Gần đây, ngày càng nhiều người bàn luận về thị trường dự đoán.
Mặc dù mức độ phổ biến của thị trường này đang tăng lên, nhưng vẫn tồn tại một số hạn chế.
Một trong những hạn chế lớn là thanh khoản thấp, yếu tố ảnh hưởng lớn đến hoạt động giao dịch.
Thanh khoản là gì
Tóm lại:
Ở các thị trường thanh khoản cao, bạn có thể mua hợp đồng với số tiền lớn mà giá không biến động đáng kể. Ví dụ:
Thị trường thanh khoản cao
Bạn có thể mua hợp đồng YES với giá 77¢ cho hơn 3.000 USD, và giá chỉ biến động rất nhỏ.
Hoặc đặt lệnh mua ở mức 75¢. Lệnh này có thể được khớp nhanh chóng nhờ nguồn thanh khoản dồi dào và lượng người giao dịch cao.
Ngược lại, ở các thị trường kém thanh khoản, ngay cả giao dịch nhỏ cũng có thể khiến giá thay đổi rõ rệt.
Ví dụ, thị trường mà tôi từng đề cập gần đây:
Khi viết bài đó, khối lượng giao dịch chỉ đạt 4.636 USD và xác suất là 34%.
Khối lượng tăng thêm 500 USD, khiến giá biến động mạnh và tỷ lệ tăng lên 55%.
Do đó, thanh khoản trên thị trường dự đoán thể hiện mức độ bạn có thể mua hoặc bán vị thế mà không làm biến động giá quá nhiều.
Cách hoạt động trước đây
Trước năm 2022, Polymarket sử dụng mô hình AMM.
AMM (Automated Market Maker) – thuật toán cho phép giao dịch không cần bên mua hoặc bán truyền thống.
Mô hình này dựa vào công thức, người dùng phổ thông có thể nạp tiền vào thị trường để nhận phí khi người khác giao dịch.
Tuy nhiên, khi thị trường được phân xử, một trong hai loại token sẽ mất giá trị, nhà cung cấp thanh khoản vẫn nắm giữ token đó.
Điều này thường gây ra thua lỗ mà phí giao dịch không thể bù đắp.
Kết quả là phần lớn người cung cấp thanh khoản qua mô hình AMM đều lỗ vốn.
Chi tiết xem tại bài viết sau:
Cách hoạt động hiện nay
Cuối năm 2022, Polymarket chuyển sang mô hình CLOB.
CLOB (Central Limit Order Book) – về cơ bản là hệ thống sổ lệnh giới hạn quen thuộc.
Ở đây, giá được xác định bởi các nhà giao dịch thay vì tự động.
Nhờ đó, thị trường CLOB sinh lời tốt hơn, cho phép nhà tạo lập thị trường hưởng lợi từ chênh lệch giá mua – bán.
Polymarket cũng thưởng cho người dùng cung cấp thanh khoản.
Cơ chế hoạt động:
Bạn đặt lệnh giới hạn mua hoặc bán hợp đồng tại các thị trường cần thanh khoản.
Ở góc trên bên phải, khi di chuột qua “Rewards”, bạn sẽ thấy:
- Các phần thưởng khả dụng
- Mức chênh lệch giá mua – bán tối đa (lệnh đủ điều kiện được đánh dấu xanh dương)
- Số lượng hợp đồng tối thiểu cần mua hoặc bán
Nếu lệnh của bạn đủ điều kiện nhận thưởng, biểu tượng đồng hồ sẽ có viền xanh dương.
Thông tin chi tiết về cơ chế thưởng thanh khoản được trình bày trong tài liệu chính thức:
https://docs.polymarket.com/polymarket-learn/trading/liquidity-rewards
Thanh khoản đầu tiên xuất phát từ đâu
Sau khi hiểu thanh khoản là gì và cách nó vận hành, vẫn còn một câu hỏi:
Thanh khoản đầu tiên xuất phát từ đâu?
Khi thị trường vừa hình thành, chưa ai sở hữu hợp đồng YES hoặc NO, cũng chưa có giá khởi điểm.
Lúc này, một người có thể đặt lệnh giới hạn, ví dụ:
“Tôi muốn mua hợp đồng YES giá 70¢”
Nếu một người khác đặt lệnh ngược lại, chẳng hạn:
“Tôi muốn mua hợp đồng NO giá 30¢”
Hai lệnh này khớp nhau, tạo nên mức giá đầu tiên trên thị trường.
Giá tiếp tục hình thành dựa trên trung bình giữa mức giá mà người ta sẵn sàng mua (bid) và bán (ask).
Bid – giá cao nhất một người sẵn sàng trả để mua hợp đồng.
Ask – giá thấp nhất một người sẵn sàng bán hợp đồng.
Khoảng cách giữa giá mua và giá bán gọi là chênh lệch giá mua – bán.
Nếu chênh lệch giá mua – bán nhỏ, từ 10¢ trở xuống, giao diện sẽ hiển thị giá trung bình, được tính bằng tổng giá mua và giá bán chia cho hai.
Nếu chênh lệch giá mua – bán lớn hơn 10¢, hệ thống sẽ hiển thị giá giao dịch gần nhất thay vì giá trung bình.
Thị trường thanh khoản cao nhất và thấp nhất
Một số nhóm thị trường thanh khoản cao nhất là thị trường chính trị – nhờ đợt bùng nổ đầu tiên của thị trường dự đoán vào kỳ bầu cử Mỹ.
Lúc đó, thị trường chính trị đạt mức thanh khoản kỷ lục, thu hút sự chú ý lớn của truyền thông.
Ngược lại, nhóm thị trường kém thanh khoản nhất mà tôi từng gặp là các thị trường đề cập.
Vẫn có ngoại lệ trong từng nhóm – tất cả tùy thuộc vào từng thị trường cụ thể, bất kể loại hình.
Bài viết này nhằm cung cấp thông tin khách quan cho độc giả.
Tuyên bố miễn trách nhiệm:
- Bài viết này được đăng lại từ [0xDoraaa]. Mọi bản quyền thuộc về tác giả gốc [0xDoraaa]. Nếu có ý kiến về việc đăng lại, vui lòng liên hệ đội ngũ Gate Learn để được xử lý.
- Quan điểm và nhận định trong bài viết này thuộc về tác giả, không mang tính khuyến nghị đầu tư.
- Bản dịch sang các ngôn ngữ khác do Gate Learn thực hiện. Trừ trường hợp được phép, nghiêm cấm sao chép, phân phối hoặc đạo văn bản dịch.
