Ngày 15 tháng 1, nền tảng X của Elon Musk (trước đây là Twitter) đã khơi lại cuộc tranh luận trong cộng đồng Web3 và AI xã hội. Nikita Bier, Giám đốc sản phẩm của X kiêm cố vấn hệ sinh thái Solana, thông báo về thay đổi lớn trong chính sách API dành cho nhà phát triển: các ứng dụng khuyến khích người dùng đăng bài trên X—được gọi chung là “InfoFi”—sẽ bị cấm hoạt động. Nền tảng này cho biết: “Chúng tôi đã thu hồi quyền truy cập API của các ứng dụng này, vì vậy người dùng sẽ sớm thấy trải nghiệm trên X được cải thiện (khi các bot nhận ra việc đăng bài không còn sinh lời).”
Đây là động thái “cấm InfoFi”, lập tức đặt nhiều dự án Web3 hàng đầu vào thế khó chuyển đổi.
InfoFi là gì và vì sao nó trở thành vấn đề với X?
Trước khi phân tích chính sách mới, cần hiểu khái niệm cốt lõi của InfoFi (Information Finance). InfoFi là mô hình kết hợp “thông tin xã hội” với “động lực tài chính”, biến các yếu tố như mức độ quan tâm của thị trường đối với dự án, uy tín tài khoản Twitter, xác suất phê duyệt đề xuất, thậm chí hoạt động xây dựng câu chuyện thành tài sản tài chính có thể giao dịch và định giá. Các hình thức phổ biến gồm “Post-to-Earn”, khai thác nội dung và đăng bài nhận thưởng.
Người dùng tạo bài đăng cụ thể trên X, gắn thẻ dự án hoặc tương tác để nhận điểm hoặc phần thưởng bằng token. Đối với người theo dõi các tài khoản có sức ảnh hưởng, thông tin chọn lọc có thể là nguồn alpha hoặc tín hiệu sớm giá trị.
Tuy nhiên, theo quan điểm chính thức từ X, mô hình này không chỉ “thuê” lưu lượng truy cập nền tảng mà còn làm bùng phát lượng lớn thư rác do AI tạo ra (“AI Slop”) và bot trả lời, khiến trải nghiệm của người dùng phổ thông bị suy giảm nghiêm trọng.
Giải thích chính sách API mới của X
Nikita Bier nhận định cơ chế InfoFi đã dẫn đến làn sóng nội dung AI kém chất lượng và thư rác trả lời, làm giảm trải nghiệm người dùng trên X.
Nguồn: X
Các động thái và quy định mới trên X sẽ ảnh hưởng đến những hành vi sau:
Thu hồi quyền truy cập: Bất kỳ ứng dụng nào bị xác định là khuyến khích tương tác sẽ bị mất quyền truy cập API.
Lọc nội dung: Các tweet gắn thẻ dự án cụ thể được đăng hàng loạt sẽ bị giảm trọng số hiển thị theo thuật toán.
Bị ảnh hưởng nhiều nhất: Kaito và Cookie
Hai dự án nổi bật đang đối diện trực tiếp với thay đổi quy chế này:
1. Kaito ($KAITO)
Kaito là đơn vị tiên phong khái niệm InfoFi và dẫn đầu lĩnh vực, phụ thuộc lớn vào tín hiệu xã hội trên X để xây dựng mô hình tìm kiếm AI và phân tích cảm xúc.
Trước đây, đóng góp xã hội của người dùng (khai thác bài đăng) là nền tảng cốt lõi của hệ sinh thái Kaito. Việc cấm API khiến Kaito không thể thu thập hợp pháp “dữ liệu đóng góp” của người dùng trên quy mô lớn qua kênh chính thức, làm cơ chế thưởng token đứng trước nguy cơ tạm ngưng.
Sau khi chính sách mới được công bố, đội ngũ đã nhanh chóng thông báo: “Kaito sẽ từng bước ngừng triển khai YAPS và bảng xếp hạng dựa trên động lực, đồng thời ra mắt Kaito Studio. Kaito Studio sẽ hoạt động như nền tảng tiếp thị phân tầng truyền thống, nơi thương hiệu chọn hợp tác với nhà sáng tạo dựa trên tiêu chuẩn và phạm vi dự án rõ ràng. Nền tảng này sẽ mở rộng ra X, YouTube, TikTok và các kênh xã hội khác, từ tiền điện tử sang tài chính và AI. Token KAITO vẫn tiếp tục đóng vai trò trong Kaito Studio, chi tiết sẽ được công bố ở các giai đoạn tiếp theo.”
Sau tin này, KAITO giảm 21% trong 24 giờ và hiện giao dịch ở mức 0,53 USD.
2. Cookie DAO ($COOKIE)
Cookie.fun, do Cookie DAO vận hành bằng AI, là bảng điều khiển dữ liệu tức thời ban đầu dùng để theo dõi tin tức token liên quan AI. Sau đó, nền tảng này áp dụng InfoFi và ra mắt Cookie Snaps, tập trung phân tích dự án tiền điện tử, các KOL và thưởng cho nội dung Twitter chất lượng cao.
Chính sách mới của X cấm “trả lời được khuyến khích”, trực tiếp làm gián đoạn chiến lược phát triển agent AI của Cookie và tước đi trận địa cốt lõi trong ma trận tiếp thị AI. Ngày 16 tháng 1, đội ngũ thông báo: “Chúng tôi quyết định đóng cửa Snaps và toàn bộ hoạt động đang triển khai ngay lập tức.” “Chúng tôi sẽ chờ xác nhận và hướng dẫn thêm từ X để xác định liệu hoạt động sáng tạo như Snaps có thể tiếp tục dưới hình thức nào trong tương lai hay không.”
Thông báo cũng cho biết: “Trong sáu tháng qua, chúng tôi đã xây dựng Cookie Pro—sản phẩm tình báo thị trường thời gian thực cho ngành tiền điện tử, dự kiến ra mắt trong quý 1.”
Sau tin này, $COOKIE giảm 13% trong 24 giờ và hiện giao dịch ở mức 0,04 USD.
3. Những dự án InfoFi khác bị ảnh hưởng?
Bên cạnh các dự án kể trên, các đơn vị trong lĩnh vực InfoFi còn gồm:
Galxe: Dự án phân phối nhiệm vụ tiền điện tử với nền tảng phát triển cộng đồng Starboard.
bam.fun: Nền tảng phi tập trung giúp nhà sáng tạo kiếm tiền. Người dùng chọn chiến dịch thương hiệu và đăng nội dung theo quy định; nền tảng theo dõi hiệu suất và chi trả dựa trên hệ thống đánh giá Final Impact (lượt xem, chất lượng người theo dõi, mức độ tương tác thực).
Wallchain: Hệ sinh thái Web3 AttentionFi sử dụng X Score để đánh giá mức độ ảnh hưởng của người dùng. Quacks thưởng cho nội dung chất lượng và tương tác hiệu quả, đánh giá khả năng lan tỏa và chất lượng tương tác của người dùng trên các nền tảng xã hội.
MirraAI: Người tham gia nhận điểm NLP hoặc token khi đóng góp nội dung chất lượng cao.
XHunt: Nền tảng InfoFi vận hành bằng AI, nơi người dùng nhận điểm và token khi đăng đánh giá về dự án và KOL.
Kết luận
Nhiều dự án InfoFi phát triển nhanh nhờ tận dụng lưu lượng truy cập lớn từ X, thậm chí tiên phong khai thác nội dung. Nhưng trong thời đại AI, InfoFi đã mang đến lượng lớn thông tin kém hiệu quả. Ngày nay, nền tảng cung cấp thông tin giá trị ngày càng hiếm. Khi thư rác tràn ngập nền tảng, trải nghiệm người dùng giảm sút nghiêm trọng—điều mà các nền tảng không thể chấp nhận.
Với các đội ngũ InfoFi, xây dựng giấc mơ phi tập trung trên nền tảng tập trung vốn rất mong manh. Khả năng chuyển đổi sang giao thức mở, phi tập trung sẽ quyết định tương lai thực sự của InfoFi.
