ตราสารทุน คือ อะไร? เจาะลึกเครื่องมือลงทุนที่ให้โอกาสรวย

ตราสารทุน คือ เครื่องมือลงทุนที่สำคัญสำหรับผู้ที่ต้องการเป็นเจ้าของส่วนหนึ่งของกิจการ แทนที่จะเป็นเพียงเจ้าหนี้ เมื่อคุณลงทุนในตราสารทุน คุณกำลังซื้อสิทธิในการเป็นผู้ถือหุ้นของบริษัท ซึ่งอาจนำมาซึ่งผลตอบแทนที่สูงแต่ต้องเผชิญกับความเสี่ยงที่สูงเช่นกัน บทความนี้จะพาคุณเข้าใจตราสารทุนให้ลึกขึ้น รวมถึงการเปรียบเทียบกับตราสารหนี้และหุ้น เพื่อให้คุณตัดสินใจลงทุนได้อย่างชาญฉลาด

ตราสารทุน คือ การเป็นเจ้าของกิจการที่มีศักยภาพ

ตราสารทุน (Equity) คือ เอกสารที่แสดงถึงความเป็นเจ้าของส่วนหนึ่งของกิจการ นักลงทุนที่ถือตราสารทุนจึงมีสิทธิในส่วนแบ่งของกำไรและการตัดสินใจของบริษัท การลงทุนประเภทนี้มีความเสี่ยงสูงกว่าการลงทุนในตราสารหนี้ เพราะในกรณีที่บริษัทล้มละลาย ผู้ถือตราสารทุนจะได้รับเงินคืนจากทรัพย์สินคงเหลือ ซึ่งอยู่ลำดับหลังเจ้าหนี้

ประเภทของตราสารทุนที่คุณควรรู้จัก ได้แก่

หุ้นสามัญ (Common Stock) - ผู้ถือหุ้นสามัญมีสิทธิได้รับเงินปันผลจากกำไรของบริษัท และมีสิทธิออกเสียงในการประชุมผู้ถือหุ้น ซึ่งบ่งบอกถึงอำนาจในการนำเสนอความเห็นเกี่ยวกับทิศทางธุรกิจของบริษัท ถ้าบริษัทเลิกกิจการ ผู้ถือหุ้นสามัญจะได้รับเงินคืนทุนหลังจากจ่ายให้เจ้าหนี้และผู้ถือหุ้นบุริมสิทธิแล้ว

หุ้นบุริมสิทธิ (Preferred Stock) - เป็นตราสารลักษณะพิเศษที่มีการระบุอัตราเงินปันผลไว้ล่วงหน้า ผู้ถือหุ้นบุริมสิทธิมักไม่มีสิทธิออกเสียง แต่ได้รับลำดับความสำคัญในการได้รับเงินปันผลและเงินคืนทุนเมื่อบริษัทเลิกกิจการ

ใบสำคัญแสดงสิทธิ (Warrant) - เป็นตัวเลือกในการซื้อหุ้นของบริษัทในราคาที่กำหนดไว้ในอนาคต ผู้ถือ Warrant สามารถได้รับผลตอบแทนจากการขึ้นราคาของหุ้นได้

ตลาดตราสารทุน คือ ที่ไหน? รู้จักตลาดหลัก

ตลาดตราสารทุนเป็นศูนย์กลางที่นักลงทุนซื้อขายตราสารทุน แบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก

ตลาดแรก (Primary Market) - นี่คือตลาดสำหรับการออกตราสารใหม่ บริษัทสามารถระดมทุนโดยตรงจากนักลงทุนผ่านสองวิธี

• การเสนอขายแบบ Private Placement (PP) - เสนอขายให้บุคคลธรรมชาติไม่เกิน 35 คนหรือสถาบันเงินการเงิน ตามระเบียบที่ ก.ล.ต. กำหนด
• การเสนอขายแบบ Public Offering (PO) - เสนอขายให้ประชาชนทั่วไป โดยต้องได้รับอนุมัติและปฏิบัติตามขั้นตอนที่ ก.ล.ต. ระบุ

ตลาดรอง (Secondary Market) - นี่คือตลาดที่เกิดการซื้อขายเปลี่ยนมือของตราสารทุนที่ออกจำหน่ายแล้ว โดยนักลงทุนมือใหม่และนักลงทุนที่มีประสบการณ์สามารถซื้อขายกันได้ ตลาดรองแบ่งเป็น 3 ประเภท

• ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (The Stock Exchange of Thailand - SET) - ตลาดสำหรับบริษัทขนาดใหญ่ที่มีทุนชำระตั้งแต่ 300 ล้านบาทขึ้นไป
• ตลาดหลักทรัพย์เอ็ม เอ ไอ (Market for Alternative Investment - MAI) - ตลาดสำหรับธุรกิจขนาดกลางและเล็กที่มีศักยภาพ มีทุนชำระตั้งแต่ 20 ล้านบาท
• ตลาดกรรมการหลัก (Over-the-Counter - OTC) - ตลาดที่ผู้ซื้อและผู้ขายทำธุรกรรมกันโดยตรง

กองทุนรวมตราสารทุน: วิธีลงทุนแบบไม่ต้องเลือกเอง

กองทุนรวมตราสารทุน (Mutual Fund Securities) คือ ความพยายามของนักลงทุนหลายคนที่ร่วมกันให้ผู้บริหารกองทุน (Fund Manager) ดูแลการลงทุน แทนที่จะลงทุนเองแบบเดี่ยวดาย

กองทุนรวมมีข้อดีสำคัญ คือ

• ความเชี่ยวชาญของผู้บริหาร - คุณได้รับประโยชน์จากทีมที่มีความรู้ความเข้าใจในการเลือกตราสารทุนที่มีศักยภาพ ไม่ต้องมีความรู้ลึกเกี่ยวกับตลาด
• การกระจายความเสี่ยง - กองทุนลงทุนในหลายตราสาร หลายบริษัท หรือแม้กระทั่งหลายประเภท เช่น หุ้นสามัญ หุ้นบุริมสิทธิ Warrant และ Derivative Warrant (DW)
• ความสะดวก - คุณสามารถซื้อขายหน่วยลงทุนได้ง่าย โดยไม่ต้องเข้าใจรายละเอียดของแต่ละหุ้น
• ผลตอบแทนที่สูง - นักลงทุนรับผลตอบแทนจากเงินปันผลที่จ่ายประจำปี หรือแม้กระทั่งเงินปันผลที่จ่ายเป็นรายวัน

ประโยชน์ของตราสารทุน ที่นักลงทุนควรรู้

1. เป็นเจ้าของธุรกิจจริง - แตกต่างจากการให้เงินกู้ คุณกลายเป็นเจ้าของบริษัท ซึ่งหมายความว่าคุณได้รับส่วนแบ่งจากกำไรที่แท้จริง

2. โอกาสผลตอบแทนสูง - ราคาหุ้นสามารถเพิ่มขึ้นได้อย่างมหาศาล โดยเฉพาะหุ้นของบริษัทที่กำลังเติบโต

3. คุณมีเสียงในการตัดสินใจ - ผู้ถือหุ้นสามัญมีสิทธิออกเสียงในการประชุมผู้ถือหุ้น ซึ่งสามารถมีอิทธิพลต่อนโยบายธุรกิจของบริษัท

4. หลากหลายการลงทุน - ตราสารทุนมีหลายประเภท ตั้งแต่หุ้นสามัญไปจนถึง Warrant ตัวเลือกมากมายตามโปรไฟล์ความเสี่ยงของคุณ

5. ปันผลสม่ำเสมอ - บริษัทจำนวนมากจ่ายเงินปันผลให้ผู้ถือหุ้นเป็นประจำ ซึ่งถือเป็นรายได้เพิ่มเติมสำหรับนักลงทุน

ความเสี่ยงในตราสารทุน และวิธีป้องกัน

การลงทุนในตราสารทุนไม่ได้ปราศจากความเสี่ยง คุณควรเข้าใจและเตรียมตัวต่อไปนี้

ความเสี่ยงด้านราคา - มูลค่าของตราสารทุนสามารถลดลงได้อย่างกระทันหัน เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของสภาวะตลาด

ความเสี่ยงจากธุรกิจ - ถ้าบริษัทที่คุณลงทุนประสบปัญหา ตราสารทุนของคุณอาจสูญหายหรือลดค่าลงได้

ความเสี่ยงของความเชื่อถือ - ความสามารถของบริษัทในการชำระหนี้หรือจ่ายเงินปันผลอาจลดลง

ความเสี่ยงด้านเศรษฐศาสตร์การเมือง - เหตุการณ์ภายนอกเช่น ปัญหาเศรษฐกิจ การเมือง หรือสถานการณ์ไม่คาดคิดสามารถส่งผลกระทบต่อตลาดทั้งหมด

วิธีป้องกัน - ศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับบริษัทที่คุณลงทุนอย่างรอบคอบ กระจายการลงทุนไปในหลายหุ้นและกองทุน ประเมินผลการลงทุนทุก 3-6 เดือน เพื่อปรับพอร์ตโฟลิโอให้เหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบัน

ตราสารทุน vs ตราสารหนี้ vs หุ้น ต่างกันอย่างไร

เมื่อคุณเข้าใจตราสารทุนแล้ว มาเปรียบเทียบกับตราสารหนี้และหุ้นดู เพื่อให้เห็นข้อแตกต่างชัดเจน

ความหมายของแต่ละตราสาร

ตราสารทุน - แสดงถึงความเป็นเจ้าของส่วนหนึ่งของกิจการ ผู้ถือได้รับสิทธิในส่วนแบ่งของกำไรและการตัดสินใจ

ตราสารหนี้ - แสดงถึงการเป็นเจ้าหนี้ของบริษัทหรือรัฐบาล ผู้ถือได้รับเงินคงที่ตามเงื่อนไขในสัญญา

หุ้น - เป็นเอกสารแสดงสิทธิในการเป็นเจ้าของส่วนหนึ่งของบริษัท นี่เป็นรูปแบบหนึ่งของตราสารทุน

ความเสี่ยงและผลตอบแทน

ลักษณะของสัญญา

ตราสารทุน - ผู้ถือไม่มีสัญญาการเงินที่ชัดเจน แต่มีสัญญาความสัมพันธ์ทางธุรกิจ ซึ่งสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามสถานการณ์บริษัท

ตราสารหนี้ - มีสัญญาที่ชัดเจนระบุการชำระเงิน อัตราดอกเบี้ย และช่วงเวลา ซึ่งบริษัทต้องปฏิบัติตามตามกฎหมาย

ลำดับการได้รับเงิน เมื่อบริษัทเลิกกิจการ

บริษัทต้องชำระเงินให้กับเจ้าหนี้ (ตราสารหนี้) ก่อนที่จะจ่ายให้ผู้ถือหุ้นบุริมสิทธิ และสุดท้ายคือผู้ถือหุ้นสามัญ (ตราสารทุน) ซึ่งหมายความว่าความเสี่ยงของตราสารทุนสูงกว่า

สรุป: ตราสารทุน คือ การลงทุนสำหรับผู้ที่พร้อมโตไปพร้อมกับธุรกิจ

ตราสารทุน คือ เครื่องมือลงทุนที่มีศักยภาพสูง แต่ก็มาพร้อมกับความเสี่ยงที่สูงเช่นกัน ตัวจริงของการลงทุนในตราสารทุนคือ การศึกษาธุรกิจให้รอบคอบ ทำความเข้าใจความมั่นคงและโอกาสการเติบโตของบริษัท รวมถึงการประเมินความน่าเชื่อถือของฝ่ายบริหาร

ถ้าคุณต้องการผลตอบแทนสูงและสามารถรับความเสี่ยงได้ ตราสารทุนจะเป็นตัวเลือกที่ดี อย่างไรก็ตาม อย่าลืมว่าการลงทุนแต่ละครั้งต้องมาพร้อมกับการวิจัยที่รอบคอบ การประเมินผลทุก 3-6 เดือน และการปรับพอร์ตโฟลิโอให้เหมาะสมกับเป้าหมายและความเสี่ยงที่คุณสามารถรับได้