hy vọng luôn ở lại trong sóng: “Thứ nhất, giúp duy trì làn sóng; thứ hai, đảm bảo công ty luôn tiến về phía trước.”
Vậy nên, hãy ở lại trong sóng.
Thông báo:
- Bài viết này được đăng lại từ [LatePost], bản quyền thuộc về tác giả gốc [Cheng Manqi]. Nếu bạn có ý kiến về việc đăng lại này, vui lòng liên hệ đội ngũ Gate Learn, chúng tôi sẽ xử lý kịp thời theo quy trình.
- Miễn trừ trách nhiệm: Quan điểm trong bài viết này hoàn toàn thuộc về tác giả, không cấu thành lời khuyên đầu tư.
- Các phiên bản ngôn ngữ khác của bài viết này do đội ngũ Gate Learn dịch. Trừ khi Gate được ghi nhận, nghiêm cấm sao chép, phân phối hoặc đạo văn bản dịch này.
