Memecoin có thực sự quay lại không? Một chỉ số ví nhất định đang chỉ ra rằng đợt tăng trưởng 50 tỷ USD này tiềm ẩn rủi ro lớn

Sau một năm liên tục lao dốc, tỷ lệ “thống trị memecoin” – chỉ số chủ chốt phản ánh tỷ trọng của lĩnh vực này trong tổng thị trường altcoin – đã bất ngờ đảo chiều từ mức thấp chưa từng có.

Diễn biến này xuất hiện khi tổng vốn hóa tài sản meme vượt trở lại mốc 50 tỷ USD, còn các token như PEPE, BONK và FLOKI đồng loạt tăng mạnh hai chữ số ngay đầu năm.

Đà tăng đã buộc cả nhà quản lý tổ chức lẫn nhà giao dịch cá nhân phải đối mặt với câu hỏi then chốt: Đây chỉ là làn sóng đầu cơ nhất thời sau kỳ nghỉ lễ, hay là chỉ báo sớm cho một vòng xoay thị trường quy mô lớn hơn?

Dữ liệu từ công ty phân tích thị trường CryptoQuant cho thấy mức độ chuyển dịch rõ rệt. Sau “cơn sốt memecoin” đạt đỉnh vào tháng 11 năm 2024, tỷ lệ thống trị của lĩnh vực này trong thị trường altcoin đã bước vào giai đoạn lao dốc kéo dài.

Tỷ lệ thống trị Memecoin trên thị trường (Nguồn: CryptoQuant)

Ở đỉnh cao, token meme chiếm 11% tổng vốn hóa altcoin, tương ứng tỷ lệ 0,11. Đến tháng 12 năm 2025, con số này chỉ còn 3,2% (0,032), chạm đáy lịch sử.

Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích lưu ý rằng lần gần nhất tỷ lệ này về sát ngưỡng đó, thị trường đã chứng kiến dòng tiền đầu cơ bùng nổ, kéo toàn bộ hệ altcoin tăng mạnh.

Nhà đầu tư đầu cơ hiện xem đợt bật tăng này như một chỉ báo dẫn dắt quan trọng.

Nếu xu hướng này tiếp diễn, điều đó cho thấy khẩu vị rủi ro của thị trường đang trở lại nhanh hơn dự kiến, có thể mở đường cho một mùa altcoin mới có sức ảnh hưởng đến hoạt động blockchain và tiêu chuẩn niêm yết trong suốt năm 2026.

Tín hiệu giữa ồn ào

Theo dữ liệu từ nền tảng phân tích Santiment, tổng vốn hóa các meme coin đã tăng hơn 20,8% chỉ trong tuần đầu năm, đưa tổng giá trị lĩnh vực này vượt 45,3 tỷ USD.

Dữ liệu từ CoinGecko ước tính con số còn cao hơn, với tổng giá trị “nền kinh tế trò đùa” – bao gồm chủ đề chó, ếch và châm biếm chính trị – khoảng 51,6 tỷ USD.

Đà tăng được dẫn dắt bởi những tên tuổi quen thuộc từng thống trị các chu kỳ trước. Chỉ trong bảy ngày qua, PEPE và token USELESS đều tăng 54%. MOG tăng 38%, trong khi “ông lớn” BONK trên nền tảng Solana cộng thêm 34%.

Ngay cả các tài sản kỳ cựu như Dogecoin và Shiba Inu cũng nhập cuộc, với Shiba Inu tăng 13% vào Chủ nhật khi giao dịch bùng nổ trở lại.

Các nhà phân tích Santiment cho rằng thời điểm nhịp hồi phục này là một tín hiệu trái chiều điển hình. Đợt tăng bắt đầu ngay sau Giáng sinh, đúng lúc tâm lý “FUD” (sợ hãi, bất định, nghi ngờ) về các tài sản đầu cơ đạt đỉnh trong giới nhà giao dịch cá nhân.

Memecoin dẫn dắt đà hồi phục thị trường crypto (Nguồn: Santiment)

Khi tâm lý chạm đáy và nhà giao dịch nhỏ lẻ rời bỏ lĩnh vực này, dòng vốn “thông minh” đã tận dụng đợt bán tháo để tích lũy vị thế với định giá chiết khấu.

Với các nhà quản lý quỹ đã dành năm 2025 để xoay trục sang các tài sản “chất lượng”, sự trở lại của nhóm meme đặt ra bài toán khó.

Diễn biến này kiểm tra mức độ sẵn sàng sử dụng đòn bẩy của ngành. Nếu bỏ qua đà tăng, nguy cơ bỏ lỡ nhịp đầu của giai đoạn rủi ro cao; còn chạy theo thì buộc phải quay lại với nhóm tài sản biến động mạnh nhất hệ sinh thái số.

Hiệu ứng ETF nhân bội

Khác với các chu kỳ meme trước vốn do sàn giao dịch nước ngoài và giao dịch phi tập trung dẫn dắt, đợt phục hồi năm 2026 có thêm yếu tố quản lý chính thức.

Việc phê duyệt và ra mắt các quỹ ETF tiền mã hóa phức hợp tại Mỹ đã tạo ra kênh truyền dẫn mới cho làn sóng đầu cơ lan tới tài khoản môi giới truyền thống.

Chuyên gia phân tích ETF của Bloomberg Intelligence Eric Balchunas cho biết, một số sản phẩm hiệu suất tốt nhất đầu năm là các ETF memecoin sử dụng đòn bẩy.

Cụ thể, ETF 21Shares 2x Long Dogecoin (TXXD) ghi nhận hiệu suất nổi bật, cho thấy nhu cầu tiếp cận tài sản meme không còn giới hạn ở nhóm “degen” gốc crypto dùng ví on-chain.

ETF Dogecoin 21Shares dẫn dắt thị trường (Nguồn: Eric Balchunas)

Việc “thể chế hóa” nền kinh tế meme này đang thay đổi cục diện thị trường. Khi hàng tỷ USD đổ vào tài sản chủ đề meme, tác động lan tỏa mạnh mẽ.

Điều này ảnh hưởng đến quyết định niêm yết của sàn giao dịch tập trung lớn, vốn dựa vào phí giao dịch từ token thanh khoản cao để bù chi phí vận hành khác. Đồng thời, nó cũng tạo áp lực lên các nhà quản lý tài sản phải mở rộng sản phẩm.

Nếu một nhóm tài sản trị giá 50 tỷ USD bắt đầu quyết định nhịp điệu chu kỳ, hạ tầng ngành sẽ phải thích nghi với nhu cầu thanh khoản của những tài sản từng bị xem là “trò đùa nhất thời”.

Song song đó, lĩnh vực này cũng đang đa dạng hóa nội bộ. Dữ liệu CoinGecko phân tách nền kinh tế meme 51,6 tỷ USD thành các phân ngành riêng biệt, hé lộ hệ thống phân cấp phức tạp.

“The Boy’s Club” (nhân vật lấy cảm hứng từ Matt Furie như PEPE) và nhóm token “chủ đề ếch” hiện chiếm lần lượt 10,9% và 10,7% thị phần meme, thách thức vị thế thống trị truyền thống của nhóm “chủ đề chó” với khoảng 6,1%.

Các phân ngành Memecoin (Nguồn: CoinGecko)

Các nhóm mới như “PolitiFi” (token tài chính chính trị) và “AI Memes” đã chiếm lĩnh các phân khúc trị giá hàng tỷ USD, cho thấy lĩnh vực này đang phát triển động lực xoay vòng nội bộ mạnh mẽ.

Top tài sản Crypto AI Agents theo vốn hóa thị trường

Xem tất cả tài sản Crypto AI Agents

Cuộc chiến hạ tầng bùng phát trở lại

Sự hồi sinh của memecoin cũng đang trở thành phép thử sức chịu đựng và động lực tăng trưởng cho các mạng blockchain, đặc biệt là Solana và mạng layer-2 Base của Coinbase.

Trên Solana, hệ sinh thái “launchpad memecoin” đạt mức hoạt động cao nhất ba tháng. Các chỉ số về khối lượng giao dịch hàng ngày, số token ra mắt mới và số “token tốt nghiệp” hàng ngày – các đồng coin đủ lực để chuyển từ launchpad sang sàn DEX – đều tăng vọt.

Khối lượng Launchpad Memecoin trên Solana (Nguồn: Blockworks Research)

Hoạt động này làm sống lại câu chuyện “cuộc chiến phí”, nơi các chuỗi cạnh tranh trở thành điểm đến ưu tiên cho giao dịch đầu cơ tần suất cao.

Năm ngoái, các nền tảng như Pump.fun và LetsBonk đã mang lại doanh thu lớn cho mạng Solana; dữ liệu đầu năm 2026 cho thấy xu hướng này đang tăng tốc trở lại.

Động lực này thu hút sự chú ý từ các nhà lãnh đạo ngành, những người xem hiện tượng này không chỉ đơn thuần là “cờ bạc”.

Jesse Pollak, trưởng nhóm phát triển mạng Base của Coinbase, cho rằng các tài sản này đóng vai trò chức năng trong nền kinh tế crypto. Pollak mô tả meme là “điểm phối hợp cộng đồng” giúp kết nối mọi người và tạo bối cảnh cho sáng tạo tập thể.

“Chúng ta cần thêm memecoin vì chúng ta cần thêm sự sáng tạo, cộng đồng và hành động tập thể,” Pollak nói, xem các tài sản này là kênh đầu vào giúp thu hút người dùng mới, những người sau đó sẽ chuyển sang ứng dụng on-chain khác.

Với các mạng blockchain, lợi ích là rõ rệt. Một đợt tăng meme thúc đẩy nhu cầu với token gốc của mạng (dùng trả phí gas), kiểm tra năng lực xử lý và thu hút nhà cung cấp thanh khoản.

Nghịch lý tập trung hóa

Dù các câu chuyện về cộng đồng và tính phi tập trung lan tỏa, dữ liệu thực tế cho thấy rủi ro lớn về sự tập trung.

Dù giá biến động cho thấy cơn sốt diện rộng, quyền sở hữu các tài sản hàng đầu lại cực kỳ tập trung.

Dữ liệu Santiment về Shiba Inu, một trong những trụ cột của lĩnh vực này, cho thấy 10 ví lớn nhất kiểm soát gần 63% tổng nguồn cung. Riêng ví lớn nhất nắm khoảng 41%, hiện trị giá khoảng 3,3 tỷ USD.

Mức độ tập trung ví Shiba Inu (Nguồn: Santiment)

Mức tập trung này không chỉ xuất hiện ở Shiba Inu mà còn ở nhiều token tăng mạnh thuộc nhóm “Solana Meme” và “chủ đề ếch”.

Điều này tạo ra môi trường nguy hiểm cho nhà đầu tư cá nhân đến sau. Khi thanh khoản tập trung trong tay một số “cá mập”, nguy cơ bán tháo phối hợp luôn ở mức cao.

Các nhà phân tích CryptoQuant cảnh báo dù bối cảnh hiện tại giống các tín hiệu tiền bull-run trước đây, “vẫn còn quá sớm để khẳng định” xu hướng này sẽ bền vững.

Với nhà đầu tư đầu cơ, hiện tại là thời điểm rủi ro cao nhưng cũng nhiều cơ hội. Việc phục hồi từ đáy lịch sử về tỷ lệ thống trị cho thấy thị trường đang thức tỉnh, nhưng cấu trúc thị trường – vốn tập trung cao và bị chi phối bởi đòn bẩy – vẫn rất mong manh.

Tuyên bố miễn trừ:

1. Bài viết này được đăng lại từ [cryptoslate]. Mọi bản quyền thuộc về tác giả gốc [Oluwapelumi Adejumo]. Nếu có ý kiến về việc đăng lại này, vui lòng liên hệ đội ngũ Gate Learn để được hỗ trợ kịp thời.
2. Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Mọi quan điểm và ý kiến trong bài viết này hoàn toàn thuộc về tác giả và không cấu thành bất kỳ khuyến nghị đầu tư nào.
3. Bản dịch bài viết sang các ngôn ngữ khác do đội ngũ Gate Learn thực hiện. Trừ khi có thông báo, nghiêm cấm sao chép, phân phối hoặc đạo văn các bài dịch này.