Các chỉ số của Ethereum đã đạt đỉnh kỷ lục nhờ phí gas giảm mạnh – nguyên nhân xuất phát từ một vụ lừa đảo quy mô lớn

Ethereum hiện ghi nhận mức tăng trưởng mạng lưới hàng ngày cao nhất từ trước đến nay, thể hiện sự bùng nổ thống kê báo hiệu hoạt động người dùng quay trở lại mạnh mẽ.

Trong tuần qua, mạng chính Ethereum đã xử lý 2,9 triệu giao dịch, xác lập kỷ lục mới theo dữ liệu từ Token Terminal.

Hoạt động này đi kèm với sự tăng mạnh số địa chỉ hoạt động hàng ngày, từ gần 0,6 triệu vào cuối tháng 12 lên khoảng 1,3 triệu.

Đáng chú ý, thông lượng giao dịch tăng vọt nhưng chi phí giao dịch vẫn ở mức rất thấp. Phí giao dịch trung bình chỉ dao động từ 0,10 USD đến 0,20 USD, dù nhu cầu giao dịch đạt kỷ lục.

Hoạt động Onchain Ethereum (Nguồn: Token Terminal)

Trước đây, mạng lưới này từng có phí giao dịch tăng vọt từ 50 USD đến 200 USD trong giai đoạn bùng nổ NFT 2021-2022, cho thấy sự thay đổi lớn về khả năng tiếp cận kinh tế.

Tuy nhiên, phân tích chuyên sâu cho thấy mức tăng trưởng này không hoàn toàn tự nhiên. Dù các chỉ số bề mặt phản ánh thị trường tăng giá, các chuyên gia bảo mật cảnh báo phần lớn lưu lượng đến từ các đối tượng xấu.

Kẻ tấn công tận dụng phí giao dịch thấp để triển khai các chiến dịch “đầu độc địa chỉ” quy mô lớn, nhắm vào người dùng bằng các trò lừa đảo tự động ngụy trang thành hoạt động hợp pháp.

Bối cảnh mở rộng quy mô

Để lý giải sự tăng đột biến về khối lượng, cần xem xét các thay đổi cấu trúc gần đây của giao thức Ethereum. Nhiều năm qua, mạng lưới này mạnh mẽ nhưng đa số người dùng khó tiếp cận về mặt kinh tế.

Leon Waidmann, trưởng bộ phận nghiên cứu tại Onchain Foundation, nhấn mạnh rằng kể từ khi ông tham gia lĩnh vực tiền điện tử, phí mạng chính Ethereum luôn vượt quá khả năng chi trả của người dùng phổ thông.

Ông đánh giá mạng lưới quá đắt với nhà đầu tư nhỏ lẻ, quá tốn kém cho giao dịch thường xuyên và không phù hợp để xây dựng ứng dụng quy mô lớn cho người tiêu dùng.

Tình hình thay đổi khoảng một năm trước khi các nhà phát triển Ethereum từng bước mở rộng mạng lưới, đồng thời bảo vệ tính phi tập trung và bảo mật.

Ba đợt nâng cấp giao thức lớn đã thúc đẩy lộ trình phát triển.

Đầu tiên là nâng cấp “Pectra” tháng 5 năm 2025, tăng dung lượng blob bằng cách nâng mục tiêu blob mỗi block từ 3 lên 6 và tối đa từ 6 lên 9, giúp thông lượng blob kỳ vọng tăng gấp đôi.

Sau đó, nâng cấp “Fusaka” vào tháng 12 năm 2025 đã triển khai Peer Data Availability Sampling (PeerDAS), cho phép validator xác minh blob qua lấy mẫu thay vì tải toàn bộ dữ liệu, tăng thông lượng mà vẫn giữ yêu cầu node hợp lý.

Mới nhất là fork Blob Parameter-Only (BPO) tháng 1 năm 2026, nâng mục tiêu blob từ 10 lên 14 và tối đa lên 21, mở rộng đáng kể dung lượng mạng blockchain.

Hiệu ứng kinh tế của các nâng cấp này thể hiện rõ khi phí giao dịch trên mạng chính giảm mạnh, các giao dịch đơn giản trở lại mức chi phí thấp.

Waidmann nhận xét xây dựng trực tiếp trên Layer 1 đã khả thi ở quy mô lớn, thúc đẩy thị trường dự đoán, tài sản thực và thanh toán quay lại mạng chính.

Đồng thời, giao dịch stablecoin trên mạng lưới đạt khoảng 8 nghìn tỷ USD trong quý IV.

Hoạt động kỷ lục của Ethereum chưa tạo ra giá trị thực

Dù hoạt động kỷ lục cho thấy dấu hiệu blockchain tăng trưởng mạnh, dữ liệu on-chain chỉ ra các hoạt động này chưa mang lại giá trị thực cho mạng lưới.

Dữ liệu từ Alphractal cho thấy tỷ lệ Metcalfe, so sánh vốn hóa thị trường với bình phương số người dùng hoạt động, đang giảm, cho thấy định giá không theo kịp mức độ chấp nhận thực tế.

Tỷ lệ Metcalfe Ethereum (Nguồn: Alphractal)

Bên cạnh đó, Chỉ số Chấp nhận Ethereum hiện ở mức 1, thấp nhất trong lịch sử. Điều này phản ánh thị trường lạnh, với định giá so với hoạt động on-chain rất thấp.

Trước thực trạng này, Matthias Seidl, đồng sáng lập GrowThePie, cho rằng sự tăng hoạt động mạng lưới có thể không phải là tự nhiên.

Ông dẫn ví dụ một địa chỉ nhận 190.000 chuyển khoản ETH gốc từ 190.000 ví duy nhất chỉ trong một ngày.

Seidl cho biết số ví nhận chuyển khoản gốc khá ổn định, nhưng số ví gửi chuyển khoản gốc tăng gấp đôi. Ông lưu ý nhiều giao dịch chuyển ETH gốc chỉ dùng 21.000 gas, là loại giao dịch EVM rẻ nhất.

Chi phí giao dịch EVM Ethereum (Nguồn: GrowThePie)

Hiện tại, nhóm giao dịch này chiếm gần 50% tổng số giao dịch. Trong khi đó, gửi token ERC20 cần khoảng 65.000 gas và một giao dịch stablecoin cần lượng gas bằng ba giao dịch chuyển ETH gốc.

Bài viết liên quan

Ethereum vừa giải quyết vấn đề trọng yếu mà Bitcoin không muốn khắc phục trên mạng lưới của mình – vì sao?

Đồng sáng lập Ethereum nhận định “PeerDAS” và zk-proofs đã phá vỡ giới hạn mở rộng quy mô, khiến thiết kế bảo thủ của Bitcoin trở nên cố ý chậm chạp.

Ngày 10 tháng 1 năm 2026·Liam ‘Akiba’ Wright

Đầu độc địa chỉ?

Trong khi đó, đợt bùng nổ hoạt động on-chain mới nhất của Ethereum đang được truy vết về một kiểu lừa đảo cũ, được làm mới cho thời kỳ phí giao dịch thấp.

Nhà nghiên cứu bảo mật Andrey Sergeenkov nhận định rằng làn sóng chiến dịch đầu độc địa chỉ đã tận dụng chi phí gas thấp từ tháng 12, thổi phồng các chỉ số mạng lưới và gieo vào lịch sử giao dịch những địa chỉ giả mạo nhằm đánh lừa người dùng chuyển tiền cho kẻ tấn công.

Cách thức thực hiện rất đơn giản: kẻ lừa đảo tạo địa chỉ “đầu độc” trùng ký tự đầu và cuối với ví hợp pháp của mục tiêu. Sau khi nạn nhân chuyển khoản thông thường, kẻ tấn công gửi một giao dịch “bụi” nhỏ để địa chỉ giả mạo xuất hiện trong lịch sử giao dịch gần đây.

Họ kỳ vọng rằng về sau, người dùng sẽ sao chép địa chỉ quen thuộc từ lịch sử hoạt động mà không kiểm tra toàn bộ chuỗi ký tự.

Trước thực trạng này, Sergeenkov liên hệ sự tăng đột biến số lượng địa chỉ Ethereum mới với chiến lược này. Ông ước tính số lượng địa chỉ mới cao hơn trung bình năm 2025 khoảng 2,7 lần, với tuần ngày 12 tháng 1 đạt đỉnh khoảng 2,7 triệu địa chỉ mới.

Nạn nhân đầu độc địa chỉ (Nguồn: Andrey Sergeenkov)

Khi phân tích dòng chảy phía sau tăng trưởng, ông kết luận khoảng 80% đến từ hoạt động stablecoin thay vì nhu cầu người dùng thực sự.

Để kiểm tra dấu hiệu đầu độc, Sergeenkov tìm kiếm đặc điểm nhận diện: các địa chỉ nhận giao dịch stablecoin dưới 1 USD ngay lần đầu tiên.

Theo ông, 67% địa chỉ mới phù hợp với mẫu này. Tính theo số tuyệt đối, 3,86 triệu trên tổng số 5,78 triệu địa chỉ nhận “bụi” là giao dịch stablecoin đầu tiên.

Ông tiếp tục thu hẹp phạm vi tìm kiếm về phía người gửi: các tài khoản chuyển dưới 1 USD USDT và USDC trong khoảng từ ngày 15 tháng 12 năm 2025 đến ngày 18 tháng 1 năm 2026.

Sergeenkov đếm số lượng người nhận duy nhất cho mỗi người gửi và lọc các trường hợp phân phối cho ít nhất 10.000 địa chỉ. Kết quả nổi bật là các hợp đồng thông minh được thiết kế để công nghiệp hóa chiến dịch, với đoạn mã cấp vốn và phối hợp hàng trăm địa chỉ đầu độc chỉ trong một giao dịch.

Một hợp đồng ông kiểm tra có chức năng fundPoisoners, theo mô tả sẽ phân phối bụi stablecoin và một lượng ETH nhỏ làm phí gas cho một loạt địa chỉ đầu độc cùng lúc.

Các địa chỉ này tiếp tục gửi bụi đến hàng triệu mục tiêu tiềm năng, tạo các mục nhập gây hiểu lầm trong lịch sử giao dịch ví.

Mô hình này dựa vào quy mô, vì phần lớn người nhận sẽ không mắc bẫy, nhưng vẫn có lợi nhuận nếu chỉ một tỉ lệ nhỏ mắc phải.

Sergeenkov ước tính tỷ lệ chuyển đổi hiệu quả khoảng 0,01%, nghĩa là mô hình này chấp nhận tỷ lệ thất bại cực cao. Trong bộ dữ liệu ông phân tích, 116 nạn nhân đã mất tổng cộng khoảng 740.000 USD, với một trường hợp chiếm 509.000 USD.

Yếu tố giới hạn trước đây là chi phí. Đầu độc địa chỉ đòi hỏi hàng triệu giao dịch on-chain vốn không tạo ra doanh thu trực tiếp trừ khi nạn nhân chuyển nhầm tiền.

Sergeenkov cho rằng đến cuối năm 2025, phí mạng Ethereum khiến chiến lược gửi hàng loạt khó thực hiện. Nhưng với chi phí giao dịch giảm khoảng sáu lần, bài toán rủi ro – lợi nhuận đã nghiêng về phía kẻ tấn công.

Trước thực trạng này, Sergeenkov lập luận rằng mở rộng thông lượng Ethereum mà không tăng cường bảo vệ an toàn cho người dùng đã tạo môi trường nơi hoạt động “kỷ lục” khó phân biệt với lạm dụng tự động hóa.

Ông cho rằng ngành quá tập trung vào các chỉ số nổi bật mà bỏ qua thực tế: không gian block giá rẻ dễ dàng tài trợ cho các trò lừa đảo quy mô lớn ngụy trang thành sự chấp nhận hợp pháp, khiến người dùng phổ thông chịu thiệt hại.

Miễn trừ trách nhiệm:

1. Bài viết này được đăng lại từ [Cryptoslate]. Mọi bản quyền thuộc về tác giả gốc [Oluwapelumi Adejumo]. Nếu có ý kiến về việc đăng lại, vui lòng liên hệ đội ngũ Gate Learn, chúng tôi sẽ xử lý kịp thời.
2. Miễn trừ trách nhiệm: Quan điểm và ý kiến trình bày trong bài viết này hoàn toàn thuộc về tác giả và không cấu thành bất kỳ lời khuyên đầu tư nào.
3. Bản dịch bài viết sang các ngôn ngữ khác do đội ngũ Gate Learn thực hiện. Trừ khi có thông báo, nghiêm cấm sao chép, phân phối hoặc đạo văn các bài dịch.