Lot berarti apa? Panduan perhitungan dan manajemen risiko untuk trader Forex pemula

การเทรด Forex ดูเหมือนง่าย แต่มือใหม่หลายคนล้มเหลวเพราะตัดสินใจเกี่ยวกับขนาดล็อตโดยไม่มีแผน บางคนกลัวความเสี่ยงเทรด 0.01 ล็อตตลอดเวลา บางคนหวังทำเงินเร็วๆ แล้วกด 1.0 ล็อตโดยไม่คิดผลตามมา คำว่า “ล็อต” จึงเป็นสิ่งพื้นฐานที่ต้องเข้าใจอย่างลึกซึ้ง พร้อมเรียนรู้วิธีคำนวณที่มืออาชีพใช้ทั่วโลก

ทำไมล็อตจึงสำคัญต่อการเทรด Forex ของคุณ

ในตลาด Forex นักเทรดซื้อขายอัตราแลกเปลี่ยนสกุลเงิน การเปลี่ยนแปลงของราคาน้อยมาก หากคุณเทรดเงินเพียง 1 ยูโร การเคลื่อนไหว 100 Pips ก็จะได้กำไรหรือขาดทุนแค่ $0.01 ซึ่งไม่มีความหมายในเชิงปฏิบัติ

เพื่อแก้ปัญหานี้ ตลาดและโบรกเกอร์จึงสร้างแนวคิด “หน่วยมาตรฐาน” ขึ้นมา เพื่อให้การเทรดสร้างผลกำไรหรือขาดทุนได้อย่างมีนัยสำคัญ หน่วยนี้เรียกว่า “ล็อต” ซึ่งช่วยให้ผู้เทรดจัดการและควบคุมปริมาณการค้นหากำไรได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ความหมายแท้จริงของล็อตคืออะไร

ล็อตหมายถึงหน่วยวัดขนาดของสัญญา (Contract Size) ที่คุณจะซื้อหรือขายในตลาดการเงิน มันกำหนดว่าคุณควบคุมสินทรัพย์จำนวนเท่าใด

ในตลาด Forex มาตรฐานสากลระบุว่า 1 Standard Lot = 100,000 หน่วยของสกุลเงินหลัก ซึ่งสกุลเงินหลักคือสกุลเงินที่อยู่ด้านหน้าคู่เงินเสมอ

เช่น ถ้าคุณเทรด EUR/USD 1 ล็อต นั่นหมายความว่าคุณควบคุมเงิน 100,000 ยูโร ไม่ใช่ 100,000 ดอลลาร์ ในขณะที่ USD/JPY 1 ล็อต หมายความว่าคุณควบคุมเงิน 100,000 ดอลลาร์ การเข้าใจจุดนี้เป็นกุญแจแรกในการคำนวณความเสี่ยงให้ถูกต้อง

ประเภทของล็อต: เลือกให้เหมาะสมกับทุนของคุณ

เนื่องจาก 1 Standard Lot ใหญ่และต้องใช้เงินทุนมาก ตลาดจึงแบ่งขนาดล็อตเป็นหลายประเภท เพื่อให้เทรดเดอร์ที่มีทุนต่างกันเข้าถึงได้ง่ายขึ้น และบริหารความเสี่ยงได้ดีขึ้น

• Standard Lot (ล็อตมาตรฐาน)
  ขนาด: 1.0 ล็อต = 100,000 หน่วย
  เหมาะสำหรับนักเทรดมืออาชีพและกองทุนที่มีทุนสูงมากเท่านั้น

• Mini Lot (มินิล็อต)
  ขนาด: 0.1 ล็อต = 10,000 หน่วย
  เหมาะสำหรับเทรดเดอร์ระดับกลางที่เข้าใจตลาดและมีทุนพอสมควร

• Micro Lot (ไมโครล็อต)
  ขนาด: 0.01 ล็อต = 1,000 หน่วย
  เหมาะสำหรับมือใหม่และการทดสอบกลยุทธ์ เริ่มเทรดด้วยเงินจริงได้

• Nano Lot (นาโนล็อต)
  ขนาด: 0.001 ล็อต = 100 หน่วย
  สำหรับเรียนรู้ขั้นพื้นฐาน ใกล้เคียงบัญชีเดโม แต่ใช้เงินจริงจำนวนน้อยมาก

โบรกเกอร์ชั้นนำ เช่น Mitrade กำหนด Micro Lot (0.01 ล็อต) เป็นขนาดเล็กสุด เพื่อให้มือใหม่สัมผัสแรงกดดันทางจิตวิทยาและบริหารความเสี่ยงได้ดีขึ้น

Lot Size ส่งผลต่อกำไร-ขาดทุนอย่างไร

แก่นของเรื่องคือ: ขนาดล็อตจะกำหนดมูลค่าต่อ Pip (Pip Value) ซึ่งหมายความว่า ขนาดล็อตเป็น “คันเร่ง” ของพอร์ต ยิ่งใช้ขนาดใหญ่ ผลกำไรและขาดทุนก็จะสูงตาม

สำหรับคู่เงินที่มี USD เป็นตัวตามหลัง เช่น EUR/USD หรือ GBP/USD มูลค่าต่อ Pip เป็นดังนี้:

• เทรด 1.0 Standard Lot → 1 Pip ≈ $10 กำไร/ขาดทุน
• เทรด 0.1 Mini Lot → 1 Pip ≈ $1
• เทรด 0.01 Micro Lot → 1 Pip ≈ $0.10

สมมุติสถานการณ์: นาย A เทรด 1.0 ล็อต EUR/USD ด้วยทุน $1,000 ตั้ง Stop Loss ที่ 50 Pips ถ้าราคาไปผิดทาง เขาจะขาดทุน 50 × $10 = $500 (50% ของพอร์ต) ส่วน นาย B เทรด 0.01 ล็อต ด้วยทุนเดียวกัน ขาดทุนแค่ $5 (0.5% ของพอร์ต)

ถ้าขาดทุนซ้ำ นาย A อาจล้างพอร์ตทันที แต่ นาย B ยังมีโอกาสเทรดได้อีกเกือบ 200 ครั้ง นี่คือเหตุผลว่าทำไมการใช้ล็อตใหญ่เกินไปจึงเป็นทางลัดสู่การล้างพอร์ต ไม่ว่ากลยุทธ์ดีแค่ไหน

สรุป: การเลือกล็อตไม่ใช่เพื่อทำกำไร แต่เพื่อบริหารความเสี่ยง

สูตรคำนวณล็อตที่มืออาชีพใช้

นักเทรดมืออาชีพไม่เดาแบบสุ่ม พวกเขาคำนวณทุกครั้งก่อนเปิดออเดอร์ เพื่อให้แน่ใจว่า “ความเสี่ยง” ที่ยอมรับนั้นตรงกับแผนบริหารเงิน

ก่อนคำนวณล็อต คุณต้องรู้ข้อมูล 3 อย่าง:

1. เงินในพอร์ต (Account Equity) เช่น $5,000
2. เปอร์เซ็นต์ความเสี่ยงต่อเทรด (Risk Percentage) เช่น 1-3%
3. ระยะ Stop Loss (ใน Pips)

สูตรการคำนวณ:

Lot Size = (Account Equity × Risk Percentage) ÷ (Stop Loss in Pips × Pip Value ต่อ 1 Lot)

สูตรนี้ช่วยให้คุณเปลี่ยนจาก “เทรดเท่าไหร่” เป็น “เทรดอย่างไรให้เสี่ยงเท่าที่วางแผนไว้”

ตัวอย่าง: EUR/USD

• เงินทุน: $10,000
• ความเสี่ยง: 2% = $200
• Stop Loss: 50 Pips
• มูลค่า Pip สำหรับ 1 ล็อต: $10

คำนวณ:

Lot Size = $200 ÷ (50 × $10) = $200 ÷ $500 = 0.4 ล็อต

แปลว่า คุณเปิดออเดอร์ 0.4 ล็อต ถ้าราคาไปผิดทางและหยุดขาดทุนที่ 50 Pips คุณจะขาดทุน $200 เท่ากับ 2% ของพอร์ต

ตัวอย่าง: ทองคำ (XAUUSD)

• เงินทุน: $5,000
• ความเสี่ยง: 2% = $100
• Stop Loss: 4,050 - 4,045 = 5 ดอลลาร์ = 500 จุด
• มูลค่า 1 จุด (Point) สำหรับ 1 ล็อตทองคำ: $1

คำนวณ:

Lot Size = $100 ÷ (500 × $1) = 0.2 ล็อต

คุณสามารถเปิดออเดอร์ 0.2 ล็อตทองคำ ถ้าราคาผิดทางและหยุดขาดทุนที่ 500 จุด ขาดทุนเท่ากับ $100

วิธีใช้ Lot ในตลาดต่างๆ

ข้อผิดพลาดบ่อยคือใช้ขนาดล็อตเท่ากันในทุกตลาด โดยไม่เข้าใจว่า “ล็อต” ในแต่ละตลาดหมายถึงอะไร

• EUR/USD 0.1 ล็อต ควบคุมเงิน 10,000 ยูโร
• ทองคำ 0.1 ล็อต ควบคุมทองคำ 10 ออนซ์
• น้ำมัน WTI 0.1 ล็อต ควบคุม 100 บาร์เรล

มูลค่าและความเสี่ยงต่างกันมาก การใช้ล็อตเท่ากันในทุกตลาดโดยไม่คำนวณใหม่เป็นความเสี่ยงร้ายแรง คุณต้องคำนวณล็อตใหม่ตามสูตรข้างต้นในแต่ละตลาด

สรุป: เปลี่ยนวิธีคิดเกี่ยวกับล็อต

ล็อตไม่ใช่แค่ตัวเลขที่ใส่ในช่อง Volume แต่เป็นเครื่องมือบริหารความเสี่ยงที่สำคัญเท่ากับกลยุทธ์การเทรดของคุณ การเลือกล็อตที่เหมาะสมจะช่วยให้คุณอยู่รอดในระยะยาว หรือล้างพอร์ตในจุดเริ่มต้น

เปลี่ยน Mindset จาก “เทรดล็อตเท่าไหร่ถึงรวย?” เป็น “ถ้าผิดทาง ควรเทรดล็อตเท่าไหร่ถึงจะไม่เจ็บหนักและยังเทรดต่อได้?” เมื่อคุณเข้าใจความสำคัญและวิธีคำนวณล็อตอย่างถูกต้อง คุณก็เข้าสู่ระดับนักเทรดมืออาชีพแล้ว