Circle đang nắm giữ khóa truy cập Ví của bạn. Vấn đề đặt ra là họ sẽ mở khóa đó cho ai.
Ngày hôm qua, 23 tháng 3, Circle đã đóng băng số dư USDC trong 16 ví nóng thuộc về các doanh nghiệp tiền điện tử.
Đây không phải là hacker. Không phải thực thể bị trừng phạt. Không phải các tác nhân nhà nước Triều Tiên. Họ là doanh nghiệp, đang vận hành hoạt động và xử lý giao dịch cho người dùng.
ZachXBT đã cảnh báo sáng nay. Anh ấy đã trao đổi trực tiếp với một trong các công ty bị ảnh hưởng. Công ty này xác nhận sự việc liên quan đến một vụ kiện dân sự đang diễn ra tại Hoa Kỳ nhưng chi tiết chưa được công bố. ZachXBT đã kiểm tra hoạt động trên chuỗi. Đánh giá của anh: chỉ cần kiểm tra cơ bản cũng nhận ra đây là các ví vận hành thực tế. Các doanh nghiệp được nêu trong bài đăng Telegram của anh gồm Ranj.gg, Clank.gg, Whale.gg, Goated.com, 500 Casino, Pepperstone, FXPro, HeroFx và AMarkets. Sàn giao dịch, casino, nền tảng ngoại hối – không có liên hệ rõ ràng với nhau.
Hoạt động kinh doanh của họ hiện bị ảnh hưởng. Circle, luật sư của họ, công ty pháp y và một thẩm phán đều tham gia vào việc mà không doanh nghiệp nào trong số này được thông báo đầy đủ chi tiết.
Nhận định của ZachXBT rất rõ ràng: “Bạn không bảo vệ người dùng khi xảy ra sự cố thực sự nhưng lại đáp ứng một yêu cầu chứa đầy lỗi.”
Câu đó đã nói lên tất cả. Nhưng để hiểu vì sao nó quan trọng, bạn cần xem toàn bộ diễn tiến.
Thực chất Freeze Function là gì
Trước khi bàn đến mô hình, cần làm rõ về cơ chế.
USDC không giống Bitcoin hay Ethereum. Đây là một token được xây dựng trên các Blockchain, có tích hợp chức năng đưa vào danh sách đen trực tiếp trong hợp đồng thông minh. Circle giữ quyền quản trị. Khi họ thêm một địa chỉ vào danh sách đen, địa chỉ đó không thể gửi hoặc nhận USDC. Số dư không biến mất mà bị vô hiệu hóa vĩnh viễn cho đến khi Circle gỡ khỏi danh sách.
Không có thời gian khiếu nại. Không có thông báo tự động. Đây là chức năng đóng băng mà Đạo luật GENIUS vừa chính thức hợp pháp hóa ở cấp liên bang. Tôi đã phân tích chi tiết ý nghĩa của luật này với tài sản của bạn tại đây. Không có ngưỡng tối thiểu. Circle có thể đóng băng 1 USD hoặc 100 triệu USD. Họ có thể hành động dựa trên yêu cầu của chính phủ, lệnh tòa, đánh giá nội bộ hoặc bất kỳ lý do nào họ cho là đủ. Điều khoản dịch vụ trao cho họ quyền quyết định rộng. Tether cũng vận hành kiến trúc tương tự với USDT, và các vấn đề về dự trữ của họ còn sâu sắc hơn lịch sử đóng băng. Câu chuyện đó ở đây.
Kiến trúc này không phải bí mật mà là quyết định thiết kế. Circle xây dựng như vậy và quảng bá nó như một tính năng. Thông điệp gửi tới nhà quản lý và tổ chức luôn là: chúng tôi là stablecoin có trách nhiệm, có kiểm soát, có thể hành động khi cần.
Chức năng đóng băng này đã tồn tại từ khi USDC ra mắt, hiện diện rõ ràng trong mã hợp đồng cho bất cứ ai muốn kiểm tra. Các nhà nghiên cứu tiền điện tử đã cảnh báo về rủi ro tập trung ngay từ ngày đầu. Phản hồi từ Circle và các nhà đầu tư tổ chức luôn là: quyền lực này tồn tại để bảo vệ hệ sinh thái, không nhằm gây hại người dùng bình thường.
Năm năm qua với nhiều sự cố, thực tế lại cho thấy điều khác.
Điều mà không ai đặt câu hỏi đủ lớn cho đến khi ZachXBT liên tục nhắc đến là: ai yêu cầu? Và ai quyết định khi nào một yêu cầu đầy lỗi lại đủ lý do để đánh sập 16 doanh nghiệp chỉ trong một buổi chiều?
Không phải lần đầu
ZachXBT đã nêu vấn đề này với Circle hơn một năm nay. Mỗi sự cố đều có kịch bản giống nhau.
Tháng 2 năm 2025, vụ hack Bybit đã chuyển 1,5 tỷ USD ra khỏi sàn. Lazarus Group của Triều Tiên đứng sau. Dấu vết trên chuỗi cho thấy USDC về các địa chỉ cụ thể gần như ngay lập tức. ZachXBT đã cảnh báo công khai và trực tiếp yêu cầu Jeremy Allaire, đồng sáng lập Circle, hành động. Nhiều nền tảng khác phản ứng nhanh: ThorChain đưa vào danh sách đen, FixedFloat đóng băng stablecoin, Coinex và Bitget cũng hành động. Circle thì vẫn án binh bất động trong khi các địa chỉ vẫn hoạt động và tiền của Lazarus Group tiếp tục di chuyển.
Các địa chỉ đã hiển thị rõ, công cụ đã có, Circle không hành động.
Vài tháng sau, ZachXBT tiếp tục chỉ ra vấn đề nghiêm trọng hơn.
Tháng 7 năm 2025, anh công bố phát hiện rằng các nhân viên CNTT Triều Tiên – những người giả làm nhân viên công nghệ tại các công ty hợp pháp để chuyển tiền về cho chính quyền Kim – đang dùng USDC làm kênh thanh toán chính. Không phải USDT, không phải ETH mà là USDC. Loại “sạch”. Anh nói có thể chỉ ra khối lượng tám con số gần đây. Nguyên văn: “Hiện tại họ không làm gì để phát hiện/đóng băng hoạt động này dù luôn tự hào về tuân thủ.”
Circle không phản hồi công khai.
Cùng tháng đó, Circle nộp đơn xin giấy phép ngân hàng quốc gia tại Hoa Kỳ.
Tháng 10 năm 2025, Coinbase báo cáo bị trộm. Circle đóng băng 4 địa chỉ EVM được cho là liên quan đến số tiền bị đánh cắp. ZachXBT kiểm tra các địa chỉ này và phát hiện ví chứa DAI, không phải USDC. Circle đã đóng băng nhầm tài sản ở nhầm ví. Anh gọi đây là một trong những lần đóng băng vô nghĩa nhất từng thấy.
Tháng 1 năm 2026, Vụ trộm liên quan đến người dùng SwapNet. Hơn 3 triệu USD USDC nằm trong ví gốc của vụ trộm trên Base hơn 8 tiếng mà không bị can thiệp. ZachXBT gọi Circle là “bad actor” và đặt câu hỏi khiến cộng đồng phát triển chú ý: “Tại sao còn ai tiếp tục xây dựng trên $USDC khi nhà phát hành stablecoin tập trung này không bao giờ bảo vệ người dùng?”
Và bây giờ là hôm nay. 16 ví doanh nghiệp vận hành bị đóng băng vì một vụ kiện dân sự chưa rõ chi tiết. Những ví mà bất kỳ nhà phân tích nào cũng có thể xác định là hạ tầng vận hành chỉ trong vài phút.
Năm sự cố, một mô hình lặp lại.
Mô hình tuân thủ vận hành một chiều
Cách rõ ràng nhất để hiểu hành vi thực tế của Circle là xem khi nào họ hành động nhanh và khi nào thì không.
Khi Bộ Tài chính Hoa Kỳ áp lệnh trừng phạt Tornado Cash năm 2022, Circle phản ứng ngay lập tức, đóng băng hơn 75.000 USDC trong các ví liên quan chỉ vài giờ sau thông báo. Không lưỡng lự, không trì hoãn, không tranh luận công khai về phạm vi yêu cầu.
Khi tòa án ra lệnh liên quan đến vụ LIBRA memecoin tháng 5 năm 2025, Circle đóng băng khoảng 57 triệu USD USDC. Nhanh, gọn, xong.
Khi một vụ kiện dân sự không tên đưa ra yêu cầu mà ZachXBT mô tả là “đầy lỗi”, Circle vẫn đóng băng 16 ví doanh nghiệp.
Khi hacker nhà nước Triều Tiên rửa tiền qua USDC suốt nhiều tháng với dấu vết rõ ràng trên chuỗi, Circle không làm gì cho đến khi bị các nhà nghiên cứu gây áp lực công khai.
Khi 3 triệu USD USDC vừa bị đánh cắp nằm ở ví gốc hơn 8 tiếng, Circle cũng phải bị chỉ trích mới chịu hành động.
Khác biệt giữa hai nhóm này không phải là mức độ nghiêm trọng. Washington đang tiến hành hợp pháp hóa mô hình tuân thủ này vĩnh viễn. Đạo luật CLARITY trao cho nhà quản lý quyền chỉ đạo chính xác kiểu phản ứng này. Tôi đã phân tích chi tiết tác động của dự luật đó tại đây.
Vụ hack Bybit là 1,5 tỷ USD. Hệ thống thanh toán Triều Tiên chuyển tám con số. Đó không phải là sự cố nhỏ. Điểm khác biệt là ai yêu cầu. Yêu cầu từ chính quyền thì phản ứng cực nhanh. Nạn nhân chờ Circle tự chủ động vì quyền lợi của họ thì thường phải chờ rất lâu.
Một phía của mô hình tuân thủ đó luôn phản ứng nhanh, phía còn lại thì chờ đợi.
Theo dữ liệu từ AMLBot, từ khi ra mắt USDC, Circle đã đưa vào danh sách đen khoảng 372 địa chỉ. Tether – đối tượng bị giới crypto tổ chức chỉ trích liên tục – đã đóng băng tài sản trên hơn 2.500 địa chỉ với tổng giá trị khoảng 1,6 tỷ USD, phối hợp với hơn 275 cơ quan thực thi pháp luật. Circle có số địa chỉ bị chặn ít hơn, phản ứng chậm hơn với các sự cố phía nạn nhân, và đội truyền thông luôn nhấn mạnh từ “tuân thủ”.
So sánh này gây khó chịu vì ngành này nhiều năm tự thuyết phục rằng Tether là bên mờ ám còn Circle là bên sạch sẽ. Dữ liệu thực tế không hoàn toàn ủng hộ giả định đó.
Luật pháp thực sự làm gì và không làm gì
Tôi đã phân tích kỹ cả hai dự luật lớn về stablecoin và không cái nào giải quyết được vấn đề này.
Đạo luật GENIUS, được thông qua năm 2025, yêu cầu tất cả nhà phát hành stablecoin phải có khả năng kỹ thuật để tịch thu, đóng băng hoặc đốt stablecoin thanh toán khi có lệnh hợp pháp. Circle đã có khả năng đó trước khi luật ra đời. Điều GENIUS Act hợp thức hóa là nghĩa vụ tuân thủ lệnh hợp pháp từ chính quyền. Điều nó không tạo ra là nghĩa vụ phải hành động vì người dùng hoặc doanh nghiệp bị thiệt hại do trộm cắp hoặc sai sót.
Đạo luật CLARITY là dự luật cấu trúc thị trường crypto rộng hơn, được quảng bá trong cộng đồng như một bước đột phá pháp lý. Hôm nay, thị trường chứng khoán đã xem văn bản mới và không hài lòng. Dự luật sẽ cấm các nền tảng cung cấp lợi suất stablecoin trực tiếp hoặc gián tiếp. Giá cổ phiếu Circle giảm khoảng 18% chỉ trong một phiên khi nhà đầu tư đánh giá lại mô hình doanh thu.
Đạo luật CLARITY cũng không tạo ra cơ chế nào để người dùng hay doanh nghiệp bị thiệt hại bởi quyết định đóng băng của Circle có thể khiếu nại. Nó chỉ đặt quy tắc về quyền của nhà quản lý, không đặt quy tắc về trách nhiệm Circle phải làm gì khi 16 ví doanh nghiệp vận hành bị đóng băng dựa trên một yêu cầu mà kiểm tra trên chuỗi cơ bản cũng thấy sai.
Cả hai dự luật đều trao thêm quyền cho nhà phát hành và chính quyền, không cái nào tăng bảo vệ cho bạn.
Được quản lý, nhưng là quản lý cho ai
USDC không phải là công cụ tài chính trung lập.
Đây là token neo USD chạy trên các Blockchain công khai, chịu sự quản lý của một công ty tư nhân, mà công ty đó lại chịu sự quản lý của chính quyền Hoa Kỳ. Điều này không phải xấu về bản chất. Có những lý do hợp lý để ủng hộ stablecoin được quản lý có chức năng đóng băng. Khả năng thu hồi tiền bị đánh cắp, đóng băng thực thể bị trừng phạt, tuân thủ lệnh tòa là hạ tầng thực sự hữu ích.
Nhưng hạ tầng đó cần được hiểu đúng bản chất, không phải chỉ qua quảng cáo.
Thông điệp là: minh bạch, dự trữ đầy đủ, được quản lý. Điều bị bỏ qua là “được quản lý” nghĩa là quyền lực chỉ chạy một chiều – về phía chính quyền. Khi Circle hành động nhanh, là vì có người có thẩm quyền yêu cầu. Khi Circle chậm, hoặc sai, hoặc đóng băng nhầm tài sản ở nhầm ví, thì không có quy trình khiếu nại. Không có tổng đài hỗ trợ để bạn lấy lại ví vận hành trước khi hết ngày giao dịch. Không có cam kết dịch vụ cho nạn nhân.
ZachXBT không phải anti-Circle. Anh công khai nói tin Circle hơn nhiều nhà phát hành khác. Điều đó khiến chỉ trích của anh khó bị bác bỏ. Anh không phải người ghét Circle vô cớ mà là nhà nghiên cứu liên tục lần theo dòng tiền, liên tục phát hiện Circle không hành động khi nạn nhân cần, và liên tục lên tiếng công khai vì không ai khác có sức ảnh hưởng như anh chịu làm vậy.
Anh không nói Circle tham nhũng. Anh nói Circle có công cụ, nhìn thấy vấn đề, nhưng chỉ hành động khi bị ép buộc pháp lý. Và khi bị ép bởi một vụ kiện dân sự với yêu cầu đầy lỗi, thì lại hành động mà không kiểm tra dữ liệu trên chuỗi trước.
Đó không phải là thất bại tuân thủ mà là lựa chọn chính sách. Và đây là lựa chọn ảnh hưởng đến mọi nhà phát triển, doanh nghiệp, người dùng đã xây dựng trên USDC với giả định nhà phát hành sẽ dùng quyền lực một cách có trách nhiệm theo cả hai hướng.
Stablecoin được quản lý. Nhưng được quản lý cho ai là điều họ không đề cập.
Cộng đồng phát triển xây dựng trên USDC vì Circle hứa mang lại nền tảng ổn định, tuân thủ, đáng tin cậy. Hàng trăm giao thức, kênh thanh toán, doanh nghiệp đã tích hợp USDC làm tài sản neo USD chính chỉ vì nó được cho là lựa chọn an toàn. Khi lựa chọn an toàn lại đóng băng ví vận hành của bạn chỉ qua một yêu cầu dân sự lỗi, không thông báo trước, không cơ chế khiếu nại, thì cái giá không còn lý thuyết mà là chi phí thực trên báo cáo P&L hôm nay.
Đợt sụt giá cổ phiếu nói lên điều gì
Tính đến sáng nay, cổ phiếu Circle giảm khoảng 18% chỉ trong một phiên. Ba tuần trước, cổ phiếu này đã tăng hơn gấp đôi nhờ câu chuyện USDC trở thành xương sống của tài chính số được quản lý. Các nhà phân tích nâng giá mục tiêu, hiệu ứng Đạo luật GENIUS được định giá vào, Circle được gọi là lựa chọn tuân thủ mà tổ chức có thể tiếp cận.
Hôm nay, câu chuyện đó rạn nứt trên hai mặt trận cùng lúc.
Mặt trận pháp lý: văn bản mới của Đạo luật CLARITY cho thấy dự luật sẽ cấm lợi suất stablecoin, đánh thẳng vào mô hình doanh thu và câu chuyện nhu cầu tổ chức của Circle. Chính Đạo luật CLARITY từng được quảng bá là thắng lợi pháp lý cho cộng đồng crypto, giờ lại cho thấy mặt trái khiến thị trường điều chỉnh ngay lập tức.
Mặt trận niềm tin: cùng ngày cổ phiếu sụt giá vì tin pháp lý, ZachXBT đăng tin 16 ví doanh nghiệp vô tội bị đóng băng vì một yêu cầu lỗi. Không phải thị trường định giá tweet của ZachXBT mà là cả hai câu chuyện đều chỉ vào cùng một vấn đề gốc. Giá trị của Circle dựa trên câu chuyện tuân thủ. Khi câu chuyện này rạn nứt từ hai hướng chỉ trong một buổi sáng, thị trường điều chỉnh rất nhanh.
Coinbase cũng giảm hơn 8% trong phiên do tác động trực tiếp. Đối tác tổ chức của Circle không miễn nhiễm với hệ quả từ câu chuyện niềm tin quanh USDC.
16 doanh nghiệp bị đóng băng hôm qua không để ý giá cổ phiếu Circle. Họ đang tìm cách xử lý giao dịch hôm nay. Đó mới là cái giá thực của lựa chọn chính sách này. Không phải phần trăm giảm của giá cổ phiếu mà là hoạt động bị ngưng trệ, doanh thu bị gián đoạn, không lời giải thích, không thời gian dự kiến, không cơ chế khiếu nại.
Câu trả lời ngày càng rõ
Mỗi lần ZachXBT lại đăng một thread nhắm vào Circle, kịch bản lại lặp lại: cộng đồng tiền điện tử phản ứng, Circle hầu như không lên tiếng, chu kỳ tin tức trôi qua, giá cổ phiếu tiếp tục tăng – cho đến hôm nay.
USDC của bạn nằm trên Blockchain nơi Circle có thể đóng băng bất kỳ địa chỉ nào, bất kỳ lúc nào, vì bất kỳ lý do nào họ cho là đủ. Vấn đề không phải là họ có thể làm hay không – bạn đã biết họ có thể. Đạo luật GENIUS vừa làm rõ khung pháp lý cho quyền đó.
Câu hỏi bạn nên tự đặt ra không phải là kỹ thuật mà là chính trị: Circle thực sự chịu trách nhiệm trước ai? Khi họ hành động như vậy, ai yêu cầu? Khi họ chậm hoặc không hành động, họ phục vụ lợi ích của ai?
Dựa trên mô hình lặp lại qua năm sự cố, câu trả lời đều giống nhau: họ hành động khi có quyền lực yêu cầu. Khi nạn nhân cần Circle tự chủ động, phản hồi thường chậm, vắng mặt hoặc như hôm nay, áp dụng nhầm hoàn toàn.
16 doanh nghiệp bị đóng băng vì một vụ kiện dân sự không ai biết tên là dữ liệu mới nhất cho mô hình đó.
Và chắc chắn sẽ không phải lần cuối.
Nếu bài phân tích này hữu ích, hãy chia sẻ cho ai đang giữ USDC mà chưa từng nghĩ về điều này.
Đăng ký Strident Citizen để nhận các bài phân tích độc lập về crypto, quyền lực và các tổ chức liên quan.
Bạn nghĩ gì về Circle? Bạn có cho rằng nhà phát hành stablecoin tập trung nên chịu trách nhiệm pháp lý khi quyết định đóng băng gây thiệt hại cho doanh nghiệp vô tội? Hãy để lại ý kiến ở phần bình luận.
Tuyên bố từ chối trách nhiệm:
-
Bài viết này được đăng lại từ [Strident Citizen]. Mọi bản quyền thuộc về tác giả gốc [Strident Citizen]. Nếu có ý kiến về việc đăng lại, vui lòng liên hệ với đội ngũ Gate Learn, chúng tôi sẽ xử lý kịp thời.
-
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Quan điểm và ý kiến trong bài viết thuộc về tác giả, không phải là lời khuyên đầu tư.
-
Việc dịch bài viết sang các ngôn ngữ khác do đội ngũ Gate Learn thực hiện. Trừ khi có ghi chú khác, nghiêm cấm sao chép, phân phối hoặc đạo văn bản dịch này.
