กฎของอุปสงค์และอุปทาน - เหตุใดนักลงทุนต้องเข้าใจ

ในโลกของการลงทุน ทุกคนมักมองหาวิธีการคาดการณ์ราคา อยากรู้ว่าวันนี้ซื้อจะกำไร หรือหลีกเลี่ยงการขาดทุน เพื่อสิ่งนี้ เราต้องกลับไปดูกลไกพื้นฐานของตลาด นั่นคือ กฎของอุปสงค์และอุปทาน ซึ่งเป็นแรงขับเคลื่อนโครงสร้างราคาที่เราเห็นในตลาดทุกวัน ไม่ว่าจะเป็นหุ้น สินค้าโภค หรือแม้แต่ตัวเงิน

อุปสงค์และอุปทาน อธิบายจากพื้นฐาน

ถ้าจะให้เข้าใจง่าย ๆ อุปสงค์ (Demand) คือ ความต้องการซื้อ - มีกี่คนที่อยากได้สินทรัพย์นั้นในราคาหนึ่ง ๆ ส่วนอุปทาน (Supply) คือ ความต้องการขาย - มีกี่คนที่อยากขายในราคาหนึ่ง ๆ

เมื่อเรานำมูลค่าราคามาพล็อตกับปริมาณ ก็จะได้เห็นเส้นโค้งสองเส้น - เส้นอุปสงค์ที่โค้งลงและเส้นอุปทานที่โค้งขึ้น จุดที่เส้นทั้งสองตัดกันคือ “ราคาดุลยภาพ” และนี่คือราคาที่ตลาดเห็นว่าเป็นธรรม ที่แรงซื้อและแรงขายสมดุลพอดี

กฎสำคัญที่ต้องรู้

ก่อนอื่น - กฎของอุปสงค์และอุปทาน บอกเราว่า

เมื่อราคาสูงขึ้น คนอยากซื้อน้อยลง แต่คนอยากขายมากขึ้น ผลกลับกัน ถ้าราคาต่ำ คนอยากซื้อมากขึ้น แต่คนอยากขายน้อยลง นี่เกิดขึ้นจากสองเหตุผล:

• ผลทางรายได้: เมื่อราคาต่ำ ความซื้อสามารถของเราจึงเพิ่ม เหมือนกับว่าเงินในกระเป๋าคุ้มค่ามากขึ้น
• ผลทางการทดแทน: เมื่อสินทรัพย์หนึ่งแพงขึ้น คนเลยหันไปหาสินทรัพย์อื่นที่ถูกกว่า

ราคาดุลยภาพเกิดจากการปะทะของกฎทั้งสอง

ความสำคัญของกฎของอุปสงค์และอุปทานคือมันอธิบายว่าราคาจริง ๆ เกิดขึ้นจากไหน บ่อยครั้งที่นักลงทุนมองแต่ตัวเลข แต่ไม่เข้าใจว่าเลขนั้นมาจากการต่อสู้ระหว่างผู้ซื้อและผู้ขาย

ลองจินตนาการ: ถ้าวันนี้ผู้ซื้อพุ่งเข้ามาจำนวนมากแต่สินค้ามีจำกัด จะเกิดอะไร? ราคาจะปรับตัวสูงขึ้นเพราะมีคนยอมจ่ายราคาสูงมากขึ้นเพื่อได้สินทรัพย์ตัวนั้น

กลับกัน ถ้าผู้ขายมากมายแต่ผู้ซื้อหมด ราคาจะตกเพราะผู้ขายจำต้องลดราคาเพื่อหาผู้ซื้อ

ที่เป็นเช่นนี้เพราะการเปลี่ยนแปลงในจำนวนผู้ซื้อ-ผู้ขาย มาจากหลายปัจจัย:

• ด้านอุปสงค์: สภาวะเศรษฐกิจ ความเชื่อมั่นของลงทุน อัตราดอกเบี้ย การคาดคะเนข่าว รสนิยมตัวแบบที่เปลี่ยนไป จำนวนผู้บริโภค
• ด้านอุปทาน: ต้นทุนการผลิต นโยบายภาษี เทคโนโลยี จำนวนคู่แข่ง สภาพอากาศและปัจจัยธรรมชาติ

ตลาดการเงิน - กฎของอุปสงค์และอุปทานในรูปแบบใหม่

ในตลาดหุ้นหรือสินทรัพย์ทางการเงิน หลักของกฎของอุปสงค์และอุปทานยังใช้ได้เหมือนกัน แต่มันซ่อนตัวไว้ในชื่ออื่น

แรงซื้อ คือ อุปสงค์ - คนต้องการเข้าซื้อหุ้นนั้น แรงขาย คือ อุปทาน - คนต้องการออกขายหุ้นนั้น

ราคาหุ้นที่เราเห็นบน screen ทุกวี คือผลมาจากการต่อเค้าระหว่างสองฝ่ายนี้

อะไรทำให้อุปสงค์หรืออุปทานเปลี่ยน?

• ประกาศผลประกอบการ: ถ้าบริษัทมีกำไรมากกว่าคาด ผู้ซื้อพุ่งเข้ามา
• ข่าวสารต่าง ๆ: ข่าวดี-ข่าวร้าย ข่าวการเมือง ข่าวเศรษฐกิจ
• การตัดสินใจของบริษัท: เพิ่มทุนหรือซื้อหุ้นคืน ซึ่งกระทบจำนวนหุ้นในตลาด
• สภาพคล่องของตลาด: มีเงินไหลเข้าตลาดมากหรือน้อย
• ความเชื่อมั่นของนักลงทุน: ทั้งมหาวิทยาลัย ทั้งคนธรรมดา ทั้งต่างชาติ

การใช้กฎเพื่อคาดการณ์ราคาหุ้น

ถ้านักลงทุนสามารถ “อ่าน” อุปสงค์และอุปทาน ก็จะคาดการณ์ราคาได้ดีขึ้น มีสองวิธีนิยม:

1. การวิเคราะห์เชิงพื้นฐาน

มองว่า ราคาหุ้นที่ปรับตัวนั้นสะท้อนถึง มูลค่าของกิจการ ไม่ใช่แค่ราคาของ “กระดาษหุ้น”

• ถ้าผล Q1 ออกมาดี → ผู้ซื้อเข้ามา (อุปสงค์เพิ่ม) → ราคาขึ้น
• ถ้าผล Q1 ออกมาผิดหวัง → ผู้ขายเข้ามา (อุปทานเพิ่ม) → ราคาลง
• ถ้าเศรษฐกิจมีสัญญาณดี → นักลงทุนหวัง บริษัทโตต่อ → อุปสงค์เพิ่ม → ราคาขึ้น

2. การวิเคราะห์เชิงเทคนิค

มองจาก “ร่องรอยแรงซื้อ-แรงขายที่เคยเกิด” ในแท่งเทียนและเส้นกราฟ

การอ่านแท่งเทียน:

• แท่งสีเขียว (ปิดสูงกว่าเปิด): แรงซื้อชนะ ราคาจบวันในระดับสูง
• แท่งสีแดง (ปิดต่ำกว่าเปิด): แรงขายชนะ ราคาจบวันในระดับต่ำ
• โดจิ (เปิด-ปิดใกล้เคียง): แรงซื้อ-ขายเท่า ๆ กัน ยังไม่มีทิศทาง

การค้นหา Support & Resistance:

• Support (แนวรับ): ระดับราคาเก่าที่เคยต่อต้านการปรับตัวลง ที่นี่มีแรงซื้อรออยู่
• Resistance (แนวต้าน): ระดับราคาเก่าที่เคยต่อต้านการปรับตัวขึ้น ที่นี่มีแรงขายรออยู่

Demand Supply Zone - เทคนิคการเทรดจริง

วิธีที่นิยมมากคือการหา “โซนอุปสงค์” และ “โซนอุปทาน” โดยมองหา:

1. Zone ที่มีการ “วิ่ง” อย่างรวดเร็ว

เมื่อราคาวิ่งขึ้นอย่างรวดเร็ว (Rally) แล้วปรับตัวลงเล็กน้อยในกรอบ แล้วกลับวิ่งขึ้นต่ออีก (RBR - Rally Base Rally) = มี “โซนอุปสงค์” ที่ผู้ซื้อยินดีเข้ามาซื้อ → นักเทรดเข้าซื้อที่ zone นี้

กลับกัน ถ้าราคาดิ่งลงอย่างรวดเร็ว (Drop) แล้วปรับตัวขึ้นเล็กน้อย แล้วกลับดิ่งลงต่ออีก (DBD - Drop Base Drop) = มี “โซนอุปทาน” ที่ผู้ขายยินดีเข้ามาขาย → นักเทรดเข้าขายที่ zone นี้

2. จุดกลับตัว (Reversal)

บ่อยครั้งราคาวิ่งสูงเกินไป ผู้ขายพุ่งเข้ามาเยอะจนราคาดิ่ง (DBR - Drop Base Rally) หรือตรงกันข้าม ราคาดิ่งต่ำเกินไป ผู้ซื้อพุ่งเข้ามา ราคากระเด้ง (RBD - Rally Base Drop)

นักเทรดถ้าจับจุดนี้ได้ อาจเข้าทำรายการตรงจุดเบรกแอาท์ (breakout) ของกรอบการพักตัว

ทำไมกฎของอุปสงค์และอุปทาน ถึงเป็นสิ่งที่นักลงทุนต้องเข้าใจ

ประการแรก มันอธิบาย “ทำไม” ราคาเปลี่ยน ไม่ใช่แค่ว่า “ราคาเปลี่ยน”

ประการที่สอง มันเป็นเครื่องมือคิด ช่วยให้นักลงทุนไม่ติดกับการมองแค่ “แนวต้าน-แนวรับ” แบบไม่รู้เรื่อง แต่เข้าใจว่า เส้นนี้ทำไมถึงเป็นแนวต้าน - เพราะมีแรงขายรออยู่ที่นี่

ประการที่สาม มันใช้ได้ทั่ว ไม่ว่าจะเป็นหุ้น หุ้นกู้ คริปโท สินค้า ตัวเงิน - ทั้งหมดเป็นสินทรัพย์ที่มีราคา และราคาทั้งหมดนั้นเกิดจากอุปสงค์และอุปทาน

สรุป

กฎของอุปสงค์และอุปทาน ไม่ได้เป็นเพียงสูตรทางเศรษฐศาสตร์ที่ชวนหลับในห้องเรียน แต่เป็น “กฎเกมจริง” ของตลาด ทุกครั้งที่ราคาเปลี่ยน มันมาจากการที่จำนวนผู้ซื้อและผู้ขายไม่สมดุล

นักลงทุนที่เข้าใจกฎนี้ จะมองตลาดด้วยตา “ของปลา” - เห็นเต็มภาพว่าน้ำ (เงิน) ไหลไปไหน ปลา (ราคา) จึงว่ายไปไหน

เพื่อให้เชี่ยวชาญในการใช้หลักการนี้ ให้ลองนำไปประยุกต์ใช้กับราคาสินทรัพย์ที่คุณติดตาม ลองหา Demand Supply Zone ลองหา Support Resistance ลองวิเคราะห์ว่า zone ไหนมีแรงซื้อ zone ไหนมีแรงขาย ยิ่งฝึกมากเท่าไหร่ ยิ่งคุณจะอ่านตลาดได้แม่นยำเท่านั้น