Thời điểm AI trên Ethereum: Dự án nào nên theo dõi theo tiêu chuẩn ERC-8004?

Vào ngày 28 tháng 1, mạng chính Ethereum sẽ đạt một cột mốc quan trọng với việc triển khai chính thức tiêu chuẩn ERC-8004. Nâng cấp này không chỉ là phát hành một giao thức kỹ thuật đơn thuần, mà còn thể hiện tham vọng của Ethereum trong việc phát triển từ một lớp thanh toán tài sản thành một cửa hàng ứng dụng toàn cầu và lớp phối hợp niềm tin cho các Agent AI.

Nhìn về tương lai, chúng ta sẽ phát hiện các Agent AI mới như thế nào? Hệ sinh thái AI phi tập trung, mở sẽ ra sao? Và các Agent AI sẽ xử lý thanh toán thay chúng ta như thế nào?

ERC-8004, tiêu chuẩn kỹ thuật mới của Ethereum được công bố lần đầu vào mùa hè năm 2025, ra đời nhằm trả lời những câu hỏi này.

Giao thức này được phát triển chung bởi Marco De Rossi (Trưởng nhóm AI tại MetaMask), Davide Crapis (Trưởng nhóm AI tại Ethereum Foundation), Jordan Ellis (Kỹ sư tại Google) và Erik Reppel (Trưởng bộ phận Kỹ thuật Nền tảng Nhà phát triển tại Coinbase), với sự đóng góp và phản hồi sâu rộng từ nhiều công ty và dự án tiền điện tử khác.

Tại sao tiêu chuẩn ERC-8004 được phát triển?

ERC-8004 cho phép nhà phát triển và người dùng đúc Agent AI như NFT, đồng thời ủy quyền chúng bằng tiêu chuẩn ERC-721. Điều này giúp các Agent AI dễ dàng được tìm kiếm và cho phép chấm điểm uy tín trên chuỗi cho từng Agent.

Trước đây, các Agent AI thường chỉ đóng vai trò “công dân hạng hai” trên internet. Chúng không có tài khoản ngân hàng, không có định danh và bị hạn chế hoàn toàn bởi API của nền tảng tập trung. ERC-8004 giải quyết một số thách thức lớn như sau:

1. Phá vỡ hiệu ứng silo: Hiện nay, các plugin và Agent AI bị giam trong các hệ sinh thái riêng biệt như OpenAI hoặc Google. ERC-8004 cung cấp một lớp trung lập, công khai, không thuộc sở hữu của bất kỳ ai, cho phép Agent tồn tại và hoạt động xuyên nền tảng.

2. Xã hội tín dụng máy móc: Agent là “hộp đen”—rất khó xác định một Agent tài chính tự động có đáng tin cậy không. Nhờ hồ sơ uy tín trên chuỗi, đánh giá tiêu cực không thể xóa bởi nhà cung cấp, còn đánh giá tích cực được công nhận toàn cầu.

3. Thanh toán cho AI: AI không thể mở tài khoản ngân hàng, nhưng có thể sở hữu địa chỉ Ethereum. ERC-8004 kết hợp với giao thức x402, cho phép AI thực hiện các khoản thanh toán nhỏ để tự động mua sức mạnh tính toán, dữ liệu hoặc thuê Agent AI khác, biến chúng thành thực thể kinh tế độc lập thực sự.

De Rossi chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn: “Có thể còn quá sớm để bàn về mô hình kinh doanh. Dù x402 rõ ràng là kênh kiếm tiền tốt nhất cho Agent AI, chúng ta nên tập trung nhiều hơn vào kịch bản ứng dụng thay vì chỉ nghĩ đến hạ tầng.”

Lưu ý rằng bản thân các Agent này sẽ không được lưu trữ trên Ethereum. Vận hành Agent AI trực tiếp trên chuỗi rất phức tạp và tốn kém, nên vận hành phi tập trung hoàn toàn là không khả thi. Tuy nhiên, ERC-8004 mở ra một giải pháp trung gian cho nhà phát triển—giữa hệ sinh thái đóng hoàn toàn và hệ thống mở, phi tập trung hoàn toàn.

Theo tầm nhìn này, người dùng hoặc doanh nghiệp sẽ lưu trữ Agent AI trên thiết bị hoặc máy chủ của riêng mình. Thông qua 8004, họ dùng blockchain để chia sẻ mô hình với người khác—tương tự một cửa hàng ứng dụng mở—và nhận đánh giá, phản hồi.

Trải nghiệm Ethereum sẽ thay đổi ra sao sau khi nâng cấp?

Khi các Agent có định danh và ví, Ethereum sẽ chuyển từ một nền tảng giao dịch đầu cơ sang một thị trường máy-đến-máy (A2A) sôi động.

1. Hợp tác giữa các Agent AI (nền kinh tế A2A): Ví dụ, bạn thuê một Agent lập kế hoạch du lịch nhưng nó không giỏi tìm vé máy bay giá rẻ. Nó có thể phát hiện một Agent săn vé uy tín trên chuỗi và tự động thanh toán stablecoin để thuê thực hiện nhiệm vụ—tất cả đều diễn ra liền mạch, ngầm.

2. Quản lý tài sản tự động hoàn toàn: Bạn có thể ủy quyền cho một Agent phòng hộ giám sát ví. Nếu thị trường biến động mạnh hoặc có rủi ro bảo mật, nó sẽ tự động phân bổ lại tài sản qua các giao thức khác nhau bằng logic xác minh trên chuỗi—không cần bạn phải theo dõi màn hình.

3. Cửa hàng AI phi tập trung: Bạn có thể duyệt và chọn các Agent với nhiều chức năng trong trình duyệt Agent, giống như mua sắm trên App Store. Vì các Agent này tồn tại dưới dạng NFT ERC-721, bạn có thể mua, bán, cho thuê hoặc staking những Agent có uy tín và lợi nhuận cao.

Với người dùng phổ thông, thay đổi dễ nhận thấy nhất là loại bỏ ma sát và giảm chi phí niềm tin.

Trước đây, dùng các dịch vụ AI khác nhau yêu cầu đăng ký nhiều tài khoản, liên kết thẻ tín dụng và lấy API key. Nay, ví của bạn là “hộ chiếu”. Agent thanh toán trực tiếp qua x402; bạn chỉ cần nạp trước một ít stablecoin—không còn phải gia hạn đăng ký phức tạp.

Trước đây, bạn không chắc Agent bên thứ ba có bí mật chuyển tiền của bạn hay lời khuyên của nó có thiên vị không. Hiện tại, trước khi dùng một Agent, bạn có thể xem “bảng điểm” của nó trên chuỗi—số đơn xử lý, tỷ lệ thành công, đánh giá người dùng. Niềm tin này được đảm bảo bằng thuật toán, không phải do nhà cung cấp xác nhận.

Thay đổi lớn nhất là chuyển từ “tương tác công cụ” sang “tương tác ý định”. Trước đây, bạn có thể swap token trên Uniswap rồi gửi vào Aave. Giờ, bạn chỉ cần nói với Agent: “Hãy giúp tôi gửi 1.000 USD vào nơi lãi suất cao nhất, rủi ro thấp nhất.” Agent sẽ dùng cơ chế xác minh của ERC-8004 để tìm phương án tối ưu và xử lý toàn bộ thao tác phức tạp thay bạn.

Để thực sự thu hút người dùng đại chúng, cần một trình duyệt Agent AI với giao diện hoàn thiện và tích hợp thanh toán. Nhiều đội nhóm đã phát triển sản phẩm như vậy. Tuy nhiên, việc đảm bảo những sản phẩm này tiếp cận được mọi người—không bị nền tảng hạn chế hiển thị một số loại Agent—vẫn là thách thức lớn.

Davide Crapis, Trưởng nhóm AI tại Ethereum Foundation, cho rằng Ethereum có lợi thế riêng trong việc bảo mật và thanh toán cho các tương tác AI-đến-AI. “Tiêu chuẩn ERC-8004 sẽ ra mắt trên mainnet,” ông nói, nhấn mạnh rằng đây mới là bước khởi đầu. “Tháng 2 là tháng khai sinh—điều này sẽ rất quan trọng.”

Những dự án nào có thể hưởng lợi nhiều nhất từ ERC-8004?

Kỹ sư Ethereum Foundation Binji nhìn rộng hơn, cho rằng xã hội AI quy mô lớn cần một sổ cái chung về sự thật.

“Nền văn minh phát triển vì con người có thể đặt niềm tin ngầm; Agent AI thì không,” ông nhận xét, đồng thời mô tả blockchain là nền tảng duy nhất cho xã hội Agent. “ERC-8004 sẽ củng cố Ethereum và các L2 là những blockchain như vậy.”

Nâng cấp này được kỳ vọng sẽ mang lại lợi ích cho làn sóng dự án tiền điện tử tập trung vào AI ngày càng tăng—đặc biệt là các dự án xây dựng hạ tầng Agent, lớp điều phối và thị trường trên chuỗi.

Các nhà phân tích và nhà phát triển thường chia nhóm hưởng lợi tiềm năng thành hai loại:

Lớp hạ tầng & công cụ

Gồm các nền tảng phát hiện Agent, điều phối và theo dõi uy tín. Các công cụ theo dõi hệ sinh thái thường nhấn mạnh registry, lớp thanh toán, giải pháp tương tác và mở rộng cho Ethereum cùng mạng Layer-2 của nó.

· AltLayer

· ChaosChain

· Tascha

· Khorus

· OpenServ

· PayAI Network | x402 Facilitator

· Praxis

· swarms

· WachAI

· Xyber

· Talus Labs

· Taiko.eth

· AEON.XYZ

· KITE AI

· OpenMind

· Sahara AI

Lớp ứng dụng Agent AI

Bao gồm DeFi, thị trường dự đoán, giao dịch tự động và robot dịch vụ tự chủ. Những dự án này dựa vào các Agent phải xác thực lẫn nhau, trao đổi giá trị và phối hợp hành động trên mạng mở—những thách thức ERC-8004 hướng tới giải quyết.

Bản đồ hệ sinh thái do cộng đồng nhà phát triển chia sẻ cho thấy nhiều đội nhóm đang điều chỉnh sản phẩm theo tiêu chuẩn này, thể hiện động lực sớm ngay cả trước khi mainnet kích hoạt.

· Aetheron

· Bankr

· Cashie by CARV

· Dexter AI

· ETHYS

· HeyElsa

· Hubble AI

· Mamo

· PredictBase

· ReplyCorp

· Symero

· Unibase

· Virtuals Protocol

· Warden

· Wasabot

· Zyfai

· Daydreams.Systems

Hiệu ứng cộng hưởng của x402

Tác động của ERC-8004 có thể được khuếch đại nhờ tích hợp chặt chẽ với x402.

x402 là giao thức thanh toán vi mô gốc internet giữa các Agent. Được xây dựng xoay quanh phản hồi HTTP 402 và thanh toán stablecoin, giao thức này cho phép Agent thanh toán trực tiếp cho API, dữ liệu hoặc tài nguyên tính toán—không cần tài khoản, API key hay bên trung gian.

Các nhà phân tích thị trường cho rằng lớp uy tín di động của ERC-8004 và cơ chế thanh toán không ma sát của x402 kết hợp sẽ tạo thành gần như một bộ công nghệ hoàn chỉnh cho thương mại AI phi tập trung.

Một số ý kiến cho rằng việc ứng dụng rộng rãi có thể làm tăng nhu cầu đối với token gắn với hạ tầng Agent và kênh thanh toán.

Thị trường AI toàn cầu dự kiến sẽ vượt mốc 1 nghìn tỷ USD vào năm 2031. Ethereum đặt cược vào hạ tầng mở, trung lập—được xem là có tiềm năng hơn hệ sinh thái doanh nghiệp đóng. Bằng cách gắn định danh, uy tín và thanh toán lên chuỗi, ERC-8004 hướng tới vị thế “lớp phối hợp” cho các Agent tự trị, thay vì chỉ là nền tảng ứng dụng.

Liệu tầm nhìn này có dẫn đến hoạt động mạng bền vững và thu hút giá trị hay không sẽ rõ trong vài tháng sau khi ra mắt. Hiện tại, ERC-8004 là nỗ lực rõ nét nhất của Ethereum nhằm khẳng định vị thế tại giao điểm giữa blockchain và AI.

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm:

1. Bài viết này được đăng lại từ [BlockBeats]. Bản quyền thuộc về tác giả gốc [BlockBeats]. Nếu có thắc mắc về việc đăng lại này, vui lòng liên hệ đội ngũ Gate Learn, chúng tôi sẽ phản hồi theo quy trình liên quan.
2. Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Quan điểm và ý kiến trong bài viết này là của tác giả và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
3. Các phiên bản ngôn ngữ khác của bài viết này do đội ngũ Gate Learn dịch. Nếu không đề cập Gate, nghiêm cấm sao chép, phân phối hoặc đạo văn bài dịch.