Phân tích chuyên sâu về dự thảo luật cấu trúc thị trường crypto của Thượng viện Hoa Kỳ

Nguồn ảnh: https://www.pymnts.com/consumer-insights/2025/labor-economy-consumers-bend-dont-break-under-higher-costs/

Những năm gần đây, khi tài sản số ngày càng giữ vai trò trọng yếu trong lĩnh vực tài chính và công nghệ toàn cầu, việc thiếu định nghĩa pháp lý rõ ràng tiếp tục là vấn đề gây lo ngại cho thị trường. Tại Hoa Kỳ, cuộc tranh luận kéo dài giữa Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch (SEC) và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) về việc tài sản số là chứng khoán hay hàng hóa điển hình cho thực trạng này. Để tháo gỡ thế bế tắc, vào tháng 11 năm 2025, Chủ tịch Ủy ban Nông nghiệp Thượng viện John Boozman (R-AR) cùng Thượng nghị sĩ Cory Booker (D-NJ) đã đồng thời công bố “Dự thảo Luật về cấu trúc thị trường tài sản số của Thượng viện Hoa Kỳ”.

Bối cảnh và Công bố Dự thảo

Chủ tịch Ủy ban Nông nghiệp Thượng viện John Boozman (R-AR) cùng Thượng nghị sĩ Cory Booker (D-NJ) đồng công bố dự thảo này nhằm mở rộng thẩm quyền của CFTC đối với thị trường giao ngay hàng hóa số. Ủy ban Nông nghiệp có trách nhiệm giám sát CFTC nên trực tiếp tham gia xây dựng dự thảo. Song song đó, Ủy ban Ngân hàng Thượng viện cũng đang soạn thảo dự luật riêng về cấu trúc thị trường tài sản số, tập trung vào lĩnh vực do SEC quản lý. Hai ủy ban sẽ cần phối hợp và hợp nhất dự thảo trước khi trình Thượng viện biểu quyết. Khi công bố, tiến trình lập pháp vẫn còn nhiều bất định do nguy cơ chính phủ đóng cửa và các cuộc thương lượng ngân sách.

Những điểm chính: Cơ quan quản lý, Loại tài sản, Quy tắc áp dụng?

Dự thảo tập trung vào các vấn đề sau:

• Phân loại đa số tài sản phi tập trung, có thể chuyển nhượng thành hàng hóa số, do CFTC quản lý thị trường giao ngay.
• SEC vẫn giữ vai trò giám sát các chứng khoán số. Thẩm quyền quản lý sẽ được xác định dựa trên chức năng tài sản, phương thức phát hành và mô hình quản trị.
• Các sàn giao dịch, nhà môi giới, đơn vị lưu ký và thanh toán bù trừ bắt buộc phải đăng ký và tuân thủ quy định về bảo đảm tách bạch tài sản của khách hàng, minh bạch hóa thông tin và phòng ngừa xung đột lợi ích.
• Tự lưu trữ và các công nghệ đổi mới được bảo vệ nhất định. Tuy nhiên, các điều khoản liên quan đến DeFi được chú thích “chờ thương lượng”, phản ánh sự chưa thống nhất.
• Stablecoin được tách thành chủ đề riêng, một số vấn đề chưa đề cập trong dự thảo này và sẽ cần luật riêng điều chỉnh.

Tác động tiềm tàng đối với thị trường tài sản số

Dự thảo này có thể tạo ra ảnh hưởng sâu rộng lên toàn bộ thị trường tài sản số:

• Tính minh bạch pháp lý và thúc đẩy đổi mới: Trước đây, sự mập mờ về việc tài sản chịu sự điều chỉnh là chứng khoán hay hàng hóa đã đặt các dự án, sàn giao dịch và nhà đầu tư vào vùng xám pháp lý. Nếu được thông qua, dự thảo sẽ nâng cao tính minh bạch pháp lý, khuyến khích sự tham gia của các tổ chức lớn.
• Bước ngoặt phân loại tài sản: Nếu các đồng lớn như Bitcoin (BTC) và Ethereum (ETH) được công nhận là hàng hóa số, không phải chứng khoán, gánh nặng tuân thủ sẽ giảm và rào cản tham gia thị trường sẽ thấp hơn.
• Sàn giao dịch và lưu ký sẽ phải thích nghi. Các yêu cầu về đăng ký, công bố thông tin và bảo đảm tách bạch tài sản của khách hàng sẽ làm tăng chi phí tuân thủ nhưng đồng thời củng cố lòng tin thị trường.
• Tác động tới tâm lý thị trường: BTC hiện dao động quanh mức 102.000 USD. Việc hoàn thiện khung pháp lý có thể tạo tín hiệu tích cực, thu hút thêm vốn mới.
• Rủi ro vẫn còn: Dự thảo vẫn đang được thảo luận, nhiều nội dung quan trọng—đặc biệt liên quan đến DeFi—chưa đi đến thống nhất. Nếu bản cuối cùng siết đổi mới hoặc tăng mạnh áp lực quản lý, các bên tham gia thị trường sẽ phải điều chỉnh.

Lưu ý then chốt cho nhà đầu tư, sàn giao dịch và đội ngũ dự án

• Đội ngũ dự án cần đánh giá khả năng tài sản bị phân loại là hàng hóa số hay chứng khoán số, từ đó điều chỉnh cấu trúc phát hành, công bố và tuân thủ phù hợp.
• Các sàn giao dịch, nền tảng nên chủ động xây dựng kế hoạch đăng ký, bảo đảm tách bạch tài sản của khách hàng, hoàn thiện quản trị và bổ sung đội ngũ tuân thủ.
• Nhà đầu tư cần sát sao theo dõi tiến trình pháp lý cũng như lịch trình lập pháp. Dù định hướng đã rõ, thời điểm và phương án thực hiện vẫn chưa chắc chắn.
• Nhà đầu tư tổ chức có thể đẩy nhanh việc tham gia thị trường khi tính minh bạch pháp lý cao hơn, giảm rủi ro pháp lý và tăng thanh khoản.
• Lưu ý tới quy định stablecoin giai đoạn tiếp theo, bởi các vấn đề này sẽ được xây dựng luật riêng, có thể phát sinh yêu cầu tuân thủ hoặc cơ hội mới.

Triển vọng: Các bước tiếp theo của dự thảo và thị trường

Dù dự thảo đã được đề xuất, đây mới là bước khởi đầu. Các bước tiếp theo bao gồm:

• Ủy ban Nông nghiệp và Ủy ban Ngân hàng tiếp tục chỉnh sửa, thẩm tra các phiên bản dự thảo riêng.
• Hai bản dự thảo sẽ hợp nhất và trình Thượng viện biểu quyết. Ngành công nghiệp kỳ vọng dự luật sẽ được thông qua vào Quý I năm 2026.
• Sau khi ban hành, các cơ quan quản lý (CFTC/SEC) sẽ xây dựng quy định chi tiết, hệ thống đăng ký và yêu cầu công bố thông tin. Lộ trình từ dự thảo đến luật và triển khai toàn diện có thể kéo dài.
• Triển vọng thị trường: Khung pháp lý rõ ràng có thể củng cố niềm tin thị trường, song các thay đổi cấu trúc có thể gây biến động ngắn hạn, buộc các dự án và sàn giao dịch phải điều chỉnh định giá, vận hành.

Kết lại, dự thảo này đánh dấu bước ngoặt trong quản lý tài sản số tại Hoa Kỳ, chuyển sang chủ động xây dựng khung pháp lý. Những tháng tới sẽ chứng kiến thay đổi cấu trúc lớn với hệ sinh thái tài sản số. Nhà đầu tư, chuyên gia và các bên liên quan cần tiếp tục theo dõi diễn biến.